II SA/Lu 326/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-08-22
Skład orzekający: J. H.
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli posiada ona składniki majątkowe, które mogą być wykorzystane do pokrycia tych kosztów bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA (w przypadku zaskarżenia decyzji w sprawie statusu bezrobotnego), nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega ocenie pod kątem możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Jeśli strona posiada składniki majątkowe (np. nieruchomości), które mogą zostać spieniężone na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata, bez naruszenia bieżących kosztów utrzymania koniecznego (pokrywanego np. z dywidendy), odmawia się przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca wykazała posiadanie nieruchomości i akcji, z których uzyskuje dywidendę stanowiącą jedyne źródło utrzymania. Wskazała również na wysokie koszty utrzymania koniecznego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania A. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia [...] r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. H. po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie utrata statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a I. odmówić przyznania A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 55 m2 o wartości [...] złotych, jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 0,93 ha o wartości [...] złotych oraz akcji o wartości [...] złotych, z których uzyskuje roczną dywidendę w wysokości [...] złotych. Dywidenda stanowi jedyne źródło utrzymania skarżącej zapewniające miesięczny dochód w kwocie [...]złotych netto. Stałe koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej, nie obejmujące kosztów wyżywienia, wynoszą rocznie [...] złotych, co daje ich wysokość miesięczną w kwocie [...]złotych. Kwotę pozostającą po pokryciu wydatków związanych z wykazanymi kosztami utrzymania koniecznego skarżąca przeznacza na zakup żywności. Kwota ta jest jednak niewystarczająca na pokrycie kosztów wyżywienia zwłaszcza, że skarżąca ze względu na rodzaj choroby na którą cierpi musi zachowywać dietę.
Odpowiadając na wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżąca nadesłała pismo z dnia [...] r., w którym oświadczyła, że jest właścicielką działki nr [...] o powierzchni 0,3081 ha, działki nr [...] o powierzchni 0,6152 ha oraz współwłaścicielką w ˝ części działki nr [...] o powierzchni 0,1139 ha. Skarżąca oświadczyła, że działki nie są obciążone prawami innych osób.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję wydaną w sprawie statusu bezrobotnego, zbędne jest orzekanie o tym, czy ponoszenie kosztów sądowych niniejszego postępowania skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej. Dlatego też postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. W związku z tym wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy traktować należy jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego w związku z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania. Ustalenie wystąpienia tej przesłanki wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów postępowania, które strona może być zobowiązana ponosić oraz oceny wpływu ponoszenia kosztów postępowania na możliwość pokrycia przez stronę wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej nie można przyjąć, aby poniesienie przez skarżącą kosztów ustanowienia adwokata spowodowało uszczerbek w jej kosztach utrzymania koniecznego. Skarżąca jest właścicielką dwóch nieruchomości gruntowych oraz współwłaścicielką trzeciej. Nieruchomości nie są obciążone prawami innych osób. Posiada zatem składniki majątkowe, które mogą być wykorzystane dla uzyskania środków finansowych niezbędnych dla poniesienie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Przy czym wykorzystanie tych składników majątkowych nie narazi jej na uszczerbek w bieżących kosztach utrzymania koniecznego. Te bowiem ponoszone są z dywidendy.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło