II SA/Lu 347/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. O. - M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu polegającej na sporządzeniu opinii uzupełniającej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku p o s t a n a w i a odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu polegającej na sporządzeniu opinii uzupełniającej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 347/15 przyznano, wyznaczonemu pełnomocnikiem z urzędu skarżącej, adwokatowi E. O. – M. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie niniejszej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 grudnia 2015 r. Tym samym postanowieniem zwrócono adwokatowi poniesione przez niego w sprawie niezbędne, udokumentowane wydatki. Skarżąca w piśmie z dnia 29 lutego 2016 r. kwestionując przesłanki wydanego w niniejszej sprawie wyroku oraz żądając przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu oświadczyła, że wnosi o "oddalenie adwokata". Adwokat E. O. – M. ustosunkowując się do pisma skarżącej z dnia 29 lutego 2016 r. sporządziła opinię uzupełniającą sporządzoną w niniejszej sprawie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za sporządzenie uzupełniania opinii. Do wniosku dołączyła odpis opinii uzupełniającej oraz potwierdzenie nadania przesyłki na adres skarżącej. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) zwane dalej "rozporządzeniem". Paragraf 22 rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Paragraf 23 stanowi zaś, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zatem rozporządzenie będzie miało zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte i w danej instancji zostało zakończone przed dniem jego wejścia w życie, to jest dniem 1 stycznia 2016 r. jak i do spraw, które w danej instancji zostały zakończone po tym dniu. Przy czym jak wynika z porównania treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o zakończeniu postępowania w danej instancji decyduje wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w dniu 15 grudnia 2015 r. Zatem orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji zostało wydane przed wejściem w życie rozporządzenia. Zgodnie z unormowaniem §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Z przepisu tego wynika, że adwokatowi należy się jedno wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjne bądź za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia uzupełniająca złożoną uprzednio w sprawie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest nierozerwalnie powiązana z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jeżeli zatem adwokatowi przyznano wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej to niezasadnym jest przyznawanie mu wynagrodzenia za sporządzenie opinii uzupełniającej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skutkowałoby to bowiem w istocie przyznaniem adwokatowi dwukrotnie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności. Orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że niedopuszczalne jest przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą uprzednio wykonano i za którą przyznano już wynagrodzenie (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 303/13 czy postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 786/12 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Choć pogląd ten ukształtował się na kanwie rozstrzygania tego, czy zasadne jest przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik zachowuje on pełną aktualność w stanie faktycznym niniejszej sprawy. W obu przypadkach istota problemu jest taka sama, otóż czy zasadnym jest przyznanie wynagrodzenia za wykonanie tej same czynności, którą uprzednio wykonano i za którą przyznano wynagrodzenie. Ponadto katalog opłat zawarty w §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ma charakter zamknięty (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1000/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Po zakończeniu postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym wynagrodzenie może w związku z tym być przyznane wyłącznie za sporządzenie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia, a także za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i za udział w postępowaniu zażaleniowym. Katalog ten nie wymienia opinii uzupełniającej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Niezasadnym będzie też zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni zwrotu kosztów przesłania skarżącej opinii uzupełniającej. Skarb Państwa przejął bowiem już na siebie koszty przesłania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznając ich zwrot postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. Wnioskodawczyni uznając, że przesłana skarżącej opinia wymaga uzupełniona przejmuje na siebie ciężar finansowy doręczenia opinii uzupełniającej. Nie można na Skarb Państwa przerzucać konsekwencji finansowych konieczności uzupełnienia czynności, których koszty dokonania Skarb Państwa już raz na siebie przejął. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.