II SA/Lu 340/07

WyrokWSA w Lublinie2007-06-22

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję o warunkach zabudowy i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub dowodowego. Jeśli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie widzi potrzeby uzupełnienia postępowania, powinien rozpoznać sprawę merytorycznie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Handlowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego. SKO uchyliło decyzję Wójta, uznając, że realizacja inwestycji może pozbawić dostępu światła pomieszczenie w sąsiednim budynku, co może naruszać interesy osób trzecich. Skarżąca spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów, wskazując, że decyzja Wójta była zgodna z prawem, a uchylenie jej spowoduje straty. Podniosła również, że okna w sąsiednim budynku zostały wykonane bez pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania D. i J. małż. O. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: GP-[...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy – uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach podano, że Wójt Gminy ustalił na wniosek R. C. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego w zabudowie szeregowej na działce Nr 2011/1 w miejscowości T.. W odwołaniu od decyzji D. i J. O. zarzucali, że decyzja narusza przepisy rozporządzenia w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że nie otrzymali załączników do decyzji przez co nie mogą odnieść się do kwestii wysokości planowanego budynku oraz linii zabudowy od strony ulicy [...]. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja wydana w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – określa warunki zabudowy zgodnie z wymogami wskazanymi w art. 54 w zw. z art. 64 § 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Wydano ją w oparciu o analizę terenu, sporządzoną przez uprawnionego urbanistę, a zarówno w decyzji, jak i w analizie zawarto stwierdzenie, że projektowana budowa budynku usługowego w zabudowie szeregowej nie powinna spowodować naruszenia interesów osób trzecich przez pozbawienie ich dostępu do dróg publicznych, możliwości korzystania z uzbrojenia terenu oraz dostępu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zważywszy jednak na okoliczność, że w ścianie budynku przylegającego do działki wnioskodawczyni znajduje się okno, a w przypadku realizacji inwestycji o zabudowie szeregowej o wysokości do III kondygnacji zajdzie konieczność zabudowania okna, przez co pozbawione zostanie dostępu światła pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi, co może spowodować naruszenie ich interesów – organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że kwestia ta wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Handlowe Hurt-Detal – [...] – wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja o warunkach zabudowy została sporządzona zgodnie z ustawą i nie zawiera żadnych uchybień. Uchylenie tej decyzji narusza jej prawo i naraża na straty związane z opóźnieniem rozpoczęcia inwestycji. Podniosła także, że otwory okienne w ścianie budynku sąsiedniego, usytuowanej w granicy działki wykonano bez pozwolenia na budowę – z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, do czego Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną powodującą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawa prawna do wydania tego rodzaju decyzji zawarta jest w art. 138 § 2 kpa. Wskazany przepis dopuszcza wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jedynie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a zatem – gdy organ I instancji bądź nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Oznacza to, że jeśli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego – jest uprawniony do zastosowana instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy. W sprawie niniejszej organ odwoławczy prawidłowo stwierdza, że decyzja organu I instancji ustalająca warunki zabudowy zawiera wszystkie elementy jakie w świetle art. 54 w związku z art. 64 § 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winny być w niej określone. Słusznie podkreśla organ odwoławczy wskazanie w decyzji na wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich – m.in. stwierdzenie, że projektowana budowa budynku usługowego w zabudowie szeregowej o wysokości do III kondygnacji nie powinna spowodować pozbawienia dostępu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jeśli organ odwoławczy stwierdza, że w ścianie budynku sąsiadującego z działką wnioskodawców usytuowane jest okno, zaś w przypadku realizacji inwestycji w zabudowie szeregowej do wysokości do III kondygnacji zajdzie konieczność zabudowania tego okna, co pozbawi dostępu do światła pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi i może stanowić naruszenie interesów osób trzecich to sam ten fakt winien wziąć pod uwagę przy rozpatrzeniu odwołania o ile uzna, że ma on wpływ na treść decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Oznacza to, że organ odwoławczy jest uprawniony, a nawet obowiązany do rozpatrzenia tego faktu i wydania merytorycznej decyzji . Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy nie wskazano, by w jakimkolwiek zakresie postępowanie dowodowe miałoby być uzupełnione – stanowi naruszenie art. 138 § 2 kpa i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego – ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy uznać za chybiony, bowiem wskazane przepisy nie stanowiły podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1588). Proces realizacji inwestycji jest procesem dwuetapowym, obejmującym postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę. W każdym z tych postępowań, organ administracji ma obowiązek zapewniać ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, lecz zakres tej ochrony jest różny dla każdego z tych postępowań. Konkretne określenie usytuowania obiektu, jego wysokości,, kształtu, ale także i badanie czy konkretna inwestycja nie spowoduje ograniczenia światła dziennego w pomieszczeniach należących do osób trzecich – należy do postępowania o pozwolenie na budowę. Reasumując – po uchyleniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy rozpozna odwołanie, mając na uwadze okoliczności ustalone w toku postępowania odwoławczego. Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło