II SA/Lu 379/18
WyrokWSA w Lublinie2018-06-18
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nałożyć grzywnę na stronę postępowania za nieokazanie przedmiotu oględzin, pomimo przedstawienia zwolnienia lekarskiego?Ratio decidendi
Organ administracji może nałożyć grzywnę na stronę postępowania za nieokazanie przedmiotu oględzin, nawet jeśli strona przedstawi zwolnienie lekarskie, pod warunkiem, że nie wykazała ona, iż choroba uniemożliwiała okazanie przedmiotu oględzin lub skorzystanie z pomocy pełnomocnika. Grzywna ta stanowi środek przymusu służący zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny na M. W. za nieokazanie przedmiotu oględzin (zabudowy pod schodami) pomimo prawidłowego wezwania. M. W. wniósł zażalenie, podnosząc, że nie jest świadkiem ani biegłym, a jego nieobecność była spowodowana chorobą i zwolnieniem lekarskim. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny, uznając, że strona uchylała się od okazania przedmiotu oględzin przez ponad rok, mimo posiadania pełnomocnika. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając postanowienie za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny za nieokazanie przedmiotu oględzin oddala skargę.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
U Z A S A D N I E N I E
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] - po rozpatrzeniu zażalenia M. W. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] października 2017 r., znak: PINB [...] w przedmiocie nałożenia grzywny za nieokazanie przedmiotu oględzin - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ administracji przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem
z dnia [...] października 2017 r., działając na podstawie art. 88 § 1 k.p.a., nałożył na M. W. karę grzywny w wysokości [...] zł za nieokazanie w dniu [...] sierpnia 2017 r., pomimo prawidłowego wezwania, przedmiotu oględzin w postaci zabudowy pod schodami przy budynku mieszkalno-użytkowym na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie [...] - [...], miasto L..
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. W. wniósł o jego uchylenie, zarzucając, że nałożona na niego grzywna jest bezpodstawna, niezgodna z prawem i stanowi przejaw nękania przez urząd, który czyni to od wielu lat.
Skarżący podniósł, że z treści art. 88 § 1 k.p.a. wynika, iż osobą, która może zostać ukarana karą grzywny, jest wyłącznie osoba wezwana przez organ
w charakterze świadka lub biegłego. Tymczasem skarżący nie jest w tym postępowaniu ani świadkiem, ani biegłym, lecz wyłącznie stroną postępowania administracyjnego i z tego powodu – w jego ocenie – brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do ukarania go karą grzywny. M. W. zakwestionował ponadto twierdzenie organu pierwszej instancji, jakoby uchylał się od okazania przedmiotu oględzin. Podkreślił, że jego nieobecność podczas w czynności wyznaczonych na dzień [...] sierpnia 2017 r. była spowodowana niedyspozycją chorobową potwierdzoną przez lekarza zwolnieniem lekarskim.
Rozpatrując zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył na wstępie treść art. 88 § 1 k.p.a. wskazując, że przepis ten przewiduje możliwość nałożenia grzywny z tytułu bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin, która może być stosowana wobec świadka, biegłego, osoby trzeciej posiadającej przedmiot oględzin, a także wobec strony postępowania. Grzywna ta stanowi środek przymusu, który służy zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, w sprawie obiektu budowlanego - zabudowy pod schodami przy budynku mieszkalno-użytkowym na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie [...], miasto L., stanowiącej własność M. W.. W świetle art. 28 k.p.a. M. W. jest więc stroną niniejszego postępowania. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w L. wezwał M. W. do okazania przedmiotu oględzin, tj. ww. zabudowy pod schodami przy budynku mieszkalno-użytkowym na działce nr ewid. [...] w L. , osobiście lub przez pełnomocnika, w dniu [...] sierpnia 2017 r., jednocześnie pouczając stronę o treści art. 88 § 1 k.p.a. (wezwanie z dnia [...] lipca 2017 r. znak: PINB [...]). Wezwanie to doręczono J. S. (pełnomocnikowi M. W.) w dniu [...] lipca 2017 r., a więc z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 79 k.p.a. Pomimo prawidłowego wezwania zobowiązany do okazania przedmiotu oględzin (po raz kolejny) nie stawił się w wyznaczonym miejscu i terminie i nie okazał obiektu mającego być przedmiotem dowodu. Skarżący nie zapewnił również udziału swojego pełnomocnika w czynnościach urzędowych.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że uchylanie się od okazania przedmiotu oględzin (w tym również w dniu [...] sierpnia 2017 r.) należy zakwalifikować jako formę utrudniania postępowania. Organ drugiej instancji podkreślił, że korzystanie przez stronę z przyznanych uprawnień w postępowaniu, w tym z prawa do osobistego udziału w podejmowanych czynnościach procesowych, nie może prowadzić do nadużywania tego prawa, a w konsekwencji do hamowania postępowania. Zwrócił uwagę, że ani skarżący, ani jego pełnomocnik, nie uczestniczyli w czynnościach dowodowych począwszy od wszczęcia postępowania tj. przez okres przeszło 12 miesięcy. W konsekwencji żadne oględziny w niniejszej sprawie nie odbyły się, gdyż przedmiot oględzin nie został udostępniony, a wszystkie kolejne terminy wyznaczone przez organ pierwszej instancji nie były akceptowane przez M. W. albo przez jego pełnomocnika J. S.
Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, iż w niniejszej sprawie były już wielokrotnie wyznaczane przez PINB w L. oględziny, jednak M. W. również wcześniej każdorazowo nie udostępniał przedmiotowej nadbudowy budynku mieszkalno-usługowego. Z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2016 r. wynika, że w terminie tym nie stawiły się ani strony postępowania, ani ich pełnomocnicy, zaś pracownicy organu nie mieli możliwości wejścia na posesję (pies na posesji) i przeprowadzenia dowodu z oględzin. Pozostałe oględziny również nie zostały przeprowadzone, ponieważ M. W. za każdym razem przedstawiał zwolnienia lekarskie,
a jednocześnie wyrażał chęć osobistego uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu
z oględzin. Z kolei pełnomocnik skarżącego J. S., pomimo deklarowania chęci uczestniczenia w czynnościach dowodowych, nie mógł w nich brać udziału
z uwagi na szkolenia zawodowe, wyjazd służbowy do S. lub też wyznaczone wcześniej terminy spraw w sądach powszechnych. W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydaje się zupełnie niezrozumiałym, by przez okres przeszło 12 miesięcy organ pierwszej instancji nie był w stanie przeprowadzić jednego z kluczowych dowodów w sprawie, zwłaszcza, że okazanie przedmiotu oględzin nie jest czynnością, która wymaga bezwzględnie osobistego udziału strony (wezwanego).
Wskazując na powyższe argumenty organ drugiej instancji stwierdził, że skoro M. W. nie mógł uczestniczyć w oględzinach ze względu na chorobę, zaś jego pełnomocnik J. S. również nie miał takiej możliwości ze względu na czynności służbowe, to skarżący mógł upoważnić do okazania przedmiotu oględzin inną osobę. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a. Odmowa okazania przedmiotu oględzin z powodu choroby właściciela tego obiekt, przez okres ponad roku, kiedy korzysta on jednocześnie
w tym samym postępowaniu z usług pełnomocnika, który poza tą jedną czynnością skutecznie zastępuje stronę (odbiera pisma administracyjne, bierze udział
w postępowaniu składając do organu pisma żądające wyjaśnienia wątpliwości) musi być bowiem uznana za nieuzasadnioną.
Końcowo organ zażaleniowy zaznaczył, że w zaskarżonym postanowieniu organu pierwszej instancji prawidłowo określono wysokość wymierzonej grzywny, bowiem przepis będący podstawą tego postanowienia stanowi o ukaraniu grzywną do kwoty [...]zł.
M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przytoczone wyżej postanowienie, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji
i umorzenia postępowania w sprawie. Ponadto skarżący wniósł o "obciążenie kosztami postępowania organu I i II instancji w całości". Postanowieniom organów obu instancji zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8 i art 11 k.p.a.
w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 140 i art. 138 k.p.a., poprzez:
1) wydanie zaskarżonych postanowień bez wszechstronnego i wyczerpującego zebrania oraz rozparzenia materiału dowodowego, jak również wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności:
- bez odniesienia się przez organy obu instancji do zarzutu strony skarżącej, iż M. W. nigdy nie był wezwany przez organ pierwszej instancji do stawiennictwa w charakterze świadka i nie mogą być wobec niego zastosowane przepisy art. 88 k.p.a. w kwestii ukarania go grzywną za niestawiennictwo do urzędu bez uzasadnionej przyczyny;
- bez odniesienia się przez organy obu instancji do zarzutu strony skarżącej, iż M. W. bezzasadnie rzekomo odmówił organowi pierwszej instancji okazania przedmiotu oględzin w dniu [...] sierpnia 2017 r., co – zdaniem skarżącego – jest ewidentną nieprawdą.
