II SA/Lu 345/19

WyrokWSA w Lublinie2019-10-15

Skład orzekający: Jacek Czaja, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że nie jest ona przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, opierając się na analizie sporządzonej na zlecenie inwestora, która zawierała istotne nieścisłości i sprzeczności?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 153 PPSA, nie stosując się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku. Oparły się na wadliwej analizie dotyczącej wpływu stacji bazowej na środowisko, która zawierała nieścisłości dotyczące mocy anten i daty sporządzenia. Brak jest również analizy kumulacji promieniowania z innych stacji oraz uwzględnienia miejsc dostępnych dla ludności. Organy nie wykazały inicjatywy dowodowej, zwalniając się z obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy nadzoru budowlanego pierwotnie nakazały rozbiórkę stacji, uznając ją za wykonaną bez pozwolenia na budowę. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, organy umorzyły postępowanie, uznając, że stacja nie wymaga pozwolenia na budowę, gdyż nie jest przedsięwzięciem znacząco oddziałującym na środowisko. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, wskazując na błędy w analizie wpływu stacji na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółdzielni kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...]" w L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. z [...] r. nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Spółdzielni [...]" w L. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na wniosek S. M. "C." w L. z 21 grudnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wszczął postępowanie w sprawie stacji bazowej usytuowanej na dachu budynku kościoła przy ul. K. w L. W sprawie tej stacji bazowej wniosek o wszczęcie postępowania złożyło również S. P. E. z siedzibą w L. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublina stwierdził, że na dachu kościoła znajdują się poziome tory kablowe (światłowody i kable zasilające) oraz urządzenia sterujące (3 zespoły, po jednym na każdą antenę). Na zewnątrz za attykami, na wspornikach składających się z pionowych rur stalowych o wysokości 2 m, zamontowane są 3 anteny kathrein 80010290V02 o azymutach orientowanych na wschód, południe i zachód. Na nadbudówce została zamontowana okrągła antena radiolinii skierowana na wschód. Na poddaszu świątyni znajdują się 3 szafy sterujące i rozdzielnica elektroenergetyczna. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że inwestycja składająca się z tych elementów nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.). W konsekwencji uznał, że wykonana inwestycja wymaga przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Postanowieniem z 22 lipca 2016 r., znak: PNB.IO.1.1/5160/123653/2/16, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją tej inwestycji oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2016 r. dokumentów niezbędnych do jej legalizacji. Wobec niewykonania przez inwestora powyższego obowiązku w wyznaczonym terminie organ pierwszej instancji decyzją z 21 marca 2017 r., znak: PNB.IO.I.3.5160/2/131933/16/17, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał O. P. S.A. w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej oznaczonej symbolem "86778N O. Ś.", zlokalizowanej na dachu budynku kościoła przy ul. K. w L., jako wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji wniosła O. P. S.A. z siedzibą w W. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z 21 czerwca 2017 r., znak: ZOA-V.7721.12.2017 utrzymał w mocy decyzję z 21 marca 2017 r., aprobując stanowisko przyjęte w sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublina. Skargę na tę decyzję wniosła O. P. S.A. w W. Wyrokiem z 30 stycznia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn., akt II SA/Lu 838/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 21 marca 2017 r., uznając, że zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa. Sąd przyjął, wbrew stanowisku organów obu instancji, że antenowa konstrukcja wsporcza oraz instalacja radiokomunikacyjna, instalowane na istniejącym obiekcie budowlanym, nie jest budowlą, ale rodzajem urządzenia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, słuszność argumentacji nakazującej zakwalifikowanie robót budowlanych będących przedmiotem niniejszej sprawy jako instalowanie urządzeń, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego potwierdza również konstrukcja przedmiotowej stacji bazowej. Stanowiące zasadniczy element tej stacji wsporniki z zamontowanymi antenami oraz pozostałe urządzenia techniczne zostały umiejscowione bezpośrednio na dachu budynku kościoła, w różnych jego miejscach (a częściowo również na poddaszu, jak w przypadku szaf sterujących i rozdzielni elektroenergetycznej), bez zastosowania dodatkowej konstrukcji w postaci masztu, na którym wszystkie te elementy byłyby umiejscowione. Jakkolwiek zatem urządzenia te w ujęciu technicznym tworzą jedną całość (jedno urządzenie w postaci stacji gsm), to jednak z całą pewnością nie sposób zakwalifikować ich jako odrębnej – względem budynku kościoła – budowli. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego dokonały błędnej kwalifikacji spornej inwestycji, czym naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b/ Prawa budowlanego. W konsekwencji doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.), bowiem organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób kompleksowy w zakresie istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił, że zakwalifikowanie robót budowlanych polegających na wykonaniu spornej stacji bazowej telefonii komórkowej jako instalowanie urządzeń, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, nie przesądza, że inwestycja ta nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek ten mógł bowiem wynikać z art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, jednak ocena tej kwestii musi zostać poprzedzona ustaleniem, czy stacja bazowa stanowi przedsięwzięcie wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, stosownie do art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.) w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej: rozporządzenie). W związku z powyższym Sąd zobowiązał organy nadzoru budowlanego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy sporna inwestycja stanowi przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd zaznaczył przy tym, że w razie stwierdzenia, że parametry przedmiotowej stacji bazowej nie dają podstaw do takiej jej kwalifikacji, organy przyjmą, że zainstalowanie tego urządzenia było zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji wszczęte w tej sprawie postępowanie legalizacyjne winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. W przeciwnym zaś razie organy zakończą postepowanie legalizacyjne stosownym rozstrzygnięciem merytorycznym. Decyzją z 12 marca 2019 r., znak: PNB.IO.1.3.5160/2/158685/16/19, wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublina, w oparciu o dyspozycję art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przez O. P. S.A., stacji bazowej telefonii komórkowej oznaczonej symbolem "86778N O. Ś.", usytuowanej na dachu kościoła przy ul. K. w L. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 15 kwietnia 2019 r., znak: ZOA-V.7721.12.2017. Organ drugiej instancji, podzielając w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, wyjaśnił, że, stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kierując się wytycznymi Sądu, uzupełniono materiał dowodowy sprawy. Pismem z 7 sierpnia 2018 r. z Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Lublin poinformowano PINB miasta Lublina, że 11 grudnia 2014 r. zostało przyjęte zgłoszenie instalacji emitującej pola elektromagnetyczne dla stacji bazowej telefonii komórkowej O. oznaczonej symbolem "86778N O. Ś.", usytuowanej na dachu kościoła przy ul. K. w L. Pismami z 4 września 2015 r. i z 18 listopada 2016 r. O. P. S.A. poinformowała o zmianie w zakresie danych przedstawionych w zgłoszeniu. 2 stycznia 2019 r. do PINB miasta Lublina wpłynęło pismo O. P. S.A. wraz z załączoną "Kwalifikacją przedsięwzięcia - budowa Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej – O. Ś." z 24 września 2014 r., opracowaną przez mgr A. W. Organ wyjaśnił, że w punkcie 4 podsumowania autorka opracowania stwierdziła, że na podstawie przedstawionej kwalifikacji dla tej stacji bazowej, która będzie zlokalizowana w L. przy ul. K. można stwierdzić, że w osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych S1A1, S2A1 i S3A1 w odległości 200 m od środków elektrycznych tych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wnioski wynikające z tego dokumentu świadczą o tym, że będąca przedmiotem oceny stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest też przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem organów, ta kwalifikacja koresponduje z dokonanym przez O. P. S.A. na podstawie art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska zgłoszeniem stacji bazowej "O. Ś.", które zostało dołączone do akt sprawy przez S. M. "C. W zgłoszeniu stwierdzono, że miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości pozwalającej na stwierdzenie, że analizowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ podniósł ponadto, że "zarówno S. M. "C.", jak i właściciel obiektu, na którym zainstalowana jest stacja bazowa, nie przedstawili innych opracowań dotyczących stacji bazowej". Organ wyjaśnił, że mając na uwadze, że przedmiotowa stacja bazowa nie wymagała sporządzenia raportu odziaływania na środowisko i dla tej inwestycji nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wniosła S. M. "C." w L., zarzucając: 1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez powołanie się jedynie na załączoną przez O. P. S.A. "Kwalifikację przedsięwzięcia - budowa Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej O. Ś." z 24 września 2014 r., opracowaną przez mgr A. W.; 2) naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w związku z art. 59 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.) poprzez uznanie, że stacja bazowa telefonii komórkowej, oznaczona symbolem "86778N O. Ś.", usytuowana na dachu kościoła przy ulicy K. w L. nie kwalifikowała się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministra z dnia 9 listopada 2010 r. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej, organy, wbrew wytycznym Sądu, nie zbadały, czy stacja bazowa jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ oparły się jedynie na analizie dokumentu opracowanego przez mgr A. W. pod nazwą "Kwalifikacja Przedsięwzięcia - budowa Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej O. Ś.", opatrzonego datą 24 września 2014 r., który budzi wątpliwości z poniższych względów: - dokument złożony został do organu administracyjnego dopiero 2 stycznia 2019 r., mimo wcześniejszych wezwań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do złożenia stosownej dokumentacji. To właśnie z powodu niedostarczenia jakiegokolwiek dokumentu przez operatora, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wcześniej nakaz rozbiórki instalacji; - w powołanym dokumencie znajduje się oświadczenie pełnomocnika o tym, że stacja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z powołaniem się na kwalifikację przedsięwzięcia z 21 maja 2014 r. Oznacza to, że zapoznał się on z jeszcze nieistniejącym dokumentem, który powstał później i został opatrzony datą 24 września 2014 r.; - w dokumencie "Kwalifikacja przedsięwzięcia - planowanej stacji bazowej O. P. S.A. 13798/11390 O. Ś." podana została wartość mocy anteny EIRP-7210 W, którą operator zgłosił do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Lublin dopiero w dniu 4 września 2015 r. Skarżąca podkreśliła, że, nawet nie biorąc pod uwagę argumentów podważających wiarygodność tego dokumentu, stwierdzić należy brak istotnych informacji pozwalających na dokonanie obiektywnej oceny oddziaływania stacji bazowej na środowisko. W powołanym dokumencie brakuje bardzo ważnej części poświęconej wyposażeniu telekomunikacyjnemu stacji oraz jego parametrom technicznym. Ponadto zawarta w tym dokumencie deklarowana emisja promieniowania EIRP o wartości 7210 W na każdą antenę sektorową nie jest poparta żadnymi obliczeniami. W stosownych obliczeniach dotyczących oddziaływania stacji O. należałoby uwzględnić emisję promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego z nielegalnie wzniesionej i pracującej już od wielu lat stacji bazowej operatora P., znajdującej się na budynku kościoła o deklarowanej mocy anten na wszystkich trzech azymutach równej około 1500 W, ze względu na zjawisko kumulacji promieniowania elektromagnetycznego. Skarżąca podkreśliła, że dopiero po zgromadzeniu niezbędnej dokumentacji w postaci projektu wykonawczego stacji możliwe będzie wyznaczenie "budżetu mocy" i przeprowadzenie stosownych obliczeń pozwalających na sporządzenie rozkładu promieniowania w otoczeniu stacji i dokonania obiektywnej oceny oddziaływania stacji na środowisko. Operator O. P. wybrał, w ocenie skarżącej Spółdzielni, drogę obejścia