II SA/Lu 357/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-08-03

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest zwolniony z mocy ustawy od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, co uczyniło rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym i skutkowało umorzeniem postępowania. Następnie rozpatrzono wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych postanawia : I. Przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z 28 lipca 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. jest zwolniony z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę (zwrot świadczenia przyznanego ze środków pomocy społecznej) mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżący w sprawie niniejszej jest zwolniony z wszelkich kosztów sądowych w toku całego postępowania. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącego za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Poza mieszkaniem o pow. [...] (współwłasność) skarżący nie posiada innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Mieszkanie jest zagrzybione, a skarżący nie ma środków na jego remont. Skarżący podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną, a jego stan zdrowia się pogarsza, zaś po opłaceniu rachunków nie wystarcza mu pieniędzy na lekarstwa i jedzenie. Mając powyższe na uwadze (niski dochód na członka rodziny, brak po stronie skarżącej majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło