II SA/Lu 349/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oraz zakazu użytkowania obiektu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. Ł. 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. B. Ł. w piśmie z dnia 17 lipca 2008 r. domagała się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazania A. S. usunięcia budy z pilśni, która przylega do ściany jej domu. Zdaniem wnioskodawczyni, spływająca z dachu budy woda spływa na ścianę powodując jej zawilgocenie i zagrzybienie. W toku postępowania organ ustalił, że na działce nr 1426 położonej w P. stanowiącej własność L. i R. S., pomiędzy dwoma budynkami mieszkalnymi znajduje się drewniana komórka o wymiarach 2,10m x 2,40m. Została wybudowana po 1968 r. jak podała wnioskodawczyni lub w 1951 r. jak utrzymują właściciele, przez S. S., dziadka R. S. Wobec złego stanu technicznego budynku nakazano właścicielom przedstawienie opinii technicznej, z której wynikało, że komórka ma załamany dach, jej elementy konstrukcyjne są przegniłe i zdeformowane. Konieczne jest przeprowadzenie generalnego remontu lub rozbiórka. Organ zaznaczył, że według art. 61 prawa budowlanego właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych zobowiązani są utrzymywać je i użytkować zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 5 ust. 2 tej ustawy w należytym stanie estetycznym i technicznym. Biorąc powyższe pod uwagę decyzją z dnia [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 wspomnianej ustawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał L. i R. S. wymianę zdeformowanych i przegniłych, drewnianych elementów konstrukcyjnych - na nowe; wymianę na nowy zalanego dachu drewnianego oraz wymianę na nowe elementów obudowy ścian w terminie do dnia 30 maja 2009 r. i jednocześnie zakazał użytkowania budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Rozpoznający odwołanie B. Ł., która dowodziła, że zawalisko znajduje się na działce 1963, której jest właścicielką, a nie na działce 1416, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu Instancji. Podzielając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, organ wyjaśnił, że kwestie związane z naruszeniem prawa własności, jakie wynikają z korzystania z komórki, nie mogą stanowić podstawy do jej rozbiórki. Zagadnienia te nie należą bowiem do kompetencji nadzoru budowlanego, ale mogą być przedmiotem postępowania z powództwa cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. Ł. ponownie podkreśliła, że oparte na ścianie jej domu zawalisko spowodowało jego dewastację. Wewnątrz budynku z wilgoci powstała grzybnia, a ściany na długości 12m są mokre. Mur wymaga obsuszenia i odwodnienia. Skarżąca podkreśliła, że organ I instancji zmienił sens sprawy, wydając decyzję na remont komórki, co nie ma nic wspólnego z jej wnioskiem, dotyczącym działki 1963. Zaznaczyła, że nie wie na jakiej podstawie zezwolono na remont komórki w sytuacji, gdy jej dane są niezgodne z dokumentacją znajdującą się w geodezji. Mapa ewidencyjna i wypis z rejestru gruntów potwierdzają, że to ona jest właścicielką działki 1963, na której znajduje się zawalisko. Podkreśliła, że dotychczas nie otrzymała odpowiedzi na swój wniosek. W dopowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mieniu lub środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin ich wykonania. Obowiązki określone w powołanym przepisie kieruje się do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, którzy zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy są zobowiązani użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem oraz utrzymywać go w odpowiednim i bezpiecznym stanie technicznym. Wobec tak sformułowanego przepisu rzeczą organów nadzoru budowlanego było przede wszystkim ustalenie właściciela lub zarządcy przedmiotowej komórki, co w rozpoznawanej sprawie ostatecznie nie zostało rozstrzygnięte. Wprawdzie z protokołu oględzin sporządzonego w dniu 29 sierpnia 2008 r. (k.16 akt), w których zresztą skarżąca brała udział, wynika, że komórka znajduje się na działce nr 1426 stanowiącej własność L. i R. S., to jednak mapa ewidencji gruntów i budynków (k.68 akt I instancji i k.1 akt II instancji) zdaje się wskazywać, że jest ona usytuowana na działce 1963 będącej własnością skarżącej. Potwierdza to znajdujący się w aktach rysunek działek (k. 57 akt I instancji). Także skarżąca konsekwentnie dowodziła, że wprawdzie komórka powstała we wnęce pomiędzy dwoma budynkami mieszkalnymi, jednak wnęka ta jest działką nr 1963. Wątpliwości dotyczące usytuowania komórki powiększa fragment mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do opinii technicznej ( str. 58 akt I instancji) z której wynika, że znajduje się ona zarówno poza działką 1963 jak i poza działką 1426. Wyjaśnienia tych wątpliwości nie zawiera ani zaskarżona decyzja, ani decyzja organu i instancji, które zdają się bezkrytycznie przyjmować uprawnienia właścicielskie L. i R. S. Skoro ustalenie stron postępowania jest warunkiem koniecznym dla nałożenia na zobowiązanych wykonania obowiązków określonych w art. 66 prawa budowlanego, kwestia usytuowania obiektu winna być przez organ definitywnie rozstrzygnięta. Zauważyć ponadto należy, że wniosek skarżącej nie dotyczył utrzymywania komórki w odpowiednim stanie technicznym, ale jej usunięcia. Tak też zdawały się rozumieć jej intencje organy rozpatrujące sprawę, skoro usiłowały ustalić, czy na budowę komórki wydawano zezwolenie lub przyjmowano zgłoszenie (k.35 i 36 akt I instancji). Nie jest zatem jasne, jakimi powodami kierowano się odstępując od postępowania w tym zakresie, skoro inne są przesłanki orzekania na podstawie art.66 Prawa budowlanego i rozstrzygania o samowoli budowlanej, oczywiście po uprzednim ustaleniu, czy rzeczywiście taka samowola w ogóle wystąpiła. Wyjaśnienie wątpliwości w tym zakresie ma znaczenie także dlatego, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005r. OSK 1399/04 LEX nr 169366 ) przepis art. 61 prawa budowlanego, formułujący obowiązki ciążące na właścicielu lub zarządcy, a których niezachowanie skutkuje wydaniem decyzji w oparciu o art. 66 tej ustawy, nie ma zastosowania do obiektów budowlanych, powstały w wyniku samowoli budowlanej. Sąd uznał, że art.61 ze względu na przedmiot regulacji nie może być alternatywą dla art. 48 Prawa budowlanego. Rzeczą organów będzie więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy przede wszystkim ustalenie, czy przedmiotowa komórka nie powstała w wyniku samowoli budowlanej, a dopiero po jej wykluczeniu rozpatrzenie sprawy na podstawie właściwych przepisów prawa budowlanego. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a/ i c/ oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach w oparciu o art. 200 wspomnianej ustawy.