II SA/Lu 37/10
WyrokWSA w Lublinie2010-04-27
Skład orzekający: Grażyna Pawlos - Janusz, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, ograniczając zakres sprawy wyłącznie do rozbudowy, podczas gdy mieszkańcy domagali się likwidacji całej stacji?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie przedmiotu sprawy i ograniczenie go wyłącznie do rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, podczas gdy z treści żądań mieszkańców wynikało również żądanie likwidacji całej stacji. Ponadto, organy błędnie uznały, że roboty budowlane niepodlegające obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie podlegają rygorom Prawa budowlanego, co stanowi naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Mieszkańcy budynku mieszkalnego zgłosili rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej, domagając się jednocześnie jej demontażu i likwidacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że rozbudowa nastąpiła na podstawie zgłoszenia, a instalacja urządzeń na istniejących obiektach jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Mieszkańcy wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom ograniczenie przedmiotu sprawy do rozbudowy, podczas gdy domagali się likwidacji całej stacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. Dz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. Dz. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy przez C. Sp. z o.o. w W. stacji bazowej telefonii komórkowej usytuowanej na dachu wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. S. w L.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia 21 grudnia 2007 r. Z. P. i B. G., współwłaścicielki nieruchomości położonej przy ul. S. zawiadomiły służby nadzoru budowlanego o dokonywanej przez C. rozbudowie stacji telefonii komórkowej, zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. S. w L., żądając jednocześnie wstrzymania robót budowlanych i demontażu wykonanej w grudniu 2007 r. rozbudowy stacji. W dniu 18 stycznia, 15 lutego oraz 29 sierpnia 2008 r., dokonano czynności kontrolnych i oględzin na omawianym obiekcie w obecności zainteresowanych stron postępowania, podczas których protokolarnie ustalono, że na dachu maszynowni dźwigów osobowych budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. w L. wykonana jest stacja bazowa telefonii komórkowej, składająca się z trzech masztów stalowych na których zainstalowano sześć anten sektorowych i jedną antenę radioliniową, dwóch platform stalowych, na których zamontowano dwie szafy technologiczne na urządzenia sterujące, drogi kablowej pomiędzy szafami technologicznymi i masztami, do której zamocowano fidery. Ponadto ustalono, że do stacji doprowadzona jest energia elektryczna z szafek energetycznych usytuowanych na parterze budynku. W trakcie oględzin nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych.
Żądania mieszkańców bloku przy ul. S. dotyczące podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań odnośnie do wykonywanej od grudnia 2007 r. rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zostały dodatkowo wniesione w pismach z dnia 12.03.2008r., z dnia 20.03.2008r., z dnia 09.05.2008r., z dnia 21.05.2008r., z dnia 21 i 26 maja 2008 r. oraz z dnia 26.05.2008r.
Organ pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej zrealizowana została na podstawie prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1998r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę. Zakres robót budowlanych obejmował montaż stacji bazowej obejmującej zainstalowanie konstrukcji stalowej wsporczej (maszty: 5m, 6m), zespołu anten nadawczo - odbiorczych DCS 1800, a także kontenera technologicznego z osprzętem i drogami kablowymi. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obiegu prawnego, w związku z czym, w ocenie organu, brak było podstaw prawnych do stwierdzenia, że stacja została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organ podniósł, iż rozbudowa stacji nastąpiła, w myśl art. 30 ust. l pkt 3 lit. c/ ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej: Prawo budowlane), na podstawie zgłoszenia złożonego w dniu 10 czerwca 2002 r., od którego organ nie wniósł sprzeciwu. Projektowana rozbudowa stacji bazowej obejmowała instalację anten uniwersalnych 742234 i 742264 przystosowanych do pracy w trzech systemach na istniejących ramkach – po dwie na sektor, wymianę anteny radioliniowej i zdemontowanie anten rozsiewczych dwusystemowych.
Organ wskazał jednocześnie, iż art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia przy wykonywaniu robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, a zgodnie z definicją "urządzeń budowlanych" zawartą w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, montaż pionu instalacji światłowodowej oraz szafy technologicznej na urządzenia sterujące, można do tych urządzeń zaliczyć.
W związku z powyższym organ uznał, iż skoro instalowanie urządzeń na obiektach istniejących zwolnione jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia zagadnień nienormowanych ustawą - Prawo budowlane, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Z. D., B. G., W. R., W. K., H. Z., W. K., H. H. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej im. W. Z. N. w L., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 29 ust. 1 pkt 27 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa instalacji telekomunikacyjnych w obrębie budynków będących w użytkowaniu, oraz na treść art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy, w myśl którego, budowa taka nie wymaga też zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ wskazał również, że instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego), jednakże na wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych konieczne jest dokonanie stosownego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b/ Prawa budowlanego).
