II SA/Lu 347/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-07-17

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami, będącej bezrobotną, nieposiadającej majątku i uzyskującej niskie dochody z alimentów i nieruchomości rolnej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W przypadku spraw dotyczących zasiłku rodzinnego, strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bezprzedmiotowym i skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego. Skarżąca jest bezrobotna, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami, nie posiada majątku, a jej dochody pochodzą z alimentów i niewielkiego dochodu z nieruchomości rolnej. Referendarz sądowy ocenił, że skarżąca znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy z uwagi na zwolnienie ustawowe.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. C. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego postanawia : I. przyznać M. C. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 lipca 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie urzędu gminy potwierdzające, że jej syn jest właścicielem gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.), o przychodowości rocznej [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu oraz akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami w wieku szkolnym, obecnie jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą żadnych dochodów, nie posiadającą majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Na dochód rodziny składają się alimenty w kwocie po [...] zł na każdego z synów oraz dochód z nieruchomości rolnej w wysokości [...] zł rocznie, tj. [...] zł miesięcznie. Miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi więc [...] zł. Mając powyższe na uwadze (bezrobocie skarżącej, niski dochód na członka rodziny, brak po stronie skarżącej majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że skarżąca znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia). Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (w tym w sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego). Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy, jej wniosek w tym zakresie należy uznać za bezprzedmiotowy. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec powyższego postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu. Z tych względów oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło