II SA/Lu 340/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] r., znak: [...] Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: K.p.a.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. Z. (dalej: skarżący), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2015 r. oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący w dniu [...] czerwca 2015 r. został po raz kolejny zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. P.. Następnie skarżący został skierowany przez urząd pracy do odbycia stażu w [...] w B. P. na stanowisku kierowcy dostawcy potraw w okresie od [...] lipca 2015 r. do [...] listopada 2015 r. Z tytułu odbywania stażu skarżący uzyskał prawo do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie, przyznane decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2015 r. W trakcie odbywania stażu, w dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżący złożył w siedzibie organu pierwszej instancji podanie o udzielenie urlopu bezpłatnego w celu odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych. Do podania skarżący załączył kserokopię Karty powołania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. P. z dnia [...] marca 2015 r. o powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych oraz wyciąg z planu powołania żołnierzy NSR na ćwiczenia wojskowe rotacyjne Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. w 2015 r. W świetle tego wykazu skarżący miał odbyć ćwiczenia wojskowe w okresie od [...] października 2015 r. do [...] października 2015 r. W odpowiedzi na ten wniosek skarżący został poinformowany, że osobie bezrobotnej odbywającej staż nie przysługuje urlop bezpłatny. W dniu [...] października 2015 r. skarżący złożył w PUP w B. P. oświadczenie o tym, że z dniem [...] października 2015 r. rozpoczyna rotacyjne ćwiczenia wojskowe, w związku z czym przerywa staż w opisanej wyżej firmie. W tej sytuacji organ pierwszej instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2015 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2015 r. oraz o nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem utraty statusu bezrobotnego jest powołanie skarżącego do odbycia ćwiczeń wojskowych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował jej zgodność z prawem, podkreślając, że skoro odbywał ćwiczenia wojskowe, to tym samym realizował obowiązek obronności kraju, wynikający z odrębnych przepisów, to jest ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 827 ze zm.) oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym nie powinien ponosić ujemnych tego następstw, w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda podzielił w całości argumentację organu pierwszej instancji i wskazał, że zgodnie z art. 59 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, osoby, które odbywają ćwiczenia wojskowe są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. To oznacza, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.), osoby te podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a zatem w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie mogą być uznane za osoby bezrobotne. W konsekwencji, organ miał obowiązek pozbawić skarżącego statusu osoby bezrobotnej od daty rozpoczęcia ćwiczeń wojskowych, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzji tej, jak wynika z art. 33 ust. 4ca powołanej ustawy nadaje się z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności. W skardze do Sądu na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący przywołał argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd uwzględnił skargę z innych powodów niż w niej wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), który zobowiązuje – co do zasady – Sąd do rozpoznania całości rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, biorąc pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one wskazane przez stronę skarżącą w złożonej przez nią skardze. Podkreślenia wymaga, że rację ma skarżący, gdy twierdzi, że przepisy odrębne – względem ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – uniemożliwiają pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej wskutek odbywania przez niego ćwiczeń wojskowych rotacyjnych. Przepisy te zawarte są w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 616). Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej ustawy, żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy, odbywającym ćwiczenia wojskowe, przysługuje za każdy dzień trwania tych ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia etatowego zajmowanego stanowiska służbowego. Z ustępu 4 tego artykułu wynika natomiast jednoznacznie, że pobieranie uposażenia za czas ćwiczeń powoduje zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mając na uwadze konieczność stosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej powołanych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że skoro art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych stanowi – w sposób wyraźny – podstawę do zawieszenia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych dla osób pobierających uposażenie za czas ćwiczeń wojskowych rotacyjnych, to niewątpliwie przepis ten wyklucza pozbawienia takiej osoby, z tytułu odbywania wspomnianych ćwiczeń, statusu osoby bezrobotnej w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 59 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organy administracji obu instancji, zgodnie z regułą inferencyjną lex specialis derogat legi generali, miały obowiązek zastosować powołany przepis art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, czego jednak nie uczyniły, bezzasadnie orzekając o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2015 r. oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy prawnie wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy obu instancji, stosownie do art. 153 P.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w niniejszym wyroku.