II SA/Lu 365/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. S., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...]., Nr [...] o odmowie umorzenia Z. S. należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych na osoby uprawnione: K. S. i R. S. wraz z ustawowymi odsetkami. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. S. z dnia 2 lutego 2015r., który podnosił, że zaległości powstały wskutek jego pobytu w zakładzie karnym, gdzie nie był zatrudniony oraz z powodu złego stanu zdrowia, z którym boryka się do chwili obecnej. Wskazał, że z powodu ubóstwa korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawca jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. jako osoba bezrobotna poszukująca pracy, nie posiada żadnego majątku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest w trudnej sytuacji bytowej. Mieszka czasowo u rodziców, korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Boryka się z problemami zdrowotnymi, ale nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, ma 50 lat, a więc jest w wieku aktywności zawodowej, jednak nie pracuje. Aktualnie jest zobowiązany wyrokiem Sądu Rejonowego L. – Wschód w L. z siedzibą w Ś. z dnia 30 marca 2012r. do uiszczania alimentów na rzecz każdego z dzieci tj. K. S. i R. S. po [...] zł miesięcznie. Zdaniem organu, sytuacja wnioskodawcy nie jest na tyle wyjątkowa, by uzasadniała zastosowanie najdalej idącej ulgi dla dłużników alimentacyjnych, tj. umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a nie można pochopnie umarzać takiej należności, gdyż sytuacja finansowa dłużnika może ulec poprawie. Ponadto wnioskodawca może również wystąpić do właściwego sądu o zniesienie obowiązku alimentacyjnego albo obniżenie wysokości zasądzonych alimentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie składanych przez niego oświadczeń dotyczących jego sytuacji życiowej, co miało wpływ na rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 30 ust. 2. ustawy z dnia z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009, Nr 1, poz. 7 ze zm.), zwanej dalej ustawą, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Powołany przepis oparty jest na tzw. uznaniu administracyjnym, które polega na tym, że organ pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających wniosek nie ma obowiązku go uwzględnić, a uwzględniając go nie jest nim związany i może samodzielnie zdecydować czy i w jakim zakresie świadczenie umorzyć, rozłożyć na raty czy jedynie odroczyć. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Decyzja taka nie podlega jednak kontroli sądowej z punktu widzenia owej celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.), lecz sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. (wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i polega na sprawdzeniu czy należycie przeprowadzono postępowanie dowodowe oraz ustalono stan faktyczny, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, a orzekając o odmowie umorzenia tej należności organ nie przekroczył granic przysługującego mu uznania. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności odebrano wyjaśnienia od skarżącego oraz uwzględniono złożone przez niego pisemne oświadczenia, a rozstrzygnięcie zostało uzasadnione. Organ nie zakwestionował jego trudnej sytuacji życiowej, ale mając na uwadze zebrany materiał dowodowy zasadnie uznał, że nie należy ona do nadzwyczajnych, uzasadniających umorzenie podlegających zwrotowi należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Organ miał więc na uwadze, że stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwia mu podjęcia pracy, bowiem pomimo problemów zdrowotnych nie ma on orzeczonego stopnia niepełnosprawności potwierdzającego niezdolność do pracy, ponadto jest on w wieku aktywności zawodowej, jednak pracy nie podejmuje. Organ nie wykluczył natomiast odroczenia bądź rozłożenia na raty należności, o co skarżący może się ubiegać w odrębnym postępowaniu. Wobec powyższego organowi nie można zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania administracyjnego. Z tych względów, w sprawie niniejszej brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270) Sąd orzekł, jak w sentencji.