II SA/Lu 351/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2. zasadza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. S. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Działający z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego, Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołań A. S., S. B. i H. S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. znak: [...] nakazującej A. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. Ż. w B. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego na tym etapie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że A. S. uzyskał decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. znak: [...] zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. Ż. w B.. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę i umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy budowa została rozpoczęta bez decyzji ostatecznej podlegającej wykonaniu. Wojewoda wskazał, że w sprawie powinno być prowadzone postępowanie w trybie przewidzianym dla zwalczania samowoli budowlanych. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie zaistniałej samowoli budowlanej Burmistrz decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku mieszkalnego. Ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. uchylającej pozwolenie na budowę i umarzającej postępowanie, rozpatrując odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę należało uznać rozstrzygnięcie takie za przedwczesne. Zgodnie bowiem ze wskazaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwestia pozwolenia na budowę winna być uprzednio rozpatrzona w trybie przepisów o wznowieniu postępowania. Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W obszernej skardze podniosła, że zarówno decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego wydane zostały z pominięciem jej jako strony w postępowaniu administracyjnym. Naruszało to jej prawa jako współwłaścicielki działki na której realizowana jest inwestycja. Przedstawione przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane są sprzeczne z jej prawami spadkowymi do nieruchomości, która należała od 1925 r. (akt notarialny) do jej dziadków. Sprzeczne z prawem działania urzędników w okresie PRL doprowadziły do wydania niewłaściwych aktów własności i pozbawienia jej możliwości dysponowania działką. Ponieważ dochodzi nadal swych uprawnień do nieruchomości spadkowej, zaskarżona decyzja jak również decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego są efektem matactwa i naruszają prawo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Nie jest przy tym, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) związany granicami skargi, co oznacza, że przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Skardze nie można odmówić słuszności o ile zmierza ona do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem obowiązującego prawa. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Treść art.138 kpa jednoznacznie wskazuje jakiego rodzaju rozstrzygnięcie wydać może organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wydawana jest przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, zaś decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i umarzająca postępowanie pierwszej instancji jest wydawana w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Decyzję reformacyjną, tj. uchylającą zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy organ odwoławczy wydaje w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest nieprawidłowa, bo narusza przepisy prawa. Zaskarżona decyzja Wojewody zawiera rozstrzygnięcie nie znajdujące podstawy prawnej w art. 138 § 1 pkt 2 kpa na który się powołuje ani też w żadnym innym przepisie prawa. Organ odwoławczy decyzją tą uchylił nakaz rozbiórki wydany przez organ pierwszej instancji i odmówił nakazania rozbiórki "na tym etapie postępowania". W uzasadnieniu decyzji wywiódł, że orzeczenie w kwestii zaistnienia, bądź braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przedwczesne przed przeprowadzeniem postępowania o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu w trybie wznowieniowym, co wynika z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone postępowanie o pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. uchylającej decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę i umarzającej postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że inwestor rozpoczął realizację budynku mieszkalnego po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronom w niej wyszczególnionym. Skoro upłynął termin do wniesienia odwołania, to decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna a zatem pismo H. S. z dnia [...] r. w którym podniosła, iż powinna być stroną postępowania błędnie zakwalifikowano jako odwołanie a nie jako wniosek o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. Skarżąca H. S. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargi tej dotychczas nie rozpoznano, bowiem postępowanie w sprawie IV SA 821/97 zostało przez NSA zawieszone w dniu 30 kwietnia 1999 r. z uwagi na śmierć zainteresowanej B. B, której następców prawnych żadna ze stron nie wskazała. W dacie wydawania przez Wojewodę zaskarżonej decyzji z [...] r. oczekiwała na rozpoznanie przez NSA sprawa sygn.akt IV SA/821/97, której rozstrzygnięcie ma znaczenie dla dalszego postępowania w sprawie o rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Podzielając stanowisko zaskarżonej decyzji, iż ewentualne wznowienie postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę i jego wynik miałoby istotne znaczenie w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu nie można, w żadnym razie, uznać za zgodne z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Orzeczenie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę obiektu i orzeczenie o "odmowie nakazania rozbiórki na tym etapie postępowania" nie jest żadnym z rodzajów rozstrzygnięcia organu odwoławczego przewidzianych przepisem art. 138 kpa. W sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie w danym postępowaniu decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu, organ administracji winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za sprzeczną z prawem i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji. jp