II SA/Lu 345/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia 19 marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania I. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2008 r., znak: [...], nakazującą I. K. wykonanie rozbiórki części budynku mieszkalnego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,70m x 3,10 m i wysokości 2,20m ÷ 2,80m na działce nr ewid. [...] przy ul. W. [...] w S., dobudowanej do istniejącego budynku o konstrukcji drewnianej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że I. K. w czerwcu 2007 r. dokonała rozbiórki ganku istniejącego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. W. [...] w S. i na jego miejsce dobudowała część budynku o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,70m x 3,10m i wysokości 2,20m ÷ 2,80m, z dachem jednospadowym drewnianym, pokrytym blachą trapezową. W związku z tym, że dobudowa ta została wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 września 2007 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na I. K. obowiązek przedłożenia w terminie do 20 października 2007 r. następujących dokumentów: 1) zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowej dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego omawianej części budynku mieszkalnego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego o wpisaniu projektanta na listę członków, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec niezłożenia przez I. K. żądanych dokumentów w zakreślonym terminie, organ pierwszej instancji powołaną wyżej decyzją z dnia 4 stycznia 2008 r., znak: [...], nakazał jej rozbiórkę przedmiotowego ganku. Z ustaleń organów obu instancji wynika, iż dobudowa omawianego ganku była zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ośrodka gminnego S., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] r. (Dz.Urz.Woj.Lub. Nr 147, poz. 2653). Sporna dobudowa znajduje się bowiem na terenie oznaczonym symbolem 89 MN,U, tj. na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług komercyjnych z przeznaczeniem m.in. na adaptację istniejącej zabudowy przy ul. W., dopuszczającej rozbudowę istniejących budynków oraz uzupełnienie zabudowy z zachowaniem przepisów szczególnych oraz warunków pkt. 3 (maksymalnej powierzchni zabudowy do 50% powierzchni działki). Tym samym zdaniem organu odwoławczego możliwa była legalizacja omawianego obiektu budowlanego. Zdaniem organu drugiej instancji, odwołująca się nie wykonała remontu ganku, ponieważ przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie innych wyrobów budowlanych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego), a więc w przypadku wykonywania remontu, musi istnieć remontowana część obiektu budowlanego. W tej sprawie natomiast po dokonaniu całkowitej rozbiórki ganku, w jego miejscu odbudowano nowy ganek. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ drugiej instancji podkreślił, że organy administracji orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji. W każdym przypadku naruszenia przepisów prawa budowlanego organy te zobowiązane są do stosowania określonych sankcji, w tej zaś sprawie nakazania rozbiórki ganku. Poinformowanie strony o przyszłym obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej było obowiązkiem organu. Skargę do sądu administracyjnego wniosła I. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, iż odbudowę ganku zrealizowała w dobrej wierze w celu przeciwdziałania dalszemu niszczeniu budynku, w którym mieszka. Podkreśliła również, że postępowanie karne dotyczące tych robót budowlanych zostało umorzone ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu. Skarżąca zarzuciła, iż organy obu instancji nie odniosły się do jej wniosku z dnia 14 listopada 2007 r. o przywrócenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych na nią postanowieniem PINB z dnia 3 września 2007 r. Pomimo, że informowała ona organy nadzoru budowlanego o zmianach dotyczących prawa własności działki, na której znajduje się przedmiotowy ganek, organ pierwszej instancji błędnie wskazał jako właściciela tej działki Gminę zamiast skarżącą. Zdaniem strony, orzeczenie przez organy administracji nakazu rozbiórki omawianego obiektu, w sytuacji, gdy planowane są obecnie szerokie zmiany prawa budowlanego mające na celu ułatwienie budowy lokali mieszkalnych, stanowi naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa", roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z przepisu tego wynika zatem, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba, że ustawodawca w art. 29-31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych robót budowlanych. Z ustaleń organów obu instancji, niekwestionowanych przez skarżącą, wynika, że I. K. w czerwcu 2007 r. dokonała rozbiórki ganku istniejącego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. W. [...] w S. i na jego miejsce dobudowała część budynku o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,70m x 3,10m i wysokości 2,20m ÷ 2,80m, z dachem jednospadowym drewnianym, pokrytym blachą trapezową. Przepisy art. 29-31 ustawy nie wyłączają robót budowlanych polegających na odbudowie części obiektu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż prawidłowo organy administracji uznały, że przystąpienie do robót budowlanych, polegających na budowie przedmiotowego ganku wymagało uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji zasadnie organy obu instancji zastosowały w niniejszej sprawie art. 48 ustawy. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie jednak do ustępu drugiego art. 48, gdy budowa, o której mowa wyżej, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ administracji jest zobowiązany do wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie określonych w przepisie dokumentów (art. 48 ust. 3). Organ pierwszej instancji, wydając na podstawie powołanych przepisów postanowienie w dniu 3 września 2007 r. o wstrzymaniu robót budowlanych, nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 20 października 2007 r. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowej dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego omawianej części budynku mieszkalnego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego o wpisaniu projektanta na listę członków, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro skarżąca nie wywiązała się z nałożonych obowiązków w terminie zakreślonym przez organy, to prawidłowo powołaną decyzją z dnia 4 stycznia 2008 r. organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę wskazanego wyżej obiektu na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (to jest - w realiach niniejszej sprawy - nałożonych postanowieniem z dnia 3 września 2007 r.), stosuje się przepis ust. 1, zobowiązujący właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Należy podkreślić, iż organy administracji orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Również sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, bada jej zgodność z przepisami obowiązującymi w dniu wydania tej decyzji. Organy obu instancji były zobligowane do wydania nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie, a nie mogły wydać rozstrzygnięcia w oparciu o nieobowiązujące w dacie orzekania przepisy prawa budowlanego. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, iż organy administracji naruszyły prawo, gdyż nie odniosły się do jej wniosku z dnia 14 listopada 2007 r. o przywrócenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych na nią postanowieniem PINB z dnia 3 września 2007 r. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji, w odpowiedzi na wskazany wyżej wniosek skarżącej, wezwał ja na podstawie art. 50 k.p.a. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu, celem złożenia wyjaśnień. Skarżąca w dniu 5 grudnia 2007 r. oświadczyła, że przedłoży dokumentację techniczna potrzebną do zalegalizowania przedmiotowej części budynku mieszkalnego, ale opłaty legalizacyjnej nie uiści. Pracownik organu administracji poinformował ją, iż nieuiszczenie takiej opłaty będzie wyłączało możliwość zalegalizowania realizacji obiektu budowlanego (k.29 akt I instancji). W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej z dnia 14 listopada 2007 r. stał się bezprzedmiotowy i decyzją z dnia 4 stycznia 2008 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowej części budynku mieszkalnego. Podnoszona w skardze okoliczność, iż organ pierwszej instancji błędnie wskazał jako właściciela działki nr [...] przy ul. W. [...] w S. Gminę zamiast skarżącą, nie miała wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).