II SA/Lu 366/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. i E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych - w zakresie wniosku J. S. i E. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 20 marca 2018 r. J. S. i E.S. złożyli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Jedocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że obiekt budowlany, który w wyniku nałożonych na nich robót budowlanych, miał zostać zabezpieczony przed zniszczeniem, jest w bardzo złym stanie technicznym, a ponieważ mieszkają w nim ludzie musi zostać opróżniony natychmiastowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W doktrynie i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki oznaczają zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 364 i n. wraz z powołanym tam orzecznictwem). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z [...] r., znak: [...], organ pierwszej instancji nakazał skarżącym – właścicielom parterowego budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej w miejscowości P., gmina K., zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych – w terminie natychmiastowym – wejścia na poddasze tego budynku oraz umieścić informację o zakazie użytkowania strychu do czasu usunięcia zagrożenia – wykonania robót budowlanych doprowadzających obiekt do stanu właściwego oraz zabezpieczyć ten budynek przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi, a także nakazał skarżącym wykonać przy omawianym budynku – w terminie 30 dni od daty otrzymania tej decyzji – roboty budowlane polegające na: - wyparciu (zabezpieczeniu) ściany południowo-zachodniej budynku przed dalszym wychyleniem się od pionu, - wymianie, uzupełnieniu uszkodzonych elementów więźby dachowej wraz z pokryciem budynku, - przemurowaniu komina powyżej połaci dachowej oraz uzupełnieniu braków w spoinach komina w części strychowej komina, - usunięciu poprzez rozbiórkę zapadniętej konstrukcji dachu wraz z pokryciem oraz rozbiórkę drewnianych ścian przybudówki, usytuowanej od strony południowo-zachodniej budynku, - uszczelnieniu przestrzeni pomiędzy balami ścian przyziemia, - uzupełnieniu brakujących cegieł w podmurówce budynku, - wykonaniu wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu kuchni tego budynku. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił opisaną decyzję w części dotyczącej ustalenia terminu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i ustalił nowy termin wykonania obowiązków do dnia 28 kwietnia 2018 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy wskazaną decyzję. Należy zauważyć, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. Kontrola legalności rozstrzygnięć organów obu instancji, uznających za zasadne nakazanie skarżącym wskazanych wyżej robót budowlanych, dokonana zostanie przez Sąd w wyroku kończącym postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Na obecnym etapie postępowania, Sąd oceniając zasadność wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zobowiązany był jednak brać pod uwagę interesy prawne skarżących oraz wszystkich uczestników postępowania. W orzecznictwie sądowym oraz w nauce prawa wskazuje się bowiem, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do innych, niż skarżący, osób (por. postanowienie NSA z 10 lutego 2006 r., II OZ 102/06 wraz z glosą M. Szubiakowskiego, Orzecznictwo Sądów Polskich 2006, z. 10, poz. 119 oraz postanowienie NSA z 17 stycznia 2014 r., II OZ 1247/13, niepubl.). Wyważenie trafności argumentów strony skarżącej, w zakresie oceny spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a., wymagało odniesienia się przez Sąd – w niezbędnym zakresie – do ustaleń organów administracji dokonanych w toku postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie jest niekwestionowane, co przyznali skarżący, że opisany wyżej budynek, znajduje się w bardzo złym ("tragicznym" według opinii skarżących) stanie technicznym, który grozi zawaleniem tego budynku, a w konsekwencji niebezpieczeństwem dla zdrowia i życia mieszkających w nim uczestników postępowania. Bezsporne jest przy tym, że mając na uwadze taki właśnie stan techniczny wskazanego budynku mieszkalnego, organy nadzoru budowlanego nakazały skarżącym wykonanie opisanych wyżej robót budowlanych oraz wykonanie innych prac, w tym zabezpieczenie części tego budynku przed dostępem osób postronnych. Nie budzi zatem wątpliwości, że w świetle ustaleń organów nadzoru budowlanego, to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzić może do zagrożenia zdrowia i życia uczestników, zamieszkałych w stanowiącym własność skarżących budynku mieszkalnym. Z ustaleń tych wynika bowiem, że we wskazanym budynku "stwierdzono ubytki podmurówki i częściowo zniszczoną belkę podwalinową, co powoduje odchylenie od pionu budynku w stronę południowo-zachodnią. Konstrukcja dachu w 50 % znajduje w nieodpowiednim stanie technicznym. Krokwie ugięły się a deski pomiędzy krokwiami załamały się na skutek nieszczelności dachu i zapadły się do środka. Przybudówka, o wymiarach 1,60 m x 3,50 m, jest w bardzo złym stanie technicznym, nie nadaje się do dalszego użytkowania. W pomieszczeniu kuchni brak jest wentylacji wywiewnej", mimo że budynek ten ogrzewany jest piecem kaflowym na opał stały, a w kuchni znajduje się kuchenka gazowa z połączeniem do butli gazowej, która jest użytkowana przez mieszkańców budynku (k. 15 i 15v akt I inst.). Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia treść przedłożonego przez nich "Oświadczenia" K. T. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K., złożonego 13 marca 2018 r. Niezależnie od tego wskazać trzeba, że jakkolwiek, w konkluzji tego "oświadczenia" zawarto stwierdzenie: "tak stary budynek, tak mocno zniszczony, nie pozwala na wykonanie jego remontu", to oczywiste jest, że dokument ten nie stanowi opinii biegłego, w rozumieniu art. 84 k.p.a. Skarżący nie wykazali zatem, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające uwzględnienie ich wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Z tych względów, Sąd orzekł, jak w postanowieniu.