II SA/Lu 354/03
WyrokWSA w Lublinie2004-02-17
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Maria Wieczorek, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, może być utrzymana w mocy, jeśli naruszenie prawa nie było rażące, a jedynie zwykłe?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, oparta na interpretacji przepisów dotyczących dodatku mieszkaniowego dla osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, została uchylona. Sąd uznał, że naruszenie prawa, które miało stanowić podstawę stwierdzenia nieważności, nie było rażące, a jedynie zwykłe. Zastosowanie nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa, a nie tylko jego zwykłego naruszenia. Konstytucyjna zasada zaufania do prawa wywodząca się z idei państwa prawa wymaga ścisłej interpretacji sytuacji, w których można wzruszyć decyzje ostateczne.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu skarżącej I. K. dodatku mieszkaniowego za okres od listopada 1999 r. do kwietnia 2000 r. Organ uznał, że decyzja przyznająca dodatek została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżąca zajmowała lokal bez tytułu prawnego i nie uiszczała odszkodowania za korzystanie z lokalu. Skarżąca wniosła skargę do sądu, kwestionując decyzję Kolegium.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie: Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant E. Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu wniosku I. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu w Wydziale Gospodarki Lokalowej UM znak: [...] z dnia [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 141,54 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 1999 r. do 30 kwietnia 2000r., która to miała być przelewana na konto zarządcy domu - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa w związku z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz.U. z 1998r. Nr 120, poz. 787) orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W motywach zaskarżonego orzeczenia wskazano, że I. K. wnioskiem z dnia [...] maja 2000r. zwróciła się do organu I instancji o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując we wniosku, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego i oczekuje na lokal socjalny.
Decyzją z dnia [...] został wnioskodawczyni przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości 141,54 zł za okres od 1 listopada 1999 r. do 30 kwietnia 2000r.
W wyniku wznowienia postępowania decyzja ta została uchylona decyzją znak: [...], [...] z dnia [...], w której nakazano I. K. zwrot pobranego dodatku w podwójnej wysokości 1698 zł (2 x 849,24). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO decyzją [...]z [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami sygn. akt II SA/Lu 326/01 z 10 maja 2002 r. uchylił decyzję Kolegium z [...]. W konsekwencji ww. wyroku NSA, Kolegium decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję własną wydaną w wyniku wznowienia postępowania przez organ I instancji i umorzyło postępowanie w przedmiocie wznowienia. Następnie SKO wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] i stwierdziło nieważność tejże decyzji.
Stosownie do art. 39 ust. 1 cytowanej ustawy o najmie lokali mieszkaniowych i dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu na dzień wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 39 do dnia dostarczenia lokalu zamiennego i socjalnego dodatek mieszkaniowy przysługuje także osobom uiszczającym odszkodowanie za korzystanie z lokalu bez tytułu prawnego w wysokości odpowiadającej czynszowi regulowanemu.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżąca I. K. w dacie składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zajmowała lokal przy ul. K. w L. bez tytułu prawnego.
Z pisma [...] z dnia [...] listopada 2000r. Z-cy Dyrektora Wydziału Spraw Społecznych – Miejskiego Inspektora ds. Gospodarki Mieszkaniowej wynika, iż skarżący stara się o lokal socjalny na zasadach ogólnych od 1998r. i spełnia kryterium uprawniające do lokalu socjalnego w świetle uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996r. w sprawie zasad gospodarowania zasobami mieszkaniowymi gminy. Nie spełnia jednakże przesłanek z art. 39 ust. 2 cyt. ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła I. K. wnosząc o jej uchylenie jako sprzecznej z prawem i krzywdzącej.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie , jakkolwiek nie z podstaw w niej zawartych.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania w zgodności z przepisami prawa, do czego z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd jest uprawniony, należy niezależnie od zarzutów skargi stwierdzić, że decyzja zaskarżona narusza prawo.
Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania nadzwyczajnego , o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a więc w ramach stwierdzenia nieważności decyzji dlatego, że została ona wydana bez podstawy prawnej lub ( o co chodzi w rozpoznawanej sprawie) z rażącym naruszeniem prawa.
Przepis ten wymaga nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to naruszenie rażące.
Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie poglądem doktryny i orzecznictwa sądowego rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując interpretacji art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz.U. z 1998r. Nr 120, poz., 787 ze zm.) uznało, że decyzja Nr [...] z dnia [...] wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 listopada 1999 r. do 30 kwietnia 2000 r. rażąco narusza przepisy powołanej wyżej ustawy.
Rozumowanie organu administracji sprowadza się do zakwestionowania podstawy prawnej przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ uznał, że wprawdzie skarżąca ubiega się o lokal socjalny i spełnia kryteria uprawniające do lokalu socjalnego na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 1996r. , to jednak w świetle powołanego wyżej art. 39 ust. 2 I. K. nie uiszczała za zajmowany lokal odszkodowania za korzystanie z lokalu bez tytułu prawnego.
Podzielić przy tym należy pogląd, że nie każdy błąd organu administracji polegający na niewłaściwym zastosowaniu prawa, uznać można za decydujący dla obciążenia jego powstaniem strony postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie będącej przedmiotem postępowania , skarżąca złożyła stosowny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego i został on oceniony jako dający uprawnienia do przyznania tegoż dodatku na podstawie art. 40 powołanej wyżej ustawy. Dopiero po skargach do Spółdzielni Mieszkaniowej i do Urzędu Miasta, powstały wątpliwości co do interpretacji i znaczenia przesłanek określonych w § 2 art. 39 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. , a więc nie będących podstawą przyznania dodatku mieszkaniowego.
Stosownie do art. 16 § 1 kpa przyjmuje się zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Wyjątkowy charakter § 2 powołanego wyżej przepisu wskazującego o tym, iż tylko w wypadkach enumeratywnie określonych w kpa można wzruszyć decyzje ostateczne , nakazuje ściśle interpretować sytuacje gdy mamy do czynienia z takim właśnie wyjątkiem.
W tym stanie niedopuszczalne jest kwalifikowanie wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie "rażące".
Zakaz ma oparcie również w konstytucyjnej zasadzie zaufania do prawa wywodzącej się z idei państwa prawa (akt 2 Konstytucji).
Mając powyższe względy na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło