II SA/Lu 351/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2009r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia 16 stycznia 2009 r., wydanym na podstawie art. 77 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 58 § 1 i art. 59 § 2 kpa odmówiło Spółce A. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste działek gruntu nr ewid. 213/17, 213/22 i 213/88, położonych przy ul. K. w P. jest nieuzasadnione. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że Starosta wypowiedzeniem z dnia 17 listopada 2008 r. zaproponował A. – Spółce jawnej z siedzibą w G. P. ustalenie nowej wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego działek gruntu położonych w P., oznaczonych numerami ewidencyjnymi 213/17, 213/22, 213/28 o łącznej powierzchni 1,2917 ha, stanowiących własność Skarbu Państwa. Oferta została doręczona wieczystemu użytkownikowi, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu 21 listopada 2008 r. Wieczysty użytkownik w dniu 23 grudnia 2008 r., złożył wniosek o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej jest nieuzasadnione, a w dniu 30 grudnia 2008 r. prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku. Zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wniosek do samorządowego kolegium odwoławczego wnosi się w terminie 30 dni od otrzymania wypowiedzenia. Wieczysty użytkownik uchybił temu terminowi, a wnosząc prośbę o przywrócenie terminu powołał się na przeszkodę w postaci sprawowania osobistej opieki nad chorą córką. W przypadku podmiotu gospodarczego wskazana przeszkoda nie spełnia warunku "braku winy", zwłaszcza przy skutecznym doręczeniu stronie wypowiedzenia. W takiej sytuacji bezprzedmiotowe było wzywanie strony na rozprawę przed Kolegium w sprawie wniosku o zbadanie zasadności podwyższenia opłaty rocznej. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia wniosku Kolegium pouczyło stronę o możliwości wniesienia w terminie 14 dni sprzeciwu, który będzie równoznaczny z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Spółka "A." złożyła w dniu 4 lutego 2009 r., na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprzeciw od orzeczenia SKO z dnia 16 stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], odrzucił pozew "A." Spółki jawnej z siedzibą w G. P. przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście Powiatowemu uznając, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd administracyjny, a droga sądowa przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy podniósł, że zastępujący pozew sprzeciw, wniesiony na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przysługuje tylko od orzeczeń oddalających wniosek lub ustalających nową wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste. Są to orzeczenia rozstrzygające sprawę co do istoty i tylko w odniesieniu do nich właściwy pozostaje sąd powszechny, podczas gdy w odniesieniu do innych orzeczeń, w tym do postanowień o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie opłaty, właściwość zachowuje sąd administracyjny (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2007 r. I OSK 1142/06, Lex nr 362073). Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazując Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargę Spółki jawnej "A." z siedzibą w G. P. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że skarga ta nazwana sprzeciwem została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia z dnia 16 stycznia 2009 r. Dodatkowo Kolegium podniosło, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 kpa, jest uprawdopodobnienie braku winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za taki powód w przypadku podmiotu gospodarczego nie można uznać sprawowania osobistej opieki nad chorą córką. Podmiot, w którym dwóch wspólników jest upoważnionych do dokonywania czynności prawnych, mógł ustanowić pełnomocnika do dokonania tej czynności, której żaden ze wspólników nie mógł dokonać w trzydziestodniowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Odmawiając skarżącej Spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło prawa. Zgodnie z art. 59 § 2 kpa rozstrzygnięcie o przywróceniu terminu albo o odmowie przywrócenia terminu następuje w formie postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprecyzyjnie zatem nazwało zaskarżone rozstrzygnięcie "orzeczeniem", co nie czyni go jednakże prawnie wadliwym, bowiem zarówno decyzje, jak i postanowienia organów administracyjnych mieszczą się w pojęciu orzeczenia, a zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera wszystkie prawem wymagane elementy postanowienia rozstrzygającego kwestię przywrócenia terminu. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zatem służy na nie skarga do sądu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., I OSK 876/07, LEX nr 413615, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2007 r., I OSK 1142/06, LEX nr 362073). Skarżąca Spółka jawna "A." z siedzibą w G. P. jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest uzasadniona w innej wysokości, wskazała konieczność sprawowania osobistej opieki nad poważnie i przewlekle chorą córką wspólników A. i J. G., przebywającą na leczeniu szpitalnym w L. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ administracji publicznej dokonuje oceny braku winy mając na względzie, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca staranności takiej nie zachowała. Wypowiedzenie Starosty z dnia 17 listopada 2008 r., zostało doręczone stronie w dniu 21 listopada 2008 r. (zwrotne poświadczenie odbioru – k.3 akt administracyjnych). Od daty tej, zgodnie z art. 78 § ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), rozpoczął się bieg 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Skarżąca Spółka uchybiła temu 30-dniowemu terminowi i nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mogła usunąć przy użyciu w danych okolicznościach należytego wysiłku. W rozpatrywanej sprawie należy mieć na względzie, że strona skarżąca działa jak spółka jawna, która prowadziła działalność w okresie doręczenia jej wypowiedzenia Starosty i nie zawiesiła ani nie wyrejestrowała tej działalności w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania (wniosku) od tego wypowiedzenia. Osoby legitymowane do podejmowania czynności prawnych w imieniu Spółki winny wykazywać należytą staranność w dbałości o jej interesy. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła, by hospitalizacja córki wspólników Spółki uniemożliwiła Spółce sporządzenie i nadanie pisma przez pocztę. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.