Mając na uwadze ustalenia poczynione w niniejszej sprawie, a także treść przytoczonych przepisów, organ drugiej instancji uznał, że wykonanie spornej instalacji telekomunikacyjnej (kablowej linii światłowodowej) w budynku przy ul. S. w L., który jest użytkowany, zostało wyłączone z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę bądź też zgłoszenia właściwemu organowi. W konkretnej sprawie zamontowanie (zainstalowanie), które jest czynnością techniczną, dodatkowej szafy technologicznej (stanowiącej urządzenie o wysokości poniżej 3m - o czym świadczy dokumentacja fotograficzna z dnia 29.08.2008r. - k. 197 akt pierwszej instancji oraz część rysunkowa - k. 70 i k. 71a akt pierwszej instancji) na dachu budynku także zostało - w świetle treści art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego - zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jak też dokonania stosownego zgłoszenia.
Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, tj. fakt braku naruszenia przepisów Prawa budowlanego przy realizacji spornej inwestycji, organ uznał, iż postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe, stąd brak jest podstaw do wydania nakazów administracyjnych. W ocenie organu, w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego nie był władny do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, gdyż zakres wykonanej inwestycji nie wymagał zgłoszenia właściwemu organowi ani też uzyskania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, iż organ pierwszej instancji rozpoznał przedmiotową sprawę tylko w zakresie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, podczas, gdy odwołujący się od początku kwestionowali legalność istnienia stacji bazowej jako całości, organ odwoławczy wskazał, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Organ odwoławczy wskazał, że nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem, aby przedmiot sprawy został nieprawidłowo określony. Podania wnoszone przez mieszkańców budynku przy ul. S. w L. dotyczyły bowiem głównie dwóch zagadnień, tj. rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej oraz żądania likwidacji tej stacji. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem tego postępowania. Organ pierwszej instancji posiadał, stosownie do art. 61 § 1 k.p.a., umocowanie do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy spornej stacji (pismo z dnia 13 maja 2008r., znak: [...] zawiadamiające o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przestrzegania przepisów Prawa budowlanego w związku z rozbudową stacji bazowej telefonii komórkowej), stąd sprawa została rozpoznana w powyższym zakresie.
Organ wskazał również, że w aktualnie istniejącym stanie faktycznym brak jest podstaw do kwestionowania legalności istnienia stacji na dachu budynku mieszkalnego przy ul. S. nr [...] w L., a tym samym jej likwidacji, czy też poszczególnych jej elementów. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem jednoznacznie, iż wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta L. decyzja z dnia [...].07.1998 r. dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia C. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę spornej stacji pozostaje w obiegu prawnym.
W skardze na powyższą decyzję Z. D. wniósł o jej uchylenie w całości, wskazując, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie powinna być kwestia likwidacji całej stacji bazowej telefonii komórkowej usytuowanej na szczycie bloku mieszkalnego przy ul. S. [...], której mieszkańcy tego bloku, w tym skarżący, domagali się konsekwentnie od momentu wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji, nie zaś jedynie kwestia rozbudowy tej stacji. Zdaniem skarżącego, organy bezprawnie, wbrew wnioskom składanym przez strony postępowania administracyjnego, ograniczyły przedmiot sprawy do rozbudowy stacji bazowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego niewłaściwego przedmiotu postępowania, niezgodnego z wnioskami skarżących, organ wskazał, iż nie znajduje on potwierdzenia w materiale dowodowym przedmiotowej sprawy.
Jak podkreślił organ, wniosek Z. P. i B. G. z dnia [...] grudnia 2007 r. skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L., dotyczył podjęcia interwencji w sprawie rozbudowy stacji telefonii komórkowej na budynku mieszkalnym przy ul. S. [...] w L. polegającej na "wykonaniu w grudniu pionu oraz w dniu 20.12.2007r. zainstalowaniu do dachu szafy telefonii". Jednocześnie organ wskazał, iż do organu pierwszej instancji zostało przekazane przez Prokuraturę Rejonową w L. w dniu 9 stycznia 2008 r. zawiadomienie Z. P. oraz B. G. z dnia 21.12.2007 r. o popełnieniu przestępstwa, w którym skarżące wskazują na dokonywaną rozbudowę przedmiotowej stacji telefonii komórkowej (wykonane piony i zainstalowane na dachu budynku urządzenia). Powyższe okoliczności spowodowały, iż na podstawie art. 61 § 1 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. pismem z dnia 13 maja 2008 r., znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie przestrzegania przepisów Prawa budowlanego w związku z rozbudową stacji telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. w L. Żądanie dotyczące podjęcia działań odnośnie do wykonanej od grudnia 2007 rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zostało dodatkowo wniesione w pismach: z dnia 12.03.2008r., z dnia 20.03.2008r., z dnia 09.05.2008r., z dnia 21.05.2008r. oraz z dnia 21 i 26 maja 2008r.
Wskazane żądanie (treść żądania dotycząca podjęcia działań w zakresie rozbudowy stacji) wyznaczyło zatem przedmiot postępowania. Inne zagadnienie dotyczące żądania stron w zakresie likwidacji stacji bazowej telefonii komórkowej, która została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1998 r., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L., która pozostaje w obiegu prawnym, mogło stać się, w ocenie organu, wyłącznie przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę, organy obu instancji dopuściły się zarówno naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, jak i naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organy obu instancji nie wyjaśniły jednoznacznie treści żądania mieszkańców bloku przy ul. S. mimo, iż wątpliwości w tym przedmiocie istniały już w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.
Z pisma Z. P. oraz B. G. z dnia 21 grudnia 2007 r., nie wynika, wbrew twierdzeniu organów obu instancji, iż dotyczyło ono podjęcia interwencji w sprawie rozbudowy stacji telefonii komórkowej na budynku mieszkalnym przy ul. S. w L. polegającej na "wykonaniu w grudniu pionu oraz w dniu 20.12.2007 r. zainstalowaniu do dachu szafy telefonii". Przeciwnie, w piśmie tym wskazano, iż żądanie dotyczy "demontażu stacji telefonii komórkowej, w tym pionów i urządzeń zainstalowanych na dachu w dniu 20 grudnia 2007 r. (k. 35 akt administracyjnych). Autorki pisma jednoznacznie wniosły o "spowodowanie demontażu wszystkich urządzeń stacji telefonii komórkowej na budynku przy ul. S. [...] i [...]" (k. 35 verte akt administracyjnych).
Również z pisma B. G. i Z. P. z dnia 12 marca 2008 r., adresowanego do Prokuratury Okręgowej w L. nie wynika, by dotyczyło ono wyłącznie rozbudowy przedmiotowej stacji. Wprawdzie impulsem do podjęcia przez mieszkańców bloku przy ul. S. była dokonana w grudniu 2007 r. rozbudowa stacji, ale treść tego pisma wskazuje, iż żądanie dotyczyło "demontażu bezprawnie wykonanej, przebudowywanej i eksploatowanej stacji" (k. 81 akt administracyjnych).
Z notatki służbowej z dnia 20 marca 2008 r. sporządzonej w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego miasta L. również wynika, iż "współwłaściciele bloku przy ul. S.: Z. P., B. G., W. K. i Z. D. żądają natychmiastowej likwidacji stacji z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia mieszkańców spowodowanego działaniem tej stacji. Ponadto właściciele żądają likwidacji rozbudowy stacji (...)" (k. 75 akt administracyjnych).
Ponadto w piśmie Z. P., B. G., W. K. i Z. D. z dnia 5 maja 2008 r., z którego, w ocenie organów wynika, iż żądanie mieszkańców bloku przy ul. S. dotyczy jedynie rozbudowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, wyraźnie wskazano, iż autorzy pisma "ponawiają żądanie natychmiastowego przerwania prac i likwidacji stacji" (k. 124 akt administracyjnych).
Żądanie natychmiastowej likwidacji stacji zostało wyrażone również w piśmie z dnia 21 maja 2008 r. (k. 129 akt administracyjnych), w oświadczeniu złożonym przez Z. P., Z. D. i W. K. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w L. w dniu 21 maja 2008 r. (k. 130 akt administracyjnych) oraz w pismach z dnia 26 maja 2008 r. (k. 131 – 133 akt administracyjnych).
Tymczasem, organy obu instancji powołały się na treść wszystkich wskazanych pism jako uzasadniającą prowadzenie niniejszego postępowania jedynie w zakresie rozbudowy stacji telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. S., co w świetle przytoczonej wyżej ich treści było bezzasadne. Wątek rozbudowy stacji wyeksponowany został w tych pismach jako okoliczność, która miała wzmocnić argumentację za uznaniem nielegalności istnienia stacji na dachu budynku mieszalnego jako zagrażającej życiu i zdrowiu mieszkańców tego budynku.
