II SA/Lu 373/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-07-09

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, co może obejmować zwolnienie w całości od opłat sądowych. Ocena taka wymaga analizy dochodów i wydatków strony, uwzględniając jej sytuację materialną i rodzinną.
Stan faktyczny
Strona skarżąca Z. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Strona przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania, w tym wydatki na leki dla chorego wnuka. Referendarz sądowy ocenił, że strona wykazała brak możliwości poniesienia opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano Z. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 09 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I. przyznać Z. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca Z. P. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń złożyła je. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków – art. 211 p.p.s.a. Natomiast na opłaty sądowe składają się wpisy sądowe i opłata kancelaryjna – art. 212 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie opłaty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Analiza akt sądowoadministracyjnych nie wykazała zaś aby strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnosiła o przeprowadzenie czynności, z którymi związany byłby obowiązek zwrotu wydatków. Z oświadczeń strony skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepracującą i nie osiągającą dochodu córką i jej synem, z którymi zamieszkuje w parterowym domu. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się otrzymywana przez nią emerytura w kwocie [...] złotych oraz okresowa renta otrzymywana przez przewlekle chorego wnuka w kwocie [...] złotych. Tak, więc łącznie miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzą spłata kredytu zaciągniętego na zakup aparatu słuchowego, którego miesięczna rata spłaty wynosi [...] złotych, [...] złotych odkładanych, co miesiąc na zakup opału na zimę, zakup wyżywienia – [...] złotych, opłata za energię elektryczną wynosząca, co dwa miesiące [...] złotych, czyli miesięczny koszt energii elektrycznej wynosi [...] złotych, opłata za wodę wynosząca, co dwa miesiące [...] złotych, czyli [...] złotych miesięcznie i zakup gazu, na który rocznie strona skarżąca wydaje [...] złotych, czyli [...] złotych miesięcznie. Łączne miesięczne koszty utrzymania strony skarżącej wynoszą, więc [...] złotych. Strona skarżąca podkreśliła, że rentę otrzymywaną przez jej wnuka w całości pochłaniają wydatki na zakup leków dla niego. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że realnie bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania nie jest w stanie ponieść opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Na wstępie rozważań poświęconych możliwościom ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą podnieść należy, że brak jest podstaw do przeprowadzenia tej oceny przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia przez stronę skarżącą wszelkich kosztów sądowych, o których stanowi art. 211 p.p.s.a. Akta sprawy niniejszej nie wskazują, bowiem aby strona skarżąca wnosiła o podjęcie w toku postępowania czynności, z którymi wiązałby się obowiązek zwrotu wydatków. Nie można, więc przyjąć, aby zwrot wydatków obciążał stronę skarżącą finansowo w toczącym się postępowaniu. Tym samym, więc brak jest podstaw z jednej strony do przeprowadzenia oceny tego czy strona skarżąca jest w stanie ponieść tak opłaty sądowe jak i zwrot wydatków a z drugiej strony do zwolnienia jej z obowiązku zwrotu wydatków powstałych w związku z przeprowadzeniem czynności połączonych z wydatkami. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych, przy czym składającą się na niego kwotę renty otrzymywanej przez wnuka strony skarżącej w całości pochłaniają wydatki na niezbędne dla niego leki. Tak, więc wszelkie konieczne koszty utrzymania, prócz tych związanymi z zakupem leków dla wnuka strony skarżącej ponoszone są z kwoty emerytury strony skarżącej. Emerytura strony skarżącej wynosi [...] złotych a miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złotych. Porównanie oby tych kwot wskazuje, że po poniesieniu niezbędnych kosztów utrzymania stronie skarżącej i osobom pozostającym z nią we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje kwota [...] złotych. Biorąc zaś pod uwagę, że wyliczone przez stronę skarżącą koszty utrzymania koniecznego nie obejmują wydatków na zakup odzieży czy środków czystości kwota [...] złotych, stanowić będzie pokrycie na wydatki związane z zakupem odzieży i środków czystości. Porównanie kwoty, którą strona skarżąca przeznaczyć może na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego do kwoty stałych miesięcznych wydatków, przy jednoczesnym uwzględnienie struktury wykazanych przez stronę skarżącą wydatków wskazuje, że wszelkie opłaty sądowe związane z niniejszym postępowaniem ponieść ona może jedynie przeznaczając na ten cel środki finansowe służące pokryciu kosztów utrzymania koniecznego. Tym samym wskazuje to, że poniesienie opłat sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego stronie skarżącej i osobom pozostającym z nią we wspólnym gospodarstwie domowy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło