II SA/Lu 355/99
WyrokWSA w Lublinie2000-06-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana drzwi zewnętrznych w budynku, która nie narusza konstrukcji obiektu i nie wpływa na jego wygląd w odniesieniu do otaczającej zabudowy, może być podstawą do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Przepis art. 48 Prawa budowlanego, który stanowi podstawę do nakazania rozbiórki, ma zastosowanie wyłącznie do budowy obiektu budowlanego. Wymiana drzwi zewnętrznych, nawet jeśli stanowi remont, nie jest budową w rozumieniu ustawy. W przypadku wykonania takich robót bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki na podstawie art. 48, lecz powinien rozważyć postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., która uchyliła decyzję organu I instancji i nakazała Emilii K. rozbiórkę wymienionych drzwi zewnętrznych. Organ uznał, że wymiana drzwi, mimo iż nie wymagała pozwolenia na budowę, powinna być zgłoszona, a jej wykonanie bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca kwestionowała zasadność nakazu rozbiórki, wskazując na brak naruszenia konstrukcji budynku, poprawę stanu technicznego i estetycznego oraz brak negatywnego wpływu na otaczającą zabudowę. Po wniesieniu skargi przez Emilię K., zmarła ona, a w jej miejsce wstąpili następcy prawni.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 25 lutego 1999 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jerzego K., Małgorzaty K. i Magdaleny K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 25 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki drzwi uchyla zaskarżoną decyzję; (...).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 25 lutego 1999 r. (...) po rozpatrzeniu odwołania Henryka K. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 7 grudnia 1998 r. (...) odmawiającej nakazania Emilii K. dokonania rozbiórki drzwi zewnętrznych oszklonych usytuowanych w części piętrowej budynku zlokalizowanego na działce nr 79 przy ul. M. 4 w B. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nakazał Emilii K. dokonanie rozbiórki przedmiotowych drzwi.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że wykonane roboty budowlane polegające na wymianie drzwi zewnętrznych nie wymagają, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ pozwolenia na budowę, tym niemniej zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy remont istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu, instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast - wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Zgodnie z art. 48 właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Przed wykonaniem wymiany drzwi zewnętrznych inwestor winien więc był zgłosić ten zamiar właściwemu organowi. Wobec samowolnego wykonania wymiany drzwi organ na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał ich bezwzględną rozbiórkę.
Emilia K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. domagając się jej uchylenia.
Zdaniem skarżącej decyzja ta jest absurdalna, gdyż jej wykonanie stwarza zagrożenie dla mienia znajdującego się w domu a przede wszystkim dla niej jako osoby zobowiązanej do wykonania decyzji.
Zastosowanie się do nakazu decyzji powoduje pozostawienie dziury w ścianie na wysokości I piętra, niczym nie zabezpieczonej. Stwarza to zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców.
Emilia K. podniosła, że dokonując wymiany drzwi drewnianych na plastikowe nie naruszyła konstrukcji budynku. Wymieniła bowiem samo skrzydło drzwi bez wymiany futryny. Wymiana drzwi była koniecznością z uwagi na zły stan techniczny spowodowany długim okresem użytkowania /przeszło 40 lat/.
W ocenie skarżącej wykonane prace poprawiły stan techniczny i estetyczny budynku, a poza tym nie wpłynęły ujemnie na zmianę wyglądu budynku w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miasta. Wymiana nastąpiła w ścianie budynku od strony podwórka a nie od ulicy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Emilia K. zmarła po wniesieniu skargi a w jej miejsce z mocy art. 30 par. 4 Kpa w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ wstąpili jej następcy prawni: Jerzy K. /mąż/ oraz Małgorzata K. i Magdalena K. /córki/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wbrew stanowisku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który oparł swoją decyzję na unormowaniu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika z jego literalnego brzmienia odnosi się on tylko do jednej kategorii robót budowlanych, tj. budowy, którą -stosownie do definicji sformułowanej w pkt 6 art. 3 Prawa budowlanego - jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa obiektu budowlanego. Wymiana drzwi zewnętrznych w świetle tej definicji nie może być uznana za budowę. Można ją ewentualnie traktować jako remont obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 8.
Wykonywanie robót remontowych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia nie jest jednak - jak wyżej zaznaczono - obwarowane sankcją przymusowej rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W grę może wchodzić natomiast postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, gdyby organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonane roboty budowlane naruszają prawo.
Z tych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 48 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego podlegała ona uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło