II SA/Lu 342/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz - sprawozdawca, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej A. J. delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 342/05 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, jako organ drugiej instancji, w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. K., postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w kwocie 27.011,56 zł, celem przymuszenia J. K. do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu garażu, usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym 1687 w B., orzeczonego mocą ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na rozstrzygającą jego zdaniem okoliczność, w postaci niewykonania przez J. K. obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, nakładającej oblig rozbiórki, pomimo skierowanego doń upomnienia. W konkluzji pozytywnie przesądził jurydyczną rację dla zastosowania dyspozycji art. 119 § 1, art. 121 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, także dla mechanizmu wyliczenia wysokości kwoty grzywny. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył J. K., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu formułowanego w skardze wniosku wywodził, iż nie posiada obiektu o wskazywanych przez organ nadzoru budowlanego wymiarach i przeznaczeniu, a z tej racji nie było w jego ocenie celowym inicjowanie drogi odwoławczej od pierwszoinstancyjnej decyzji nakazującej rozbiórkę, stąd stała się ona ostateczna, gdy w tych okolicznościach w istocie jest dotknięta wadą niewykonalności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wraz z jego faktycznym i prawnym uzasadnieniem, a wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Prokurator, zgłosiwszy na rozprawie sądowoadministracyjnej swój udział w sprawie, podzielił stanowisko prawne organu rozstrzygającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy niniejszym badane, objęte skargą postanowienie, w stwierdzonych okolicznościach sprawy, tego rozstrzygającego wymogu nie realizuje, jako powzięte przy naruszeniu przepisów proceduralnych, co podlegało jurydycznemu przesądzeniu poza granicami wniosku i formułowanych u jego podstaw zarzutów skargi, przy zrealizowaniu tym samym dyspozycji art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozważania prawne należy rozpocząć od zasadniczego stwierdzenia, iż wbrew stanowisku skarżącego, ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego, nakładająca oblig rozbiórki, przy bezczynności ze strony jego adresata, podlega wykonaniu w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z zastosowaniem stanowionych jej mocą środków egzekucyjnych dla przymuszenia do realizacji ostatecznie już sformułowanego obowiązku, co też prawidłowo w swej istocie przesłankowo uległo przesądzeniu w treści kontrolowanego postanowienia. Zarzut wywodzonej przez skarżącego niewykonalności, funkcjonującej w obrocie prawnym, ostatecznej decyzji nakładającej nań oblig rozbiórki, w tym postępowaniu pozbawiony jest jurydycznie przesądzającego znaczenia. Natomiast może on stanowić przedmiot rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w ustawowej formie, w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jako ustawowej podstawy stwierdzenia jej nieważności, ale jedynie w trybie odrębnego a nadzwyczajnego postępowania w administracji, gdy z taką inicjatywą w tym wyłącznie właściwym trybie wystąpi legitymowany podmiot, a która dotychczas nie została przez zainteresowanego przedsięwzięta, jak to wynika z jego stanowiska w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach prawnych, omawianej treści zarzut, formułowany przez skarżącego, nie daje jurydycznych podstaw dla odstąpienia organu egzekucyjnego od ustawowo stanowionych, normami o charakterze bezwzględnie obowiązujących, czynności egzekucyjnych, adekwatnych do etapu tego postępowania, a niezbędnych dla zgodnego z prawem doprowadzenia do zrealizowania obowiązku objętego już tytułem wykonawczym, przy dotychczasowej nieuprawnionej bezczynności ze strony jego adresata. Z urzędu natomiast, przy rozpoznawaniu skargi, walor jurydycznie rozstrzygającej dla przesądzenia legalności kontrolowanego postanowienia, należy przypisać okoliczności, iż niniejszym zastosowany przez organ egzekucyjny mechanizm wyliczenia grzywny w celu przymuszenia, stanowiony mocą dyspozycji art. 121 § 5 przywoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest przewidziany jedynie w odniesieniu do egzekwowania, wynikającego z ostatecznej decyzji, obowiązku rozbiórki budynku lub jego części, gdy z kolei art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane pojęcie budynku definiuje, jako obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Natomiast organy nakładające grzywnę w toku instancji celem przymuszenia dłużnika do wykonania świadczenia o charakterze niepieniężnym, u podstaw stosowania tegoż rygoru jak dla budynku wobec bezczynnego adresata obligu rozbiórki, nie czynią analizy przesłanek dla materialnoprawnego zaliczenia przedmiotu niniejszego obligu rozbiórki do ustawowej kategorii budynku, w szczególności w kontekście zapisów zawartych w protokole oględzin odnośnie sposobu jego posadowienia, a dla przesądzenia istnienia trwałego związania z gruntem rozważanego obiektu oraz jego fundamentów, co rozstrzygające. W konsekwencji orzekający organ nadzoru budowlanego nie rozważył jednej z kumulatywnie sformułowanych przesłanek o istotnym znaczeniu dla przesądzenia prawidłowości egzekucyjnego procedowania, zawartej w art. 121 § 5 przywoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co stanowi o aktualnie niezasadnym zastosowaniu przezeń w toku instancji mechanizmu wyliczenia grzywny, przewidzianego li tylko w odniesieniu do rozbiórki budynku lub jego części, a dla przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki niniejszym rozważanego obiektu, orzeczonego mocą ostatecznej, a niewzruszonej w nadzwyczajnych trybach decyzji. W tym miejscu należy też wskazać na takież stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie IV SA 122/01 ONSA 2004/2/50 czy z dnia 30 kwietnia 1999r. w sprawie IV SA 2088/96 LEX 47193. Stwierdzona wadliwość procedowania administracyjnego stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. a w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji w swych jurydycznych następstwach realizuje hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na mocy dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżącego uzasadnia art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.