- bez uwzględnienia przez organy obu instancji, iż M. W. w dniu dokonywania oględzin był chory i posiadał zwolnienie lekarskie, które uniemożliwiało mu wykonywanie jakichkolwiek czynności w tym również
i uczestnictwa w przeprowadzanych przez organ pierwszej instancji oględzinach;
2) bezpodstawne i nie poparte żadnym materiałem dowodowym twierdzenie organu pierwszej instancji, jakoby "uchylanie się od okazania przedmiotu oględzin (w tym w dniu [...] sierpnia 2017 r.) musi być uznane za formę utrudniania postępowania. Korzystanie przez stronę z przyznanych uprawnień w postępowaniu, w tym z prawa do osobistego udziału
w podejmowanych czynnościach procesowych, nie może prowadzić do nadużywania tego prawa, a w konsekwencji prowadzić do hamowania postępowania".
Ponadto skarżący zarzucił organom orzekającym w sprawie naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie braku wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, zgodnie z którym organ pierwszej instancji miał prawo nałożyć na M. W. grzywnę w wysokości 50 zł za nieokazanie przedmiotu oględzin, pomimo choroby M. W. i posiadanego zwolnienia lekarskiego.
W uzasadnieniu skargi skarżący po raz kolejny podkreślił, że jego nieobecności podczas oględzin (w tym nieobecność podczas czynności wyznaczonych na dzień [...] sierpnia 2017 r.) były spowodowane niedyspozycją chorobową, potwierdzoną przez lekarza wydanym zwolnieniem lekarskim, którego oryginał znajduje się w ZUS w L.. Zdaniem M. W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nie jest władny podważać zasadność zwolnienia lekarskiego, a tym bardziej nie ma podstaw do uznania, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim stanowi "formę utrudniania postępowania".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione
w zaskarżonym postanowieniu.
Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozpoznał niniejszą sprawę
w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić trzeba, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 i art. 4 p.p.s.a. Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności
z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu.
Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 88 § 1 k.p.a. W myśl tej regulacji kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.
Grzywna przewidziana w art. 88 § 1 k.p.a. stanowi środek przymusu, mający na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Organem właściwym do orzekania o jej zastosowaniu jest organ przeprowadzający dowód. Do podmiotów, które mogą w tym trybie zostać ukarane karą grzywny, należą natomiast świadkowie, biegli, osoby trzecie, a także – wbrew twierdzeniu autora skargi – strony postępowania. Podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania omawiany środek przymus jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a.
