II SA/Lu 362/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-07-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy Erwin Srebrny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytur są niskie i przeznaczane w znacznej części na podstawowe potrzeby bytowe, w tym leki i spłatę kredytu, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody wnioskodawcy i jego małżonka z emerytur są niskie i przeznaczane w znacznej części na podstawowe potrzeby bytowe, w tym zakup leków, żywności, spłatę rat kredytu, należy uznać, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M.S. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. W związku z wniesieniem skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając go niskimi dochodami i dużymi wydatkami na leczenie. Dochody z emerytur małżonków były niskie, a wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wysokie. Wnioskodawca nie posiadał majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano M.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
M.S. w związku z wniesioną skargą, po uzupełnieniu braków złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego wniosku jak
i z nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, iż skarżący swój wniosek uzasadnienia niskimi dochodami i dużymi wydatkami na leczenie. Łączne wydatki związane z utrzymaniem jego wspólnego gospodarstwa domowego (opłaty
z tytułu zakupu leków, żywności, mediów, środków czystości, raty kredytu), w którym pozostaje również żona wnioskodawcy wynoszą około [...] zł. Natomiast łączne dochody wspólnego gospodarstwa pochodzą z tytułu emerytur KRUS małżonków
i wynoszą [...] zł netto. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż wnioskodawca rokrocznie korzysta z kredytów konsumpcyjnych np. na zakup opału. Z urzędowego formularza wynika, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawca
z żoną obecnie mieszka na zasadzie dożywocia u swojego syna, który według złożonego oświadczenia nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Nie mniej jednak część kosztów utrzymania związanych z utrzymaniem ponosi syn wnioskodawcy.
Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć
w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe,
z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele.
Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązany jest ponieść obecnie mogą sprowadzać się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (np. zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku
z uzasadnieniem, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Biorąc pod uwagę, iż dochód wnioskodawcy i jego żony z tytułu emerytur
w łącznej wysokości [...] zł netto przeznaczony jest w znacznej części na zakup leków, zakup żywności, spłatę rat kredytu przeznaczonego na podstawowe potrzeby bytowe, w ocenie referendarza sądowego wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów tego postępowania.
Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło