II SA/Lu 328/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło uchybienie przez G. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2016 r., znak[...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji stwierdził, że powyższą decyzję doręczono G. G. w dniu [...] grudnia 2016 r., czego dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru pisma przez dorosłego domownika – M. R., która podjęła się oddania pisma adresatowi. Kolegium wyjaśniło, że G. G. nadał odwołanie od tej decyzji w urzędzie pocztowym w dniu [...] grudnia 2016 r., podczas, gdy czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] grudnia 2016 r., co uzasadnia stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie G. G. wniósł o jego uchylenie i wskazał, że osoba, która odebrała pismo zawierające decyzję organu pierwszej instancji, nie poinformowała go o tym i nie oddała mu tego pisma. Dowiedział się o nim dopiero wówczas, gdy zobaczył w domu zaadresowaną na jego nazwisko kopertę zawierającą odpis decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W razie złożenia odwołania po upływie wskazanego terminu organ odwoławczy, na podstawie art. 134 k.p.a., zobligowany jest – w drodze postanowienia – stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Bezspornie w rozpoznawanej sprawie odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej zostało wniesione w dniu [...] grudnia 2016 r. (k. 1 akt organu drugiej instancji). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast przyjęta przez organ odwoławczy data doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, co z kolei warunkuje stwierdzenie, czy odwołanie wniesione zostało w terminie, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Kolegium uznało bowiem, że decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2016 r. Okoliczność tę potwierdza, zdaniem organu, zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, znajdujące się na karcie 10 akt administracyjnych sprawy. Wbrew stanowisku kolegium, dokument ten, z uwagi na jego treść, nie mógł stanowić dowodu doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji. Jedynie bowiem doręczenie dokonane zgodnie z przepisami rozdziału 8 działu I k.p.a. pozwala na uznanie, że rozpoczął bieg termin do złożenia odwołania. Samo potwierdzenie doręczenia przesyłki poleconej pod wskazanym w niej adresem, bez zachowania należytej staranności w zakresie przesłania stronie korespondencji za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nie pozwala na przyjęcie prawidłowości doręczenia jej adresatowi w odniesieniu do wymogów, jakie w zakresie dopuszczalnych typów doręczeń nakładają przepisy rozdziału 8 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). W przypadku osób fizycznych zasadą jest doręczanie pism w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Doręczenie może nastąpić także za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pod warunkiem jednak, że spełnione zostaną przesłanki przewidziane w art. 391 § 1 k.p.a. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy zastosowaniu warunków określonych w przepisach art. 43 i 44 k.p.a. W myśl art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Zwrotne potwierdzenie odbioru adresowanej do skarżącego decyzji organu pierwszej instancji, datowane na 12 grudnia 2016 r., wskazuje imię i nazwisko osoby, która odebrała przesyłkę, tj. M. R.. W świetle art. 43 zdanie 1 k.p.a. doręczenie przesyłki adresatowi będącemu osobą fizyczną, w razie jego nieobecności w miejscu zamieszkania jest możliwe do rąk dorosłego domownika, za pokwitowaniem, wyłącznie wówczas, gdy osoba ta "podjęła się oddania pisma adresatowi". Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji nie wynika, że powyższy warunek skutecznego doręczenia decyzji został spełniony, bowiem nie wskazuje ono, czy osoba, której doręczono przesyłkę, podjęła się oddania pisma adresatowi. Już z tego tylko powodu wadliwym było przyjęcie przez organ odwoławczy, że omawiany dokument potwierdza prawidłowe, to jest zgodne z przepisami kodeksu, doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2016 r. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest podpisu osoby doręczającej pismo. W tych okolicznościach należy przyjąć, że organ odwoławczy nienależycie, z naruszeniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a., ustalił, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu prawidłowo w dniu [...] grudnia 2016 r. W tej sytuacji, wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co najmniej przedwczesne było wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu na podstawie art. 134 k.p.a. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania obligowały sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Rozpoznając sprawę ponownie, organ drugiej instancji będzie miał na względzie wskazane wyżej uwagi. Warunkiem wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest skuteczne doręczenie tej decyzji stronie. Zatem w sytuacji wadliwego doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2016 r., znak[...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, stąd nie było podstaw do stwierdzenia jego uchybienia. W związku z powyższym obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpoznanie odwołania G. G.. Z tych względów sąd orzekł, jak w sentencji.