II SA/Lu 36/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. .S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B.S. od decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego ze środków pomocy społecznej z przeznaczeniem na wybudowanie domu z pustaków na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że po rozpatrzeniu wniosku B.S., z dnia 9 października 2003r., o przyznanie środków na zakup materiałów budowlanych na budowę domu z pustaków, z uwagi na spalenie się budynku mieszkalnego i brak własnych środków na ten cel - decyzją z dnia [...]listopada 2003 r. znak [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na ten cel. Podstawą odmowy przyznania zasiłku jest fakt, iż dochód wnioskodawcy jest wyższy niż kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461zł, natomiast emerytura wnioskodawcy wynosi 636,76 zł netto. Rozważano również przyznanie bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego, jednakże z uwagi na brak środków finansowych nie przyznano tej formy pomocy. Na powyższą decyzję odwołanie do samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł B. S. W odwołaniu wnosi o pomoc materialną na wybudowanie małego domu mieszkalnego z cegły lub pustaków. Powołuje się na przypadki, kiedy w tego rodzaju sytuacjach zainteresowani uzyskali pomoc np. w postaci barakowozu. Przesyłając do Kolegium akta sprawy wraz z odwołaniem - Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał, iż budynek mieszkalny B. S. spalił się 22 lipca. W dniu 23 lipca uzyskał pomoc w naturze (buty, skarpety, koszula, czapka, ręcznik, mydło, proszek) na kwotę 114 zł oraz otrzymał bezzwrotny, specjalny zasiłek celowy w wysokości 600 zł na zakup żywności, pozostałej odzieży oraz na wyjazd do brata do S.S. (o takim zamiarze poinformował pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy). Skarżący nie wyjechał, planował pojechać do siostry do N.K.H. P., jednakże siostra nie wyraziła zgody na przyjęcie brata do swojego domu. Zaproponowano B. S. mieszkanie przy Szkole Podstawowej, jak też kilka innych, które to propozycje odrzucił, dlatego też został umieszczony na czas określony w DPS. Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji wyjaśnił, że zgodnie z artykułem ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 64, poz.414, z późn. zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z art. 32 ust.1 ww. ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, odzieży, opału. Może być przyznany rodzinie, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Artykuł 4 ust.1 ww. ustawy stanowi, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustalonych kryteriów, przy jednoczesnym zaistnieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11 (np. ubóstwo, bezrobocie, bezdomność, długotrwała choroba, itd.). Według załączonego do akt wywiadu środowiskowego wynika, iż sytuacja życiowa wnioskodawcy jest trudna. Ze względu na zdarzenie losowe, jakim było spalenie się jego budynku mieszkalnego, mieszkał u sąsiadów, a obecnie w DPS dla Kombatantów. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 636,76 zł netto (w czasie pobytu w DPS otrzymuje 30 % emerytury). Dochód wnioskodawcy nie kwalifikuje go do uzyskania pomocy ze środków pomocy społecznej, jednakże z uwagi na zdarzenie losowe otrzymał wsparcie zarówno w postaci pomocy w naturze jak i pieniężne . Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że ze względu na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej zachodzi potrzeba racjonalnego dysponowania tymi środkami. Organ podzielił stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.04.1999r. II SA/Ka 13l6/9, zgodnie z którym organ bezpośrednio zajmujący się rozdziałem środków z tytułu pomocy społecznej najlepiej zorientowany w zakresie pomocy niezbędnej dla każdego uprawnionego z jednej strony, a z drugiej, w możliwościach finansowych, pozwalających na zaspokojenie tych potrzeb. Kiedy bowiem środki przekazywane z budżetu nie wystarczają dla wszystkich potrzebujących, rzeczą właściwych organów jest wyważenie przyznawanej pomocy, a więc uwzględnienie sytuacji subiektywnej uprawnionych i sytuacji obiektywnej . Organ odwoławczy stwierdził, że również wnioskodawca zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków mających na celu polepszenie swojej sytuacji bytowej. Jak wynika z pisma Kierownika GOPS - odrzucił propozycję zamieszkania w kilku wskazanych przez Gminę mieszkaniach. Skarżący jest ojcem trzech córek (dwóch mieszkających w S. a jednej w W.), od których również winien oczekiwać pomocy. Od tej decyzji wniósł skargę B.S., w której domagał się jej uchylenia jak również decyzji ją poprzedzającej. Wyjaśnił, że jest na emeryturze, wynoszącej 636,76 zł miesięcznie, z czego 445,73 zł przeznacza na opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów, a 183,47 zł miesięcznie potrąca komornik. W związku z tym, że w DPS przebywa jedynie czasowo, potrzebuje 15-20 tysięcy zł na wybudowanie małego domu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 1998r. nr 64, poz. 414 z późn.zm.) , w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ administracyjny uzależnia prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej od określonego w nim kryterium dochodowego, który podlega waloryzacji zgodnie z zasadami określonymi w art. 35a. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 kwietnia 2003r. w sprawie wskaźnika waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej w dacie wydania zaskarżonej decyzji kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło 461 zł. W świetle powołanego przepisu osiągnięcie dochodu przekraczającego wymienioną kwotę pozbawia prawa do wszystkich świadczeń pieniężnych przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, z wyjątkiem prawa do zasiłku stałego z tytułu opieki oraz prawa do renty socjalnej (art. 27 i 27a). Z uwagi na to, że skarżący utrzymuje się z emerytury wynoszącej 636,76 zł i nie spełnia przesłanek do otrzymania renty socjalnej lub zasiłku stałego, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalić, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych. .