II SA/Lu 377/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłków celowych I. oddala skargę, II. przyznaje [...] A. G.-Sz. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, płatną z sum budżetowych Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie). Decyzją z dnia 30 marca 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu wniosku Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 27 stycznia 2010 r., nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z dnia 6 czerwca 2000 r., nr [...] – utrzymało w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że decyzją z dnia 27 stycznia 2010 r., nr [...], Kolegium – z uwagi na złożenie przez stronę wniosku o wznowienie z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. – odmówiło wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją Kolegium z dnia 6 czerwca 2000 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Rady Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 28 kwietnia 2000 r., nr [...], którą odmówiono przyznania Z. W. zasiłku celowego. Utrzymując w mocy wskazaną decyzję z dnia 27 stycznia 2010 r. Kolegium stwierdziło, że Z. W. już w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją z dnia 6 czerwca 2000 r., nr [...], podnosił zarzut, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 28 kwietnia 2000 r. podjęta została z naruszeniem przepisów prawa, gdyż sprawę załatwiały pracownice socjalne, co do których nie rozpoznano wniosków o wyłączenie. Ten sam zarzut, jak podkreśliło Kolegium, Z. W. podnosił również w skardze na powyższą decyzję Kolegium z dnia 6 czerwca 2000 r. do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 15 lutego 2001 r., II SA/Lu 859/00, skargę tę oddalił. Obecnie strona domaga się wznowienia postępowania w oparciu o tę samą podstawie, która była podnoszona w postępowaniu odwoławczym i sądowym, a więc w tej sytuacji, w ocenie Kolegium, zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upłynął najpóźniej w dniu 13 lipca 2000 r., to jest w dacie złożenia skargi do Sądu. Z. W. składając w dniu 21 września 2000 r. wniosek w siedzibie organu pierwszej instancji o wznowienie postępowania uchybił terminowi do złożenia tego wniosku, a więc należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium z dnia 30 marca 2010 r. złożył Z. W., nie precyzując jej zarzutów, a wyrażając niezadowolenie z wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż orzeczona u niego "niepełnosprawność P to uprawdopodobnienie przekroczenia terminu". Jego zdaniem pracownica socjalna E. W. winna być wyłączona na podstawie art. 24 § 3 k.p.a., a nie na podstawie art. 24 § 1 k.p.a. Ponadto, w ocenie skarżącego, "rzecz osądzona błędnie nie może zaśmiecać, kompromitując OPS, SKO i WSA (NSA Lublin), akt i naruszać prawo do świadczenia obligatoryjnego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl przepisu art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w pkt 1-8 powołanego przepisu. Stosownie do tego przepisu postępowanie wznawia się w szczególności, gdy decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 (pkt 3). Tryb wnoszenia podania oraz termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określony został w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oznacza to, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 671). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 19 k.p.a. (wyroki NSA z dnia 8 grudnia 1995 r., SA/Wr 1164/95, niepubl. oraz z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 976/05, niepubl.). Z akt administracyjnych wynika, że decyzją wydaną z upoważnienia Rady Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 28 kwietnia 2000 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosków skarżącego z dnia 5 i 14 kwietnia 2000 r., odmówiono przyznania Z. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup: opału, świadczenia na opłacenie osoby do palenia (w piecu c.o.), żywności, papierosów, butów gumowych, płaszcza przeciwdeszczowego oraz bielizny i odzieży. W piśmie z dnia 22 maja 2000 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania od tej decyzji, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji nie rozpoznanie jego wniosków o wyłączenie pracownic OPS w N. – K. F. i E. W. (k. 6 akt adm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 6 czerwca 2000 r., nr [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie jest również bezspornym, że skarżący Z. W. w złożonej w dniu 13 lipca 2000 r. skardze do sądu administracyjnego na powołaną decyzję Kolegium z dnia 6 czerwca 2000 r. zarzucił, że postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było przez pracownice OPS w N. – K. F. i E. W., które podlegały wyłączeniu (k. 17 akt adm.). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 15 lutego 2001 r., II SA/Lu 859/00, oddalił skargę Z. W. złożoną w tej sprawie. We wniosku z dnia 21 września 2000 r., złożonym w Urzędzie Gminy w N., skarżący zażądał wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie, wskazując jako podstawę wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Oznacza to, iż wskazane przez skarżącego okoliczności, uzasadniające jego zdaniem wznowienie postępowania, znane były mu w dniu 24 maja 2000 r., to jest w dacie złożenia w organie pierwszej instancji powołanego wyżej pisma z dnia 22 maja 2000 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, złożony w dniu 21 września 2000 r., został wniesiony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminu skarżący mógł bronić się, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika jednak, by skarżący taki wniosek składał w toku postępowania administracyjnego. Niezasadny jest podnoszony obecnie przez skarżącego zarzut, iż zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż nie przekroczył on terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a., z uwagi na rodzaj orzeczonej u niego niepełnosprawności. Należy podkreślić, iż tego rodzaju okoliczności skarżący mógł podnosić we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosku takiego jednak, jak wskazano wyżej, skarżący nie składał do organów administracji orzekających w sprawie. W żadnym razie nie można również przyjąć, by schorzenia skarżącego uzasadniały "z urzędu" przywrócenie uchybionego przez niego terminu, mimo braku jego wniosku o przywrócenie terminu, wniesionego w trybie art. 58 k.p.a. Złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony i to w jej interesie leży wyraźne zakomunikowanie organowi swojego ewentualnego żądania w tym zakresie. Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi. Wprawdzie prawnie wadliwe są wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., co do tego, iż w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na tożsamość zarzutów skarżącego podnoszonych w postępowaniu zakończonym decyzją tego organu z dnia 6 czerwca 2000 r., nr [...] oraz we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 21 września 2000 r., zachodzi powaga rzeczy osądzonej, jednakże uchybienie to nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, prawidłowo rozstrzygniętej przez Kolegium. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 litera "c" i § 15 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).