II SA/Lu 353/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi H.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H.G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nakazującą – D.P., M. i T. H., K. G., H.G., G.F. i P. F. – wykonanie niezbędnych robót budowlanych (wyszczególnionych w punktach 1-4 decyzji) w celu usunięcia w terminie do 31 maja 2006 r. stwierdzonych przez rzeczoznawcę budowlanego nieprawidłowości w stanie technicznym budynku położonego w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowi ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Sporządzona "Ekspertyza stanu technicznego przewodów i podłączeń wentylacji grawitacyjnej" w budynku mieszkalnym przy ul. [...], wykazała nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku. Uwzględniając zawarte w tej ekspertyzie zalecenia rzeczoznawcy budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał właścicielom budynku wykonanie robót budowlanych (wskazanych w pkt 1-4 decyzji) w celu usunięcia nieprawidłowości związanych z podłączeniem wylotu spalin oraz brakiem wentylacji niektórych pomieszczeń. Poza tym zły stan techniczny przewodu wentylacyjnego w kuchni na parterze budynku, powoduje zagrożenie dla zdrowia ludzi. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był do podjęcia decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem nieuzasadniony jest podnoszony przez H. G. zarzut, że bezpodstawnie nałożono na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości nakazy wymienione w pkt 1-4 decyzji. W myśl art. 61 Prawa budowlanego, adresatem decyzji jest właściciel lub zarządca budynku odpowiedzialny za użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz za utrzymywanie go w należytym stanie technicznym. W kwestii wykonania ciążących na właścicielu obowiązków nie są istotne przyczyny wystąpienia takiego stanu. Istotne jest natomiast stwierdzenie nieprawidłowości, ich charakter ich usunięcie w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Współwłasność nie jest instytucją samodzielną lecz stanowi jedynie odmianę własności. Kanały wentylacyjne to część składowa budynku, a nie mieszkania będącego odrębną nieruchomością. Dlatego decyzja powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Obowiązek wynikający z decyzji winien obciążać wszystkich aktualnych współwłaścicieli budynku. Kwestia ewentualnych rozliczeń między współwłaścicielami obiektu, związana z partycypacją w kosztach utrzymania nieruchomości jest kwestią, o której rozstrzyga sąd cywilny, a nie organ nadzoru budowlanego. W skardze do Sądu, H.G. zarzuca, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego opiera się na jednostronnie wydanej, na zamówienie D. P., ekspertyzie. Ekspertyzę wydano w tajemnicy przed pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości. Ekspertyza ta mija się z prawdą, bowiem kanał oznaczony numerem 5, nie jest drożny i jest nieszczelny. Komin ten – zdaniem eksperta - był przeznaczony do obsługiwania parteru. Tymczasem od wielu już lat obsługiwał parter i podwyższone poddasze budynku, gdzie zamieszkiwały dwie rodziny. Kanał ten obsługiwał przez długi czas dwa piece kaflowe i dwie kuchnie. Opinia rzeczoznawcy co do dotychczasowego przeznaczenia komina i jego stanu technicznego nie wynika z wiedzy i dlatego wykonanie nakazu podłączenia pieca centralnego ogrzewania do tego komina (kanału Nr 5) grozi pożarem i "zaczadzeniem" mieszkańców budynku. Poza tym ekspertyza nie uwzględnia tego, że nieodpowiedni stan techniczny budynku polegający na braku wentylacji pomieszczeń na parterze, został spowodowany działaniem właścicielki mieszkania na parterze. Zatem przywrócenie odpowiedniego stanu technicznego budynku w tym zakresie powinno polegać na odłączeniu kominka na parterze od dotychczasowego kanału wentylacyjnego. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja jest wadliwa i przeczy zasadzie, iż sposób korzystania z rzeczy wspólnej powinna określać umowa współwłaścicieli bądź też niezawisły sąd. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, do czego na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd jest uprawniony – stwierdzić należy, że decyzję tę wydano z naruszeniem, wyrażonej w art. 7 kpa, zasady prawdy obiektywnej, nakładającej na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wymagającej – w świetle art. 77 § 1 kpa – zebrania przez organ, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wbrew dyspozycji wynikającej z powyższych przepisów, orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły należycie jaki jest stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...], a mimo to przyjęły, że zachodzą okoliczności uzasadniające – ich zdaniem – wydanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), decyzji nakazującej współwłaścicielom tego budynku wykonanie określonych czynności robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości wchodzi również w grę, w przypadku ustalenia przez organ, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, środowisku lub bezpieczeństwu mienia (art. 66 ust. 1 pkt 2). Rozstrzygnięcie organu powinno być poprzedzone dokładnymi ustaleniami na temat stanu technicznego budynku oraz sposobu jego użytkowania. Niestety takich ustaleń nie poczyniono. Ograniczono się do dołączenia do akt sprawy – opracowanej na zlecenie D. i W. P., ekspertyzy stanu technicznego przewodów i podłączeń wentylacyjnych w budynku mieszkalnym przy ul[...]. Organ uznał ją i zawarte w niej zalecenia rzeczoznawcy budowlanego, za wystarczającą podstawę do nałożenia na wszystkich współwłaścicieli tego budynku, określonych w pkt 1 – 4 decyzji, obowiązków, w tym do włączenia kanału wentylacyjnego kuchni na parterze do kanału obsługującego okap kuchenny i podłączenia kotła c.o. na I piętrze do kanału Nr 5. W świetle opinii mistrza kominiarskiego z dnia 2 marca 2006 r. (k. 9 akt sądowych), przełączenie pieca węglowego w mieszkaniu na I piętrze do uszkodzonego, nieszczelnego i niedrożnego przewodu kominowego Nr 5, może spowodować zagrożenie pożarowe lub zaczadzenie mieszkańców. Dlatego przed przełączeniem pieca należy przewód Nr 5 uszczelnić i udrożnić z poziomu II piętra. Zaskarżona decyzja nakazywała w tym zakresie w pkt 2 "demontaż" włączenia kotła c.o. na I piętrze z kanału Nr 4 i włączenie go do kanału Nr 5 (zgodnie z pkt 3.2 ekspertyzy)". Jaki jest stan techniczny kanału Nr 5, tego organ nie ustala, bazując w tym zakresie jedynie na zaleceniach rzeczoznawcy budowlanego, a mimo to nakazuje podłączyć do tego kanału piec centralnego ogrzewania na I piętrze. Stanu technicznego kanału Nr 5 nie przestawia zarówno przedmiotowa ekspertyza, jak też pozostałe dowody w tym protokół sporządzony przez mistrza kominiarskiego z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 30 września 2004 r. (k.15 akt administracyjnych) oraz protokoły z oględzin sporządzone przez organ w dniu 26 października 2004 r. i w dniu 18 listopada 2004 r. (k. 17 i 19 akt administracyjnych). Przedmiotowa ekspertyza w pkt 1 stwierdza między innymi, że budynek posiada siedem przewodów wentylacyjnych i wskazuje, że przewód wentylacyjny nr 1 ma długość 1 m. Z kolei w innym punkcie zatytułowanym "Opis stanu istniejącego przewodów wentylacyjnych" długość przewodu nr 1 określa się na 7 m. Tej oczywistej nieścisłości nie zauważa organ I i II instancji. W pkt 2 pod tytułem "Uwagi" autor ekspertyzy wskazuje, że ilość kanałów wentylacyjnych w budynku jest zgodna z załączonym protokołem kominiarskim, a nie zaświadczeniem z dnia 31 stycznia 2001 r. Nr [...] wydanym na wniosek H.G. przez Urząd Miejski. Protokół kominiarski z dnia 30 września 2004 r. (dołączony do ekspertyzy) wskazuje, że budynek ma pięć kanałów od strony ulicy [...] i taką samą ilość kanałów podaje autor ekspertyzy w części rysunkowej. Ekspertyza analizuje funkcje pięciu kanałów ale nie odnosi się przy tym do innej ilości kanałów wykazywanej w zaświadczeniu Urzędu Miejskiego z dnia 31 stycznia 2001 r. Okoliczności te nie budzą jednak zastrzeżeń organów nadzoru budowlanego. Poza tym omawiana ekspertyza, co trzeba podkreślić wyraźnie sygnalizowała, że w przypadku braku zgody współwłaścicieli na wykonanie proponowanych w niej rozwiązań, należy przywrócić stan kanałów wentylacyjnych, jaki istniał przed dokonaniem robót remontowych i adaptacyjnych na I i II piętrze. Z akt sprawy nie wynika aby organ rozważał kwestię przywrócenia poprzedniego stanu kanałów wentylacyjnych. Nie wynika również aby współwłaściciele budynku mieli możliwość zajęcia swojego stanowiska w przedmiocie wykonania określonych w ekspertyzie prac budowlanych. Mimo to, organ akceptuje bez uwag formułowane przez rzeczoznawcę budowlanego zalecenia. Nie dokonuje przy tym oceny ekspertyzy oraz zgromadzonych w sprawie pozostałych dowodów, aczkolwiek zobowiązany był do tego na mocy art. 80 kpa. Nie wyjaśnia także, w jaki sposób zakończyło się wszczęte w sierpniu 2004 r. postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy części dachu i poddasza budynku, w trakcie którego wydano w dniu 3 lutego 2005 r. postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z tą przebudową. Nie odnosi się również do zaleceń zawartych w inwentaryzacji i ocenie technicznej (k. 42 akt administracyjnych) dotyczącej wykonanych robót dekarskich, w świetle, których należało udrożnić i naprawić kominy wentylacyjne i spalinowe zgodnie ze sztuką budowlaną. Nie podejmuje skutecznych środków dowodowych pomimo posiadania informacji o tym, że usunięcie ściany kominowej, zawierającej przewód wentylacyjny z kuchni na parterze mogło nastąpić podczas remontu w czerwcu 2004 r. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że nie wiadomo dokładnie jaki jest stan techniczny przedmiotowego budynku i organ nie bierze w ogóle pod uwagę skutków, jakie może wywołać wykonanie nałożonych decyzją obowiązków. Uzasadnia to tezę, iż zaskarżone rozstrzygniecie wydano niezgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami procesowymi, regulującymi postępowanie dowodowe prowadzone przez organ. Zaskarżona decyzja jest wadliwa także z innego powodu. Nie odpowiada ona zadość wymaganiom art. 107 § 3 kpa. Przepis ten określa niezbędne elementy, składające się na uzasadnienie faktyczne decyzji. Obowiązkiem organu było wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Określone motywy, którymi kieruje się organ wydając decyzję, powinny wynikać wprost z analizy stanu faktycznego sprawy i prawidłowo poczynionych ustaleń. Jak wykazano orzekające organy w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie sprostały powyższym obowiązkom. W tym stanie rzeczy skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie uznał, iż naruszenie powyższych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.