II SA/Lu 365/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy M. S. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający podał, że M. S. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z działalnością na rzecz ruchu oporu w latach 1944-45 , to jest z tytułu przewidzianego przez art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zm.). Kierownik Urzędu decyzją z dnia 5 lutego 2008 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia 2 kwietnia 2008 r. odmówił stronie przyznania uprawnień z wnioskowanego tytułu, wskazując na to, że z uwagi na wiek skarżącego, nie można przyjąć, że M. S. pełnił służbę w ZWZ-AK lub innej organizacji konspiracyjnej, lecz co najwyżej mógł dorywczo wykonywać czynności pomocnicze na ich rzecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 362/08 oddalił skargę strony na powyższą decyzję Kierownika Urzędu. W dniu 2 lutego 2009 r. do Urzędu wpłynął kolejny wniosek strony zawierający prośbę o przyznanie uprawnień kombatanckich. Ze względu na niewskazanie przez wnioskodawcę w jakim trybie składa wniosek, organ orzekający zgodnie z dyspozycją art. 235 § 1 kpa, zakwalifikował pismo strony jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Następnie decyzją z dnia 31 marca 2009 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 2 kwietnia 2008 r. oraz decyzji z dnia 5 lutego 2008 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W ustawowym terminie do wniesienia odwołania, M. S.przesłał do Urzędu wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich wraz z załącznikami. Organ zakwalifikował te dokumenty jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie organu wniosek ten nie jest zasadny. W jego treści, strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę decyzji ostatecznej. Organ przeanalizował treść art. 16 § 1 oraz art. 154 kpa i uznał, że bezspornie decyzja z dnia 2 kwietnia 2008 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia 5 lutego 2008 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich nie tworzą dla strony żadnych praw, dlatego też mogłyby być wzruszone w myśl art. 154 kpa, ale tylko wówczas, gdyby strona wykazała istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu własnego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie definiują pojęcia "słuszny interes strony", ale w ocenie Kierownika Urzędu interes strony, nie może sprowadzać się do naruszenia innych przepisów prawa, tj. w niniejszej sprawie przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Okoliczności dotyczące służby strony, o których jest mowa w piśmie strony, były już przedmiotem rozpoznania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów. W toku obecnego postępowania organ bada jedynie czy w sprawie mają zastosowanie przesłanki wymienione w art. 154 kpa, natomiast strona nie przedstawiła żadnych dowodów i nie wskazała na jakiekolwiek nowe okoliczności, które w ocenie organu przemawiałyby za uznaniem, że interes społeczny lub słuszny interes strony nakazuje wzruszenie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu. Organ podkreślił, że okoliczności, na które powołuje się strona były już brane pod uwagę w postępowaniu zakończonym decyzją o odmowie przyznania uprawnień. Decyzja ta poddana była kontroli sądowoadministracyjnej. W obecnie prowadzonym postępowaniu organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 154 kpa. Dążenie do zmiany decyzji w oparciu o słuszny interes strony lub interes społeczny może być aktualne w przypadku zmiany okoliczności faktycznych lub zmiany obowiązującego prawa, które nastąpiły po dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych M. S. opisuje swoją działalność w AK, podkreślając, iż "składał przysięgę latem 1944 r. w Kawęczynie przed dowódcą plutonu Leonem S. ps. "Sęp". Podaje również, że ze względu na młody wiek nie mógł walczyć "z bronią w ręku", ale jego zadanie polegało na przenoszeniu tajnych pism do osób wskazanych przez dowódców. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W sprawie niniejszej bezsporna jest okoliczność, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 kwietnia 2008 r. odmawiająca M. S. przyznania uprawnień kombatanckich jest decyzją ostateczną. Wnioskiem z dnia 2 lutego 2009 r., skarżący zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów o przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Organ zakwalifikował to pismo jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Stosownie do treści art. 154 § 1 kpa - decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem, zadaniem organu administracji, było zbadanie czy zachodzą w sprawie niniejszej przesłanki wymienione w tym przepisie. Skoro bezsporny jest fakt, iż decyzja, której zmiany domaga się skarżący, jest ostateczna należało ustalić czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zarówno we wniosku z dnia 2 lutego 2009 r., jak i w skardze do Sądu skarżący opisuje swoje przeżycia związane ze "służbą" w Armii Krajowej. Ponadto uznaje decyzje organów administracji za krzywdzące. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w tej sprawie w całości podziela, że samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez skarżącego oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony w świetle art. 154 § 1 kpa, a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 309/06). Nie można też uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 kpa jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Skarżący nie wskazał przy tym na żadne inne okoliczności faktyczne i prawne, które stanowiłyby podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w myśl słusznego interesu strony w trybie wyżej cytowanego przepisu. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do twierdzenia, że za uchyleniem decyzji ostatecznej z dnia 2 kwietnia 2008 r. przemawia interes społeczny. Sąd podziela stanowisko organu, że interes społeczny w rozumieniu art. 154 kpa nie może sprowadzać się do naruszenia przepisów prawa, skoro warunkiem dopuszczalności wzruszenia decyzji w tym trybie jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zobowiązany jest do działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa i w przypadku stwierdzenia braku podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie ich przyznania. Stojąc na ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisku, że tryb postępowania przewidziany w art. 154 kpa służy organom administracji do wyeliminowania takich decyzji ostatecznych, które organy te uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju, stwierdzić należy, że Kierownik Urzędu zasadnie uznał, że jego decyzja z 2 kwietnia 2008 r. nie jest dotknięta wskazanymi wadami. Jako celowa i wydana na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o kombatantach decyzja ta nie stoi w sprzeczności z praktyką postępowania w sprawach o przyznanie uprawnień kombatanckich. Oceny tej nie podważa subiektywne poczucie krzywdy skarżącego, które jakkolwiek zrozumiałe z punktu widzenia trudnych i z całą pewnością bolesnych doświadczeń z okresu okupacji hitlerowskiej, nie ma jednak wpływu na trafność przedmiotowego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła okoliczności umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wydając zaskarżoną decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działał na podstawie przepisów prawa, a podjęte rozstrzygnięcie na podstawie art. 154 kpa nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, a więc nie stanowi naruszenia prawa. Dodatkowo podkreślić należy, że okoliczności, na które skarżący powołuje się w skardze były badane w toku postępowania administracyjnego, które zakończyło się decyzją o odmowie przyznania takich uprawnień. Z kolei decyzja ta poddana była kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 362/08 oddalił skargę M. S. Dlatego też, mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę jako bezzasadną.