II SA/Lu 329/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania B. N. zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów rozbiórki budynku mieszkalnego w miejscowości Z. P. [...], uszkodzonego w wyniku powodzi z 2010 r. Wobec niezaskarżenia tej decyzji w toku instancji zyskała ona przymiot ostatecznej. Na skutek żądania B. N. organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie, a następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. odmówił uchylenia decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmawiającej przyznania B. N. zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów rozbiórki budynku mieszkalnego w miejscowości Z. P. [...]. Powyższa decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2013 r., wydaną na skutek odwołania B. N. Zdaniem kolegium, skoro organ pierwszej instancji w październiku 2012 r. uznał, że dysponuje wnioskiem o wznowienie postępowania, a przesłanką wznowienia była nowa okoliczność w postaci zaciągniętego [...] września 2012 r. kredytu, to miesięczny termin art. 148 § 1 k.p.a. należy uznać za dotrzymany. W ocenie kolegium, powołana przez stronę okoliczność zaciągnięcia w dniu [...] września 2012 r. kredytu na pokrycie kosztów rozbiórki domu po powodzi nie może stać się podstawa uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż zgodnie z tym przepisem, wzruszenie ostatecznej decyzji w następstwie wznowienia postępowania jest możliwe w przypadku ujawnienia istotnych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. W skardze na powyższą decyzję B. N. zażądała jej uchylenia, zarzucając niewyjaśnienie przez organy stanu faktycznego sprawy. Wskazała, że została poszkodowana w wyniku powodzi. Wyjaśniła, że jako właścicielka zniszczonego w powodzi budynku mieszkalnego, w którym zamieszkiwali jej rodzice prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe, a którego dotyczy nakaz rozbiórki, niesłusznie została obarczona kosztami tej rozbiórki. Podniosła, że straty spowodowane powodzią znacznie pogorszyły jej sytuację materialną, a mimo to była zmuszona zaciągnąć kredyt na rozbiórkę zniszczonego w powodzi budynku. Zdaniem skarżącej, pokrycie kosztów rozbiórki nie wynika z żadnego przepisu prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżąca poparła skargę i oświadczyła, że domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., którą odmówiono jej pomocy w formie bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł. Postępowanie należało wznowić ze względu na to, że po wydaniu tej decyzji musiała rozebrać budynek, który został zniszczony w trakcie powodzi, a koszty rozbiórki pokryła z pożyczki zaciągniętej w dniu [...] września 2012 r. Fakt zaciągnięcia tej pożyczki – jak wskazała skarżąca – stanowi nową okoliczność, której istnienie uzasadnia wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.) warunkuje rozpatrzenie sprawy w zakresie określonym w art. 151 k.p.a. Jakkolwiek uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie zawierają bliższej analizy zagadnienia zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a., to stanowisko, iż skarżąca zachowała ten termin, należy podzielić. Wprawdzie B. N. dopiero w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. zażądała wznowienia postępowania, to jednak, biorąc pod uwagę, iż w oświadczeniu z dnia [...] października 2012 r. wskazała na zaciągnięcie kredytu w dniu [...] września 2012 r. jako okoliczność, którą organy administracji zasadnie uznały za podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., niewątpliwe jest, że miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., został zachowany. Podstawa wznowienia, wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wymaga łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: - nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, a więc nie mogły być znane organowi; - okoliczności faktyczne i dowody (nazwane nowymi dlatego, że dopiero zostały ujawnione) istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej. Przy ocenie tych przesłanek najistotniejsze jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli te okoliczności czy dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz ewentualnie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., II GSK 986/09, Lex nr 746382). W rozpatrywanej sprawie, jako nową istotną okoliczność faktyczną, skarżąca wskazała fakt zaciągnięcia przez nią kredytu na pokrycie kosztów będącego jej własnością budynku mieszkalnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczność ta nie mogła skutkować wzruszeniem ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., odmawiającej jej przyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów rozbiórki tego budynku, gdyż miała miejsce już po wydaniu tej decyzji. Nie został zatem spełniony jeden z dwóch koniecznych warunków wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie wznowieniowym w oparciu o dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie warunek istnienia istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej w dacie wydania ostatecznej decyzji. W sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nie wyszły zatem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczność pogorszenia się sytuacji bytowej skarżącej w związku z koniecznością spłaty kredytu zaciągniętego na pokrycie kosztów rozbiórki budynku może natomiast stanowić podstawę wniosku o przyznanie pomocy materialnej, rozpatrywanego w odrębnym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła też żadna z innych przyczyn wznowienia postępowania z urzędu, określonych w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 i pkt 6 – 8 k.p.a. Dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nie okazały się fałszywe, decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. nie została wydana w wyniku przestępstwa, nie wydał jej pracownik lub organ administracji publicznej podlegający wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a., decyzja nie wymagała uzyskania stanowiska innego organu, nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, a w sprawie zakończonej tą decyzją nie wystąpiło zagadnienie wstępne. W tej sytuacji odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej (decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r.) jest zgodna z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., z którego wynika, że właściwy organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Z tych względów skargę, jako nie zawierającą uzasadnionych podstaw, należało oddalić, w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).