Przepis art. 85 § 1 k.p.a. pozostawia uznaniu organu administracji dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin, gdyż stanowi, że organ ten "może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny". Nie ulega jednak wątpliwości, iż w przypadku dopuszczenia przez organ tego dowodu, na stronach
i na innych osobach posiadających przedmiot oględzin spoczywa obowiązek okazania tej rzeczy organowi przeprowadzającemu dowód.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z urzędu wszczął postepowanie w sprawie obiektu budowlanego w postaci zabudowy pod schodami przy budynku mieszkalno-użytkowym na działce nr ewid. [...] w L. (zawiadomienie o wszczęciu postepowania z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: PINB [...] – k. 14 akt adm. I inst.). Oczywistym jest, że w postępowaniu tym organ – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej sformułowaną w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – zobowiązany jest do rzetelnego i kompleksowego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w tym do precyzyjnego określenia cech i parametrów obiektu będącego przedmiotem postępowania, co jest niezbędne dla prawidłowej oceny jego legalności. Dopuszczenie przez organ nadzoru budowlanego dowodu
z oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego uznać zatem należy za całkowicie uzasadnione, a wręcz niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Przekazane Sądowi akta administracyjne potwierdzają, że organ pierwszej instancji dotychczas ośmiokrotnie podejmował próby przeprowadzenia oględzin przedmiotowej inwestycji, każdorazowo doręczając wcześniej pełnomocnikowi skarżącego – J. S. stosowne zawiadomienie o terminie zaplanowanych czynności. W przypadku oględzin, których dotyczy wymierzona skarżącemu grzywna, pełnomocnik skarżącego o terminie ich przeprowadzenia wyznaczonym na dzień [...] sierpnia 2017 r. został zawiadomiony – zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. – w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r., doręczonym prawidłowo w dniu [...] lipca 2017 r. (zawiadomienie oraz potwierdzenie jego odbioru – k. 86 i 87 akt adm. I inst.). Bezsporne pozostaje, że wyznaczone na dzień [...] sierpnia 2017 r. oględziny (podobnie jak w przypadku wcześniej wyznaczonych terminów) nie odbyły się z powodu niestawiennictwa skarżącego ani jego pełnomocnika oraz nieudostępnienia przez nich przedmiotu oględzin. W dniu [...] sierpnia 2017 r. do organu pierwszej instancji złożone zostało natomiast "osobiście" pismo skarżącego, informujące, że z powodu choroby nie może on wziąć udziału w zaplanowanych oględzinach (k. 92 akt adm. I inst.). Do pisma tego skarżący załączył kopię zwolnienia lekarskiego udzielonego mu na okres od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] września 2018 r. Podkreślić należy, tego rodzaju okoliczność, polegająca na przedłożeniu przez skarżącego - po doręczeniu jego pełnomocnikowi zawiadomienia o terminie oględzin - zwolnienia lekarskiego wraz z informacją, iż nie będzie w stanie stawić się na oględzinach, miała miejsce również w przypadku oględzin zaplanowanych na: [...] marca 2017 r., [...] listopada 2016 r. i [...] czerwca 2017 r. W przypadku pozostałych, wyznaczonych przez organ terminów oględzin (poza pierwszym terminem wyznaczonym na dzień [...] lipca 2016 r., kiedy to nieobecność skarżącego oraz jego pełnomocnika nie została w żaden sposób usprawiedliwiona), o braku możliwości stawienia się podczas oględzin
i okazania ich przedmiotu organ był informowany przez pełnomocnika skarżącego, który powoływał się wówczas na kolidujące z udziałem w oględzinach własne obowiązki w innych sprawach.
W ocenie Sądu, w tych okolicznościach prawidłowe było stanowisko organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, który wobec nieokazania przez skarżącego (po raz ósmy) przedmiotu oględzin, orzekł o zastosowaniu wobec niego środka przymusu w postaci grzywny przewidzianej w art. 88 § 1 k.p.a.
Należy podkreślić, że pomimo, iż w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przeprowadzenie oględzin nie jest obligatoryjne, to w przypadku dopuszczenia przez organ takiego dowodu, na osobach posiadających ów przedmiot (po ich skutecznym powiadomieniu o terminie oględzin) spoczywa obowiązek jego okazania w celu umożliwienia przeprowadzenia tego dowodu. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w sytuacji, gdyby wydanie przedmiotu oględzin wiązało się
z niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzi, groziło niepowetowaną szkodą bądź też było – z obiektywnie uzasadnionych powodów – niemożliwe do zrealizowania.
W ocenie Sądu, takie okoliczności nie zachodziły w rozpoznawanej sprawie. Wprawdzie Sąd nie ma podstaw, by kwestionować słuszność udzielonego skarżącemu na okres od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] września 2018 r. zwolnienia lekarskiego (jak również zwolnień udzielanych mu wcześniej w toku postępowania), jednak należy zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż choroba będąca przyczyną udzielenia mu zwolnienia od pracy uniemożliwiała mu również okazanie przedmiotu oględzin, która to czynność co do zasady nie wiąże się z koniecznością podejmowania jakichkolwiek wyczerpujących działań. Zakładając jednakowoż, że stan zdrowia skarżącego w okresie od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] września 2018 r. rzeczywiście uniemożliwił mu nie tylko wykonywanie w tym okresie pracy zarobkowej, lecz również osobisty udział w oględzinach i okazanie ich przedmiotu (Sąd nie ma bowiem podstaw do podważenia tego twierdzenia), należy stwierdzić, że skarżący mógł dla spełnienia tych powinności posłużyć się inną osobą, w szczególności zaś ustanowionym do działania w jego imieniu w niniejszej sprawie pełnomocnikiem J. S..
