II SA/Lu 339/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia rolnego kierunku rekultywacji wyrobiska p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Towarzystwo [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie ustalenia rolnego kierunku rekultywacji wyrobiska. W skardze, obok zarzutów kwestionujących legalność zaskarżonej decyzji, strona skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonania, argumentując go tym, że realizacja zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki w środowisku na terenie, którego zaplanowano proces rekultywacji wyrobiska. Strona skarżąca podnosi, że całkowicie nieodwracalną szkodą byłoby zniszczenie siedlisk, miejsc gniazdowania, przebywania i żerowania objętych ochroną gatunków zwierząt oraz zniszczenie siedlisk chronionych gatunków roślin. Istnieje także ryzyko zabicia bytujących w wyrobisku osobników chronionych zwierząt i zniszczenia egzemplarzy chronionych roślin. Dodatkowo, wyjaśnia, że przygotowanie wyrobiska do wypełnienia wymagałoby również wycinki dużej ilości drzew i zakrzewień, co stanowiłoby zmianę nieodwracalną. Ewentualne przywrócenie do stanu wyjściowego byłoby możliwe jedynie fragmentarycznie na drodze skomplikowanych i wieloletnich, czasochłonnych zabiegów renaturyzacyjnych. Obecny stan przyrodniczy wyrobiska jest efektem trwających wiele lat naturalnych procesów sukcesyjnych. Przystąpienie przez właściciela do wypełniania wyrobiska odpadami górniczymi spowodowałoby skutki, których odwrócenie wymagałoby znacznych i bardzo kosztownych prac ziemnych i logistycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 cytowanego przepisu sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W artykule 4 pkt 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1161) zdefiniowano pojęcie rekultywacji, przez które rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Rekultywacja ma bowiem doprowadzić do przywrócenia gruntom takiego stanu, żeby można było je zagospodarować zgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Oczywistym jest, że wykonanie prac związanych z rekultywacją spowoduje trwałą zmianę, po której przywrócenie stanu pierwotnego wymagałoby dużych nakładów, o ile w ogóle byłoby możliwe. Wskazane w skardze gatunki płazów i ptaków podlegają ochronie gatunkowej, a rekultywacja tego terenu stanowiłaby zagrożenie dla ich występowania, determinuje to zatem uznanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki w środowisku terenu objętym zaskarżoną decyzją. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.