II SA/Lu 365/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-07-17

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza dochodów i wydatków strony skarżącej, w tym wydatków na leki, dojazdy do lekarza, zakup odzieży i obuwia oraz obsługę zadłużenia bankowego, wykazała, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Strona przedstawiła oświadczenia o dochodach i wydatkach swoich oraz syna, a także dokumenty źródłowe. Referendarz sądowy analizował dochody (emerytury) i wydatki (utrzymanie, leki, dojazdy, zadłużenie) strony skarżącej, a także możliwości finansowe jej syna.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wypełniony i podpisany formularz PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych jej oraz jej świadka. Do formularza dołączono oświadczenie o wysokości dochodów i wydatków strony skarżącej oraz jej syna. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i podpisania przez jej syna oświadczenia o dochodach i wydatkach wykonała wezwanie w zakreślonym terminie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Z oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu syna gdzie zajmują, na zasadzie dożywocia, pomieszczenie o powierzchni [...] m2. Na miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się otrzymywana przez nią emerytura w kwocie [...] złotych oraz emerytura jej żony w kwocie [...] złotych. Łącznie więc miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Biorąc pod uwagę dyspozycję wypłaty z dnia 9 czerwca 2009 r. wskazującą, że w tym dniu strona skarżąca wypłaciła z należącego do niej konta bankowego [...] złotych oraz, iż wraz z małżonką nie posiada innych dochodów prócz emerytur przyjąć należy, że podane przez nią kwoty emerytur są kwotami netto. Tak więc łączny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych netto. Z oświadczenia strony skarżącej z dnia 1 lipca 2009 r. wynika, że łącznie miesięczne wydatki jej gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych. Na kwotę tą składają się wyliczone w tym oświadczeniu koszty utrzymania oraz kwota obsługi zadłużenia bankowego. Natomiast z oświadczenia z dnia 15 lipca 2009 r. oraz dołączonych do niego dokumentów źródłowych wynika, że miesięcznie na poczet kosztów utrzymania gospodarstwa domowego strona skarżąca przeznacza kwotę [...] złotych. Różnica ta wynik z tego, że w oświadczeniu z dnia 1 lipca 2009 r. strona skarżąca podała, iż na leki przeznacza [...] złotych zaś z przedłożonych faktur VAT wynika, że w miesiącu marcu bieżącego roku przeinaczyła ona na leki kwotę [...] złotych zaś w miesiącu lipcu bieżącego roku kwotę [...] złotych, którą to kwotę jako odzwierciedlającą aktualne wydatki na ten cel, przy braku faktur z miesiąca czerwca i lipca bieżącego roku, przyjęto przy wyliczeniu wysokości miesięcznych kosztów utrzymania. Różnica pomiędzy oświadczeniami występuje także w przypadku wydatków na wodę i energię elektryczną, w przypadku których za podstawę wyliczenia wydatków przyjęto kwoty podane przez stronę skarżącą w oświadczeniu późniejszym. Natomiast w przypadku wydatków za telefon i kosztów obsługi zadłużenia bankowego różnica wynika z porównania kwot podanych w oświadczeniu ze średnią kwotą tych wydatków obliczoną na podstawie faktur VAT za miesiąc maj i czerwiec w przypadku kosztów użytkowania telefony oraz średnich miesięcznych wydatków na obsługę zadłużenia bankowego obliczonych na podstawie dyspozycji bankowych z miesiąca maja, czerwca i lipca bieżącego roku. Z tych powodów oceniając możliwości ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych za kwotę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego przyjęto kwotę [...] złotych. Strona skarżąca zaznaczyła także w oświadczeniu z dnia 1 lipca 2009 r., że z kwoty pozostającej po poniesieniu wyliczonych przez nią w tym oświadczaniu kosztów utrzymania koniecznego ponosi także wydatki na dojazdy do lekarza oraz wydatki związane z zakupem odzieży i obuwia, na poniesienie których niejednokrotnie nie wystarcza jej środków finansowych. W rozpoznawanej sprawie koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 10, § 2 ust. 1 pkt. 7, § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 10, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Po poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego do dyspozycji strony skarżącej oraz jej małżonki pozostaje kwota [...] złotych. Biorąc jednak pod uwagę, że kwota ta przeznaczana jest na pokrycie wydatków związanych z dojazdami do lekarza oraz zakupem odzieży i obuwia jak i to, że niejednokrotnie nie wystarcza ona na pokrycie tych wydatków, przyjąć należy, że strona skarżąca będąc zobowiązaną do ponoszenia kosztów sądowych przeznaczyć musiałaby na ten cel środki finansowe służącej jej pokrywaniu wydatków związanych z kosztami utrzymani koniecznego. Tym samym poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Jednocześnie zauważyć należy, że z oświadczenia o dochodach i wydatkach syna strony skarżącej wynika, że wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego przewyższają osiągane z tego tytułu dochody. Dlatego nie można przyjąć aby syn strony skarżącej mógł ją wesprzeć finansowo w ponoszeniu kosztów sądowych niniejszego postępowania. Odnośnie podniesionego na druku PPF żądania strony skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jej świadkowi zauważyć należy, że zasadność tego wniosku nie mogła być oceniania gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być wnioskiem indywidualnym. Wniosek taki musi pochodzić od osoby wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i odzwierciedlać jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Takiego wniosku świadek strony skarżącej nie złożył. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło