II SA/Lu 322/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2010 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]; II. stwierdza, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania P. O. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Filii Nr ..Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie z dnia ... Wskazaną decyzją organ I instancji w pkt 1 uchylił - na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej - z dniem 18 czerwca 2009r. decyzję własną z dnia ..czerwca 2009r. przyznającą P. O. zasiłek okresowy oraz w pkt 2 ustalił nadpłatę tego zasiłku za okres od 18 czerwca do 31 lipca 2009r. w wysokości ... zł, uznając ją za świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że P. O. w okresie od 18 czerwca do 18 grudnia 2009r. odbywał karę pozbawienia wolności (zaświadczenie Zakładu Karnego ), o czym – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 109 cyt. ustawy o pomocy społecznej - nie poinformował organu, co jest istotne, bowiem zgodnie z art. 13 ust. 1 cyt. ustawy – osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie podzieliło stanowisko organu i instancji i wskazało, że z zebranych dowodów wynika, że matka P. O. pobrała zasiłki okresowe za czerwiec i lipiec 2009 r. w łącznej wysokości ...zł, a po odjęciu zasiłku przysługującego od 1 do 17 czerwca 2009r. pozostała kwota ...zł, która jako świadczenie nienależnie pobrane podlega zwrotowi. P. O. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się jej uchylenia. Oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie zwrócić organowi kwoty .. zł - jest bowiem osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a ze względu na zły stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy obu instancji nie wyjaśniły należycie w jaki sposób i na podstawie jakich dowodów ustaliły wysokość kwoty podlegającej zwrotowi, czym w istotny sposób naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. O ile bowiem bezspornym jest, iż skarżącemu nie przysługiwało z mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r.- Prawo o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 4, poz. 593 ze zm.) – jako osobie odbywającej karę pozbawienia wolności - prawo do świadczeń z pomocy społecznej w okresie przebywania w zakładzie karnym (i prawidłowo organ I instancji w pkt 1 swojej decyzji z dnia ... czerwca 2009r. uchylił decyzję z dnia ... czerwca 2009r. przyznającą P. O. zasiłek okresowy, to w świetle zebranego materiału dowodowego i ustaleń organów - nie jest jasne, za jaki okres pobytu w Zakładzie Karnym .... skarżący rzeczywiście pobrał przyznany mu zasiłek okresowy, a w konsekwencji czy i w jakiej wysokości kwotę tytułem nienależnego świadczenia ma on obowiązek zwrócić organowi pomocy społecznej. W uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć organy obu instancji tylko ogólnie wskazały, że matka skarżącego pobrała w jego imieniu "zasiłki okresowe za czerwiec i lipiec 2009r. w łącznej wysokości ... zł, a po odjęciu zasiłku przysługującego od 1 do 17 czerwca 2009r. pozostała kwota ...zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi." Tymczasem, jak wyjaśnił skarżący na rozprawie sądowej w dniu 13 września 2010r., jego matka pobrała zasiłek okresowy wyłącznie za miesiąc czerwiec, bowiem takie miała pełnomocnictwo. Również w aktach sprawy znajduje się pokwitowanie /k.72/, z którego wynika pobranie przez Z. O. jedynie kwoty ...zł, przy czym nie jest ono precyzyjne, bowiem wskazuje, że kwotę tę pobrała ona " w miesiącu czerwiec/09r. z kasy MOPR - Filia Nr ..ul. N. w dniu 16. VII.09". Bezspornym jest, że decyzją z dnia ...czerwca 2009r., Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia Nr .. w Lublinie przyznał skarżącemu P. O. zasiłek okresowy w kwocie ... zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia 2009r. oraz to, że w dniu 18 czerwca 2009r. skarżący został osadzony w Zakładzie Karnym ..., o czym organ został poinformowany pismem Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 27 sierpnia 2009r. W świetle wskazanego wyżej przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, skarżącemu przysługiwał zatem zasiłek wyłącznie za okres od 1 do 17 czerwca 2009r., konsekwencją czego było zasadne uchylenie decyzji orzekającej o przyznaniu zasiłku celowego za okres od 18 czerwca 2009r. do 31 sierpnia 2009r. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego było zatem dokładne ustalenie i wykazanie, kiedy i w jakiej wysokości skarżący /jego matka/ pobrał zasiłek okresowy przyznany decyzją z dnia 15 czerwca 2009r.,a następnie dokładne wyliczenie - jaka część tej kwoty skarżącemu przysługiwała za wskazany okres od 1 do 17 czerwca oraz czy i jaka kwota podlegała zwrotowi jako świadczenie nienależne – powyższe ustalenia powinny zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Organy obu instancji tego nie wyjaśniły i w świetle zgromadzonych dokumentów nie wiadomo, w jaki sposób organy ustaliły, że kwota podlegająca zwrotowi to ...zł. Z uwagi na to, że jest to istotna okoliczność w sprawie i kwestionuje ją skarżący, należało skargę uwzględnić i zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w pkt 2 uchylić na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), a sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem wskazanych wyżej zaleceń.