Z uwagi na powyższe, nie przesądzając kwestii legalności robót budowlanych związanych z przedmiotową stacją bazową telefonii komórkowej, stwierdzić należy, że niniejsze postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei stosownie do treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Organ administracji publicznej jest więc zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może bowiem przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. oraz w odpowiedzi na skargę, wyjaśniając przyczynę rozpoznania sprawy jedynie w zakresie rozbudowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, wskazał, iż zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym.
Tego stanowiska sąd w niniejszej sprawie nie podziela, gdyż jest ono sprzeczne z istotą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Wprawdzie zakres rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy wyznaczony jest granicami sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji (sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ pierwszej instancji, przy czym tożsamość ta dotyczy zarówno elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych sprawy), jednak konieczności zachowania tożsamości sprawy w każdym jej elemencie nie można ujmować bezwzględnie. Zupełna identyczność sprawy nie może stanowić warunku koniecznego do przeprowadzenia działań organu drugiej instancji (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom II, Kraków 2005, s. 235 – 236). Przede wszystkim wskazać należy, iż wymóg tożsamości sprawy rozpoznawanej przez organy administracji obu instancji nie może być traktowany bezwzględnie w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji bezpodstawnie ograniczył zakres rozpoznania sprawy w stosunku do treści żądania podmiotów inicjujących postępowanie, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Nieistnienie w k.p.a. zakazu uwzględniania tzw. "nowości" zmusza do precyzyjnego rozgraniczania sytuacji, w której wyłania się "nowa sprawa" i takich, które jej nie tworzą, ze względu na nieznaczne tylko naruszenie identyczności sprawy. Nowości, o których mowa, mogą dotyczyć zarówno stanu prawnego, jak i stanu faktycznego (ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, nabrały nowego znaczenia okoliczności pominięte - tak wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000 r., V SA 102/00, niepubl.).
Tak określona "sprawa" podlega ponownemu rozpatrzeniu przez organ drugiej instancji. Podejmując czynności w tym kierunku, nie jest on ograniczony ani ramami odwołania (żądaniami w nim zawartymi), ani też ustaleniami faktycznymi organu pierwszej instancji. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, organ drugiej instancji musi się kierować tymi samymi zasadami, na których oparte jest to samo postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Oznacza to, iż organ odwoławczy dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Wynik tej oceny będzie determinował kierunek czynności organu odwoławczego. Jeżeli bowiem stwierdzi on, że organ w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu uzyskania niezbędnych dowodów w sprawie, skutkiem będzie podjęcie rozstrzygnięcia o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia tej treści nakładają na organ odwoławczy przepisy art. 136 i 138 § 2 k.p.a. Te same przepisy i w taki sam sposób określają zachowanie się organu drugiej instancji w sytuacji, gdy w wyniku oceny materiału dowodowego wyłonią się jego braki w znacznej części. Natomiast konieczność przeprowadzenia określonego dowodu (w niektórych wypadkach nawet kilku dowodów), uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, określonych w art. 136 k.p.a.
Organ odwoławczy, dysponując dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym wskazanymi wyżej pismami stron postępowania, powinien był w pierwszym rzędzie jednoznacznie ustalić rzeczywistą treść żądania stron, a następnie, w zależności od podjętych ustaleń, zbadać w odpowiednim zakresie legalność robót budowlanych dotyczących spornej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Zatem w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, w tym ustalenia rzeczywistej treści żądania mieszkańców bloku przy ul. S., co w ocenie Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto organy obu instancji wyszły z błędnego założenia, iż roboty budowlane nie podlegające obowiązkowi uzyskania przed ich rozpoczęciem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, nie podlegają rygorom określonym w Prawie budowlanym. Takie stanowisko jest sprzeczne z prawem, w tym przede wszystkim z treścią art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego dotyczy bowiem robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach bez względu na to, czy objęte były reglamentacją budowlaną. Stąd, nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, iż brak jest podstaw do kwestionowania legalności robót budowlanych dotyczących stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. S. nr [...] w L. z uwagi na to, iż wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta L. decyzja z dnia [...] lipca 1998 r. o udzieleniu C. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej pozostaje w obiegu prawnym.
Wskazane naruszenie prawa materialnego przez organy administracji obu instancji skutkowało również naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., gdyż organy błędnie uznały, że skoro zakres wykonanej inwestycji nie wymagał zgłoszenia właściwemu organowi ani też pozwolenia na budowę, postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uwzględni wskazane wyżej uwagi, prowadząc postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ ustali przede wszystkim jednoznacznie stronę przedmiotową niniejszej sprawy, a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, dokona w odpowiednim zakresie oceny zgodności robót budowlanych dotyczących spornej stacji bazowej telefonii komórkowej z przepisami Prawa budowlanego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło