II SA/Lu 339/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., dalej jako ustawa), przyznano M. H. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna C. H. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] września 2013 r. oraz na córkę N. H. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] września 2013 r. W odwołaniu od tej decyzji M. H. wniosła o przyznanie jej zaległych alimentów w kwocie [...] zł zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle powołanej ustawy przyznawanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma na celu wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów od osób zobowiązanych do alimentacji. Świadczenia te przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyżej niż 500 zł, a ustalenie prawa do tych świadczeń oraz ich wypłata następują wyłącznie na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 10 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy). Organ powołał się również na treść art. 18 ust. 1 ustawy, według którego prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Z powołanych norm prawnych organ wyprowadził wniosek, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest tożsame z zasądzonymi przez sąd alimentami. Egzekucję zaległych alimentów prowadzi komornik sądowy i to on ma obowiązek ściągać zarówno bieżące, jak i zaległe alimenty. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. H., żądając jej uchylenia i zarzucając organom naruszenie prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa. W rozpoznawanej sprawie sąd dokonał oceny legalności decyzji wydanej w przedmiocie przyznania skarżącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na jej dwoje dzieci: syna C. H. oraz córkę N. H. na okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] września 2013 r. W myśl art. 18 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Stosownie natomiast do treści art. 2 pkt 8 ustawy, okres świadczeniowy to okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. W niniejszej sprawie M. H. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu [...] stycznia 2013 r. (k. 72 akt administracyjnych), a zatem przyjęty w decyzjach obu organów okres świadczeniowy został ustalony prawidłowo: od [...] stycznia 2013 r. (tj., stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy - od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela) do [...] września 2013 r. (art. 2 pkt 8 ustawy). Treść powołanych przepisów w sposób kategoryczny i nie budzący żadnych wątpliwości wyklucza rozstrzyganie o zaległych należnościach alimentacyjnych w decyzji ustalającej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Początek okresu, na który organ mógł w okolicznościach niniejszej sprawy ustalić prawo do tych świadczeń, datuje się bowiem na miesiąc, w którym wpłynął do organu właściwego wierzyciela stosowny wniosek (art. 18 ust. 1 ustawy). Rozwiązanie przyjęte w art. 18 ust. 1 ustawy jest w pełni zgodne z celem przepisów tej ustawy, którym jest bieżąca pomoc w dostarczaniu środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Należy podzielić w związku z tym stanowisko organu odwoławczego, iż egzekucja zaległości alimentacyjnych leży w wyłącznej gestii komornika sądowego i nie może być rozstrzygana w drodze administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. W związku z powyższym skarga M. H. jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Orzeczenie o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu uzasadnia treść art. 250 wyżej cytowanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2013 r., poz. 461). Z tych względów sąd orzekł, jak w sentencji.