istniejących przepisów, stwarzając pozory wybudowania stacji o niewielkim oddziaływaniu na środowisko poprzez dokonanie tylko formalnego zgłoszenia pracy takiej instalacji o emisji anten EIRP 4022 w grudniu 2014 r. (załącznik nr 1). Po kilku miesiącach, we wrześniu 2015 r., operator zgłosił zwiększenie mocy emisji anten EIRP do 7207,7 W (załącznik nr 2), a następnie w zgłoszeniu z października 2016 r. dokonał podwyższenia mocy emisji anten EIRP do 7289,76 W (załącznik nr 3). Jest to typowe obejście przepisów stosowane przez operatorów działających na terenie Polski i opisane w raporcie Najwyższej Izby Kontroli "Postępowanie administracyjne związane z budową i funkcjonowaniem stacji bazowych telefonii komórkowej" - LLU-4101-008/2014. Skarżąca podniosła, że anteny stacji bazowej operatora O. P. S.A. na azymucie 70° oraz antena operatora P. na azymucie 60° skierowane są na budynek przedszkola przy ul. K. oraz usytuowany obok niego plac zabaw dla przedszkolaków udostępniany również dla dzieci z osiedla. W przedszkolu przebywa codziennie około 150 dzieci. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W rozpoznawanej sprawie organy, związane oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku tutejszego Sądu z 30 stycznia 2018 r., wydanym w sprawie II SA/Lu 838/17, miały obowiązek ustalić, czy będąca przedmiotem postępowania inwestycja jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, a w konsekwencji, czy na jej realizację wymagane było pozwolenie na budowę, stosownie do treści art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Uchybiając temu obowiązkowi, zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublina, jak i Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, naruszyli w sposób istotny art. 153 p.p.s.a. Analiza, zatytułowana: "Kwalifikacja przedsięwzięcia - budowa Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej – O. Ś.", na podstawie której organy przyjęły brak przesłanek do zakwalifikowania spornej inwestycji do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zawiera tak daleko idące nieścisłości i braki, że nie sposób uznać tych ustaleń za miarodajne. Po pierwsze, na powołanym dokumencie widnieje data jego sporządzenia: "24 września 2014 r.". (k. 11 akt adm.), co świadczy o tym, że został on sporządzony jeszcze przed dokonaniem przez inwestora zgłoszenia realizacji tej inwestycji, które – jak wskazały organy – zostało przyjęte 11 grudnia 2014 r. Rzecz w tym jednak, że to zgłoszenie obejmowało instalację trzech anten o emisji EIRP 4022 W, natomiast na stronie 2 dokumentu (k. 9 akt adm.) wymieniono 3 anteny – każdą o emisji EIRP do 7210 W. Z akt sprawy wynika, że O. P. S.A. dokonała zmiany zgłoszenia mocy anten dopiero we wrześniu 2015 r. Co więcej, w listopadzie 2016 r. spółka zgłosiła kolejne zwiększenie mocy emisji anten – tym razem do 7289,76 W. Niezrozumiałe jest zatem, dlaczego autor analizy przyjął już we wrześniu 2014r. moc emisji anten, która nie została przewidziana dla tej inwestycji w dokonanym w grudniu tego samego roku zgłoszeniu realizacji spornej inwestycji. Tej kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy rozbieżności nie dostrzegły i nie wyjaśniły organy nadzoru budowlanego. Należy przy tym zauważyć, że deklarowana przez inwestora moc anten, wynosząca – 7289,76 W jest większa niż podana w omawianym dokumencie, a zatem również i z tego powodu analiza nie mogła stanowić źródła oceny faktycznej i prawnej niniejszej sprawy. Po drugie, "Kwalifikacja przedsięwzięcia - budowa Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej – O. Ś." stanowi ekspertyzę przeprowadzoną na zlecenie O. P. S.A., a zatem inwestora bezpośrednio zainteresowanego rozstrzygnięciem sprawy. Oczywiście sam fakt pochodzenia dokumentu, w tym ekspertyzy, od podmiotu mającego w sprawie interes prawny, nie dyskwalifikuje tego dokumentu jako dowodu mogącego stanowić podstawę rozstrzygnięcia, ale z uwagi na konieczność zachowania zasady prawdy obiektywnej, organ ma obowiązek poddać taki dokument szczególnie wnikliwej, wszechstronnej ocenie. Nawet w sytuacji, gdy organ dysponuje opinią biegłego, nie może bezrefleksyjnie przyjmować zawartych w tej opinii wniosków jako swoich, ale ma obowiązek poddać ją ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z opinią biegłego powołanego przez organ, ale z dokumentem sporządzonym na zlecenie inwestora. Organy obu