Podkreślić bowiem należy, że osobisty udział strony w oględzinach nie jest obligatoryjny. Strona w postępowaniu administracyjnym posiada zaś nie tylko uprawnienia, lecz ciążą na niej również obowiązki, a takim obowiązkiem jest niewątpliwie okazanie (udostępnienie) przedmiotu, który jest we władaniu strony,
a który ma być poddany oględzinom. Jeżeli zatem strona chce skorzystać z prawa do udziału w oględzinach, lecz z różnych przyczyn jej osobisty udział nie jest możliwy, jak choćby z powodu dłuższego wyjazdu, czy też – jak to miało miejsce
w rozstrzyganej sprawie – z powodu choroby, winna w takim wypadku skorzystać
z ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego, którego rolą jest właśnie zastępować (reprezentować) swego mocodawcę w toku postępowania i podejmować w jego imieniu strony niezbędne czynności. Jeżeli zaś pełnomocnik ustanowiony przez stronę również nie ma możliwości stawienia się w jej imieniu w wyznaczonym terminie oględzin, to strona, będąc uprzedzoną przez organ o tym terminie zgodnie
z art. 79 k.p.a., ma także możliwość wyznaczenia do uczestniczenia w tej konkretnej czynności dowodowej innej osoby. W niniejsze sprawie skarżący takich działań
w celu spełnienia obowiązku okazania przedmiotu oględzin – pomimo już kilkukrotnej zmiany terminu dla tej czynności dowodowej – jednak nie podjął.
Całkowicie bezzasadne są przy tym twierdzenia skarżącego, iż powodem uzasadniającym brak udziału jego pełnomocnika w oględzinach nieruchomości był fakt, że jakkolwiek "posiada pełnomocnika", to wobec tego, iż "organ pierwszej instancji wiele lat nęka go swoimi działaniami", chciał "również sam osobiście uczestniczyć we wszystkich prowadzonych czynnościach" (k. 5 akt sądowych). Wola skarżącego osobistego udziału w oględzinach – w sytuacji, gdy już po raz kolejny rzekomo uniemożliwia mu to stan zdrowia – nie może, zdaniem Sądu, prowadzić do sytuacji, w której organ przez okres przeszło roku nie ma możliwości przeprowadzenia czynności procesowej niezbędnej do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Końcowo, odnosząc się szerzej do zarzutu skargi, jakoby skarżący – jako strona postępowania – nie mógł być adresatem grzywny wymierzonej na podstawie art. 88 § 1 k.p.a., wyjaśnić należy, że przepis ten istotnie rozróżnia sytuację, gdy grzywna nakładana jest z tytułu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa i za nie okazanie przedmiotu oględzin, choć nie wiąże z tym żadnych skutków.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się jednak, że na podstawie wspomnianego przepisu niedopuszczalne jest wymierzanie stronom postępowania kary w postaci grzywny jako sankcji jedynie za nieusprawiedliwione niestawiennictwo. W żadnym razie nie jest natomiast wykluczona możliwość nałożenia na stronę postępowania grzywny za nieokazanie przedmiotu oględzin. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że organ pierwszej instancji kilkukrotnie, precyzyjnie wskazywał skarżącemu termin oraz miejsce planowanej czynności dowodowej, pouczając go jednocześnie, że w razie nieokazania przedmiotu oględzin naraża się on na negatywne konsekwencje przewidziane w art. 88 § 1 k.p.a. Oczywiste jest zarazem, że to skarżący dysponował przedmiotem oględzin, a zatem wskutek niestawienia się przez niego bądź jego pełnomocnika w dniu oględzin na nieruchomości, na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt, uniemożliwiono pracownikom organu pierwszej instancji dokonanie czynności dowodowej.
Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy w niniejszej sprawie innych przepisów postępowania, w tym zasad ogólnych postępowania określonych w art. 8 (zasada zaufania) i art. 11 (zasada przekonywania) k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło