II SA/Lu 338/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej A. J. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zawrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]lutego 2006r., znak: SKO.0074[...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa oraz art. 36ust.4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r., Nr 80, poz.717 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania L. S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]listopada 2005r., znak; Gn.[...] o ustaleniu opłaty planistycznej w kwocie 1.676 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości działki nr 267/3 położonej w C.. Podstawą wydania decyzji był operat szacunkowy, w którym biegły rzeczoznawca ustalił wzrost wartości nieruchomości nr 267/3 o pow. 0,3200 ha na kwotę 8.380zł. Działka pierwotnie była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Nr XXXIV/236/98 z dnia 16 czerwca 1998r. pod uprawy polowe bez prawa zabudowy. Natomiast po zmianie planu uchwałą z dnia 12 stycznia 2004r., Nr XVII/299/04 działka została w części północnej przeznaczona pod zabudowę zagrodową z możliwością zabudowy jednorodzinnej (MR i MN), zaś w części zachodniej na poszerzenie drogi wewnętrznej KDL, co spowodowało wzrost jej wartości. Kolegium stwierdziło zatem, że zachodzą przesłanki ustalenia opłaty planistycznej w stawce 20% wzrostu wartości dla terenów mieszkalnictwa rolniczego (zgodnie z §13pkt.3 uchwały Rady Gminy z dnia 12 stycznia 2004r.), bowiem wzrost wartości został stwierdzony przez biegłego rzeczoznawcę, zaś wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło przed upływem 5 lat od dnia, w którym zmiana planu stała się obowiązująca. Skargę do sądu administracyjnego wniósł L. S. domagając się uchylenia decyzji obu organów administracyjnych. W skardze zarzucił, że decyzja Wójta Gminy została wydana z uchybieniem terminu określonego w art. 37ust.6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który zobowiązuje organ do ustalenia opłaty planistycznej bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego. Skoro wypis z aktu notarialnego Wójt Gminy otrzymał w dniu 21 czerwca 2004r., to jego decyzja ustalającą opłatę z dnia 4 listopada 2005r. wydana została z przekroczeniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że terminem do wydania decyzji ustalającej opłatę planistyczną jest termin 5-letni przewidziany w art. 37ust.3 cyt. ustawy, liczony od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów, również tych nie podniesionych w skardze, które Sąd obowiązany jest uwzględniać z urzędu z mocy art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W świetle przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu - stosownie do art. art.77 § 1 k.p.a.- organy mają obowiązek nie tylko w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy, ale również rozpatrzeć go i ocenić z zachowaniem reguł logiki i doświadczenia życiowego. Zasady te dotyczą również oceny opinii biegłego, która jest wprawdzie dowodem wymagającym wiadomości specjalnych, ale jego wartość dowodowa podlega ocenie przez organ na równi z innymi dowodami. Powyższe obowiązki ciążą nie tylko na organie pierwszej, ale również drugiej instancji, co wynika z przepisu art.136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej powinny ponadto znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107§3 kpa. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem zastosowania właściwej normy prawa materialnego, zaś wyczerpujące i jasne uzasadnienie umożliwia kontrolę instancyjną wydanego orzeczenia. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych przepisów postępowania, gdyż ustalenia poczynione przez organ budzą wątpliwości, a w uzasadnieniu decyzji brak jest szczegółowego odniesienia do operatu szacunkowego, w oparciu o który wydano rozstrzygnięcie. W operacie szacunkowym biegły przyjął, że wartość części działki przeznaczonej pod zabudowę oraz poszerzenie drogi mająca pow. 1640m wzrosła o 8389zł (1640x5,79zł=9555,60zł). Tymczasem skarżący całą działkę nr ewid. 267/3 o łącznej pow. 3200m sprzedał za cenę 4500zł, co wynika z aktu notarialnego Rep. A nr [...] znajdującego się w aktach sprawy. Tak znaczna rozbieżność w określeniu wartości wymagała ustosunkowania się organu orzekającego do tej kwestii. O ile organ uznał za miarodajną ocenę biegłego należało to stanowisko uzasadnić. Biegły ustalając wartość gruntu oparł się- jak podaje w operacie - na metodzie korygowania ceny średniej przy podejściu porównawczym, nie przywołując w operacie żadnych danych pochodzących z aktów notarialnych innych podobnych, porównywanych gruntów, mimo że stwierdza przyjęcie do "ostatecznej analizy 12 transakcji dotyczących nieruchomości rolnych oraz 14 transakcji dotyczących gruntów przeznaczonych w znowelizowanym planie miejscowym pod zabudowę (k. 8 akt administracyjnych). Brak stanowiska organu w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dopiero wyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu przyjętych ustaleń i ocena operatu szacunkowego pozwoli na dokonanie prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Słusznie również podniesiono w skardze, że decyzja ustalająca opłatę planistyczną została wydana z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 37ust.6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle tego przepisu wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę planistyczną bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości. Termin "bezzwłocznie" należy interpretować węziej niż termin określony w art. 35 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki tzn. przed upływem 30 dni.(§3) Oznacza to, że właściwe organy powinny ustalić opłatę planistyczną jak najszybciej, w terminie jak najbliższym daty zawarcia umowy sprzedaży. Dlatego w razie niezałatwienia sprawy najpóźniej w terminie przewidzianym przepisami w sprawie powinny być stosowane procedury i rygory określone w art. 36-38 kpa. Uchybienie wymogowi określonemu w art.37ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie niweczy jednakże prawnej możliwości wymierzenia opłaty planistycznej. Zgodnie bowiem z art. 37ust.3 powołanej ustawy organy mają prawo ustalić opłatę w ciągu 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stała się obowiązująca. Przepis art. 37ust. 6 ustawy ma na celu zmobilizowanie organu do wydania decyzji w tym przedmiocie przed upływem 5-letniego terminu od dnia wejścia w życie uchwalonego lub zmienionego planu, zaś "bezzwłoczny termin" ma charakter jedynie dyscyplinujący. Trzeba bowiem podkreślić, że 5-letni termin, określony w art. 37ust.3i4 cyt. ustawy jest terminem zawitym, niepodlegającym przywróceniu, zaś jego upływ wyłącza możliwość ustalenia opłaty planistycznej.(por. red. prof. Z. Niewiadomski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s.293) Z powyższych względów na podstawie art. 145§1pkt.1 lit. "c" ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tejże ustawy.