II SA/Lu 352/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2011r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania B. J. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] lutego 2011r., znak: [...] o odmowie przyznania mu zasiłku celowego. B. J. wnosił o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 6 000 zł na pokrycie strat spowodowanych w budynkach mieszkalnych przez powódź (druga fala). Uzasadniając odmowę uwzględnienia żądania organ wskazał, że B. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną C. oraz dwoma dorosłymi synami: P. i T. – syn T. jest właścicielem domu, w którym rodzina zamieszkuje i który został uszkodzony przez powódź (została zalana piwnica i kotłownia). T. J. uzyskał już od organu pomoc społeczną w wysokości 20.000 zł na pokrycie tych szkód (decyzja z dnia 6 sierpnia 2010r.), a następnie otrzymał zasiłek celowy w wysokości 6.000 zł (decyzja z dnia 9 lipca 2010r.), zaś w grudniu 2010r. uzyskał zasiłek na zakup opału i energii elektrycznej oraz na niezbędne potrzeby w łącznej wysokości 2.500 zł; rodzina otrzymała także pomoc na zabezpieczenie innych potrzeb – 3.510 zł. O wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego przez skarżącego i jego synów świadczą – zdaniem organu - wyniki wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w dniu 25 stycznia 2011r. /k. 11 akt admin.) – w związku z wnioskiem B. J. oraz w dniu 17 czerwca 2010r. /k.5 akt admin./ - w związku z wnioskiem T. J.. Organ podkreślił, że T. J. we wniosku o przyznanie zasiłku celowego wprost wskazał, że w skład rodziny wchodzą zarówno jego rodzice, jak i on wraz z bratem. Rodzina zamieszkuje w jednorodzinnym domu murowanym, należącym do T. J., składającym się z kuchni i dwóch pokoi; rodzina wspólnie spożywa posiłki sporządzane przez C.J., a zgodnie z oświadczeniem B. J. /k. 14 akt admin./ dorośli synowie znajdują się obecnie (po powodzi) na utrzymaniu rodziców. Z wywiadu środowiskowego wynika, że na łączny dochód rodziny w kwocie 2. 047 zł składają się emerytury B. J. i C. J. (697, 17 zł i 714, 36 zł) oraz dochód z gospodarstw rolnych synów: P. (269,10 zł) i T. (366, 39 zł) – gospodarstwa rolne zostały częściowo zalane przez powódź. Wobec udzielonej rodzinie B. J. (na jego wniosek oraz na wniosek syna T.) pomocy na pokrycie szkód spowodowanych powodzią w 2010r., organ obecnie odmówił uwzględnienia wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. J., domagając się uchylenia powyższej decyzji. Skarżący podniósł, że wbrew stanowisku organu, jego synowie są pełnoletni i niezależni od rodziców, dlatego fakt, iż czasami wspólnie z nimi spożywają posiłki oraz to, że utrzymują się z emerytur rodziców, nie świadczy – jego zdaniem - o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dorośli synowie prowadzą oddzielne gospodarstwa rolne i "z tego tytułu otrzymują oddzielne nakazy podatkowe". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.539 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżący wnosił o przyznanie mu pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym, spowodowanych przez powódź. Świadczenie takie przyznawane jest w oparciu o art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Zasiłek celowy może być również przyznany na zasadzie art. 41 ustawy - w szczególnie uzasadnionych przypadkach - osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe (specjalny zasiłek celowy). Przyznanie tych świadczeń w każdym wypadku zależy jednak od uznania organu pomocy społecznej, który może, ale nie musi - uwzględnić wniosek. Decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądowej - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) kontrola legalności takich decyzji sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie organ I instancji – mając na uwadze zalecenia zawarte w decyzji organu odwoławczego z dnia 3 grudnia 2010r. uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie organu I instancji, przeprowadził wyczerpująco postępowanie wyjaśniające, w szczególności przeprowadził wywiad środowiskowy i uzupełnił materiał dowodowy o konieczne oświadczenia, a w świetle dokonanych ustaleń - działając w granicach przysługującego mu uznania - miał prawo odmówić przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Przyczyną odmowy był fakt, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwoma synami, którym organ udzielił już pomocy finansowej (w łącznej wysokości 32. 010 zł) na pokrycie strat spowodowanych przez powódź w 2010r., która dotknęła to gospodarstwo. Skarżący B. J. podnosi, że synowie nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż są dorośli i samodzielnie prowadzą własne gospodarstwa rolne o otrzymują oddzielnie nakazy płatnicze, zarzucając tym samym organom błędną ocenę stanu faktycznego. W ocenie Sądu, argumentacja skarżącego nie jest uzasadniona. "Wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego" należy rozumieć szeroko –zarówno jako ponoszenie wspólnych wydatków, jak i czerpanie wspólnych korzyści. Fakt wspólnego zamieszkiwania całej rodziny w budynku należącym do syna skarżącego – T. J. wskazuje na wspólne korzystanie z tych samych pomieszczeń i urządzeń przez wszystkich członków rodziny, co jest cechą prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Również wspólne spożywanie posiłków świadczy o stałym przebywaniu ze sobą, a dodatkowo zależność finansowa dorosłych synów skarżącego od rodziców (skoro osiągają oni niewielkie dochody ze swoich gospodarstw rolnych) świadczy o wspólnocie domowej rodziny skarżącego. W ocenie Sądu, w sytuacji występującej w sprawie, stanowisko organu jest więc prawidłowe. Należy również zauważyć, że uzyskana przez T. J. pomoc finansowa dotyczyła tego samego gospodarstwa domowego, tj. tego samego budynku, którego obecnie dotyczy wniosek skarżącego B. J. i środki te były przeznaczone na pokrycie tych samych strat, na które obecnie wskazuje skarżący. W tych okolicznościach, skoro na gospodarstwo domowe skarżącego organ przyznał już konieczną pomoc, to nie można mu zarzucić przekroczenia przysługującego mu uznania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania obecnie takiej pomocy B. J. Z powyższych względów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, natomiast skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).