instancji bezkrytycznie przyjęły dane i wnioski jego autora, mimo, że nie zostały one poparte żadnymi obliczeniami, czy analizami. Zawarte w tym dokumencie stwierdzenie, że "inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko", organy zaaprobowały, nie dokonując żadnej analizy danych wskazanych przez jego autora, które zamieszczone są w omawianym opracowaniu w formie tabelarycznej. Żaden z organów nie przeanalizował przyjętych przez autora opracowania wielkości w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Organy, w ślad za autorem opracowania, w sposób nieuprawniony utożsamiły pojęcia "terenu niezabudowanego" z "miejscem niedostępnym dla ludności", mimo, że przepisy prawa nie dają ku temu żadnych podstaw (k. 8 i 9 akt adm.). Nie odniosły się również do wielokrotnie podnoszonej przez skarżącą okoliczności, że na azymucie 70° anteny S1 znajduje się plac zabaw dla dzieci oraz budynki mieszkalne (m. in. k. 155 akt adm.). Organ odwoławczy nie wziął ponadto pod uwagę wskazanego w odwołaniu od decyzji wniosku skarżącej spółdzielni, by "w stosownych obliczeniach dotyczących oddziaływania stacji O. uwzględnić emisję promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego z nielegalnie wzniesionej i funkcjonującej od wielu lat stacji bazowej operatora P., znajdującej się na budynku kościoła o deklarowanej mocy anten na wszystkich trzech azymutach równej około 1500 W, ze względu na zjawisko kumulacji promieniowania elektromagnetycznego". Wyjaśnienie tej kwestii jest istotne z punktu widzenia dyspozycji § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, z którego wynika, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. W świetle zasady prawdy obiektywnej oraz zasady oficjalności, które kształtują postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej, zupełnie niezrozumiała jest ponadto postawa organów nadzoru budowlanego, które uznały, że skoro "zarówno skarżąca S. M. "C.", jak i właściciel obiektu, na którym zainstalowana jest stacja bazowa, nie przedstawili innych opracowań dotyczących stacji bazowej", to należy przyjąć, że sporna inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. W tym miejscu podkreślić należy, że gromadzenie materiału dowodowego w sprawie administracyjnej jest obowiązkiem organu prowadzącego to postępowanie. Nieprzedstawienie przez stronę postępowania kontrdowodu nie może być zatem argumentem zwalniającym organ administracji z obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Jeżeli organ uzna, że nie dysponuje materiałem dowodowym wystarczającym do poczynienia niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, ma obowiązek podjąć inicjatywę w kwestii uzupełnienia tego materiału. W sprawach, w których wymagane są wiadomości specjalne, a za taką uznać można ocenę oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej, organ może rozważyć powołanie opinii biegłego, a w razie wątpliwości co do treści tej opinii, zwrócić się do biegłego o jej wyjaśnienie i ewentualne uzupełnienie. Organ nie może natomiast opierać swojego rozstrzygnięcia na niekompletnym, zawierającym sprzeczności dokumencie, datowanym na 24 września 2014 r., a zatem sporządzonym przed zmianami mocy anten. Powyższe czyni zasadnymi wszystkie zarzuty postawione w skardze, zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. naruszenia art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a w przypadku organu drugiej instancji - dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a w konsekwencji uchybień prawu procesowemu - również naruszenia norm materialnoprawnych, tj. art. 29 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w związku z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. al i c/ w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie I. sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji podejmie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia, czy sporna instalacja jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. W tym celu poczynione ustalenia faktyczne, przede wszystkim dotyczące rzeczywistej, aktualnej mocy promieniowania każdej z anten oraz precyzyjnie określonych odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anten, odniesie do dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, a w konsekwencji rozstrzygnie, czy realizacja tej inwestycji wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło