II SA/Lu 351/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2010 r sprawy ze skargi S. Cz. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak [...] Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Z. przez Kierownika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Z. z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] odmawiającą S. C. uchylenia, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji Naczelnika Gminy w S. Z. z dnia [...] lipca 1978 r. znak [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi U. W. o pow. [...] m², oznaczoną jako dz. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 155 k.p.a. i wskazał, iż przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie tego przepisu jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w nim przesłanek, przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Jednakże, jak podniósł organ, na podstawie art. 155 k.p.a. nie można zmienić decyzji, która została wydana w oparciu o przepisy aktualnie już nieobowiązujące, tj. wówczas, gdy ustalenie nowych praw lub obowiązków dla strony miałoby wynikać z nieobowiązujących już przepisów. Organ podkreślił, iż uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie może też rodzić skutków prawnych z mocą wsteczną. Organ wskazał, iż decyzja Naczelnika Gminy w S. Z. z dnia [...] lipca 1978 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. .z 1974 r. nr 10, poz. 64), która utraciła moc na podstawie art. 89 pkt 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. nr 30 ze zm.), a ta z kolei utraciła moc na podstawie art. 241 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz.2603 ze zm.). Skoro zatem nie obowiązują przepisy prawne, na podstawie których wydano ostateczną decyzję z dnia 24 lipca 1978 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi U. W. o pow. [...] m², oznaczoną jako dz. nr [...], to decyzja ta nie może być uchylona lub zmieniona w oparciu o przepis art. 155 k.p.a. Ubocznie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja dnia [...] lipca 1978 r. stała się ostateczna w dniu [...] marca 1979 r., a prawo własności Skarbu Państwa do objętej nią działki zostało ujawnione w dniu [...] kwietnia 1979 r. w księdze wieczystej KW nr [...]. Aktualnie działka ta z mocy prawa stanowi własność Gminy S. Z., co zostało potwierdzone decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...]. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. C., wnosząc o jej zmianę, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż decyzja Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2010 r. narusza jego interes prawny i przeczy ugruntowanemu orzecznictwu sądów administracyjnych. Wskazał ponadto, iż decyzja Naczelnika Gminy w S. Z. z dnia [...] lipca 1978 r. znak [...] o wywłaszczeniu nieruchomości nie została mu doręczona, nie wypłacono mu też żadnego odszkodowania za tę nieruchomość. Stąd, w ocenie skarżącego, decyzja ta nie powinna była uprawomocnić się ani zostać wykonana. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności tej decyzji. W tym trybie mogą być zmienione lub uchylone zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje niewadliwe, a dodatkową przesłanką jest to, że rozstrzygnięcie podejmowane przez organ administracji publicznej na podstawie art. 155 k.p.a. ma charakter uznaniowy i podejmowane jest za zgodą strony, o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a nie sprzeciwiają się temu przepisy prawa (tak m. in. wyrok NSA z dnia 21 marca 2006 r., II FSK 464/05, LEX nr 201555). Podjęcie decyzji w omawianym trybie może nastąpić w każdym czasie. Organ, rozstrzygając sprawę, może zarówno wydać decyzję uchylającą lub zmieniającą decyzję ostateczną, jak i decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji w razie uznania wniosku strony za bezzasadny. Jednakże, co istotne na gruncie rozpoznawanej sprawy, działania te mogą być podjęte tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania ostatecznej decyzji i z udziałem tych samych stron (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 862). Innymi słowy, złożenie wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej oznacza czynność służącą realizacji tych samych uprawnień materialnoprawnych, które raz już zostały określone. Oznacza to, że art. 155 k.p.a. może być stosowany wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej ta decyzja została wydana. Zmiana regulacji prawnej oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień strony w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej, a co za tym idzie, wszczęcia nowego postępowania (M. Szubiakowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 20 grudnia 1991 r., II SA 893/91, OSP 1995, z. 2, poz. 26). Skoro zatem decyzja Naczelnika Gminy w S. Z. z dnia [...] lipca 1978 r., której uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. domagał się skarżący, została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która utraciła moc na podstawie art. 89 pkt 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, organ odwoławczy zasadnie odmówił uchylenia tej decyzji w oparciu o dyspozycję tego przepisu. Zmianie uległ także stan faktyczny sprawy, bowiem bezsporne jest, iż na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia. W przeciwnym razie skarżącemu służyłoby roszczenie o zwrot nieruchomości. Wobec powyższego Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do zarzutów podnoszonych w skardze i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).