II SA/Lu 325/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia SO (del.) Robert Hałabis, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] I. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy ) tytułem należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 16 marca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania S.P. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Filii Nr ...Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie z dnia 20 stycznia 2011r. o przyznaniu mu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od 1 stycznia 2011r. do 31 marca 2011r. w kwocie 172, 73 zł miesięcznie. Organy obu instancji ustaliły, że S. P. jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, niepełnosprawną w stopniu lekkim (orzeczenie na stałe), cierpi na cukrzycę, rozedmę płuc, astmę, nadciśnienie, zwyrodnienie kręgosłupa, depresję, zaś jego dochodem jest wyłącznie dodatek mieszkaniowy w wysokości 131,55 zł przyznany od 1 grudnia 2010r. do 31 maja 2011r. Zdaniem organów, stwierdzona sytuacja materialna S. P. uzasadnia przyznanie mu zasiłku okresowego w wysokości stanowiącej – zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, co w niniejszej sprawie wynosi 50% x (477 - 131,55) = 172, 73 zł. Skargę do Sądu wniósł S. P. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Skarżący zarzucił organowi "brak znajomości realiów życiowych", gdyż przyznana kwota jest "rażąco niska" i zmusza do "żebractwa". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych, lecz wyłącznie kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej (m.in. wydawanych przez te organy decyzji), badając ich zgodność z prawem – taka kompetencja sądów administracyjnych wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrolując legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie stwierdzić należy, że nie narusza ona obowiązujących przepisów, a więc skarga nie może być uwzględniona. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362), zwanej dalej ustawą. W świetle tego przepisu zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Przepisy wskazanej ustawy przewidują również minimalne i maksymalne wysokości zasiłku okresowego – zgodnie z art. art. 38 ust. 2, 3 i 4 - zasiłek ten, ustala się - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie i nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby ani niższa niż 20 zł miesięcznie. Wysokość zasiłku okresowego podlega jednocześnie uznaniu administracyjnemu organu rozpoznającego sprawę, który - w granicach wyznaczonych wskazanym wyżej art. 38 ust. 2, 3 i 4 – może samodzielnie tę wysokość określić. Cechą specyficzną uznania administracyjnego jest jednak to, że decyzja wydana w oparciu o uznanie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości rozstrzygnięcia. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej, choć kontrola ta jest ograniczona. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie organ należycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające (w szczególności przeprowadził wywiad środowiskowy ze skarżącym, k. 19 akt admin.), a w konsekwencji – działając w granicach przysługującego mu uznania - miał prawo przyznać skarżącemu zasiłek okresowy na wskazane trzy miesiące w wysokości po 172, 73 zł miesięcznie. Bezspornie skarżący jako osoba bezrobotna, niepełnosprawna o niskim dochodzie - spełnia przesłanki do przyznania mu takiego zasiłku. Organ uzasadnił jednocześnie, dlaczego przyznał skarżącemu zasiłek w ustalonej wysokości wskazując z jednej strony na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka, który musi udzielać pomocy innym osobom, a także na cel pomocy społecznej, którym jest wyłącznie okresowe (doraźne) wsparcie, a nie stałe utrzymywanie wnioskodawcy. Organ wskazał przy tym, że niezależnie od przyznanego zasiłku okresowego, skarżący ma prawo ubiegać się o inne świadczenia, m.in. o zasiłek celowy - i ze świadczeń takich korzysta. Z tych względów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)