II SA/Lu 381/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski – sprawozdawca, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2000 r nr: [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J.S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez Zarząd Wojewódzki ZBOWiD decyzją z dnia [...] grudnia 1976 z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2000 r Kierownik Urzędu utrzymał w mocy swoja decyzję z dnia [...] marca 2000 r , a złożona na nią skarga J.S. została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2001 r (sygn. akt II SA / Lu 634/00 ) .Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r znak : [...] Kierownik Urzędu na wniosek strony wznowił postępowanie w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich i decyzją z dnia [...] lipca 2003 r nr. [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2004 r znak [...] Kierownik Urzędu utrzymał powyższą decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia podkreślono, iż J.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w ORMO okresie od kwietnia 1946 r do października 1948 r. Nie zasługują na wiarę jego wyjaśnienia , jakoby w okresie wojennym był łącznikiem Armii Krajowej i przekazywał informacje jej członkom. Na wiarę nie zasługują także oświadczenia świadków F. G. i T.D. , które tę okoliczność miałyby potwierdzać. Z ich oświadczeń nie wynika, aby strona pełniła służbę w Armii Krajowej. Świadkowie podają jedynie okoliczności ostrzału przez zainteresowanego niemieckiego posterunku w miejscowości D. oraz udzielania informacji o stanie liczebnym niemieckich żołnierzy członkom AK. Zaznaczono , iż T. D. posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Wojsku Polskim, natomiast F. G. z tytułu służby w Wojsku Polskim i działalności w Batalionach Chłopskich , a zatem ich oświadczenia w kwestii przynależności zainteresowanego do Armii Krajowej nie stanowią wiarygodnego dowodu. Z treści wyjaśnień świadków oraz zainteresowanego nie wynika, aby składał on przysięgę w oddziale AK, posiadał stopień wojskowy czy prowadził w sposób zorganizowany i systematyczny działalność skierowaną przeciwko okupantowi. Zdaniem Kierownika Urzędu przedstawione w sprawie dowody nie potwierdzają, aby J.S. był członkiem AK, można mówić co najwyżej o współpracy z tą organizacja , co jednak nie może być podstawą przyznania uprawnień kombatanckich. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.S. domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy i wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności jego walki o niepodległość w okresie okupacji hitlerowskiej . Dowodził, iż mimo posiadania przez niego dokumentacji o przynależności do AK już w 1976 r, to z uwagi na niemile widzianą jego działalność w tej organizacji , przedstawił do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich zaświadczenie o przynależności do ORMO, co okazało się wystarczające . W powyższych czynnościach pomocy udzielał mu L. W. ., z którym w czasie okupacji współpracował w ruchu oporu. Okoliczności tej nie mogą jednak potwierdzić bezpośredni świadkowie , którzy już nie żyją. Skarżący wyraził żal, iż w obecnej demokracji zamiast naprawiać błędy wcześniej popełnione, to uniemożliwia się obronę jego praw , nie dopuszczając do głosu ludzi, którzy walczyli o prawdziwą ojczyznę. Samo posiadanie broni i jej użycie miałoby nieobliczalne konsekwencje dla niego i jego rodziny. Podniósł , iż był informatorem o stanie żołnierzy, koni i sprzętu na niemieckim posterunku przygotowującym się na front wschodni. Informował też o ruchach zasiedlonych Niemców w D. W dość trudnych okolicznościach złożył przysięgę jednoosobowo L. W. , ponieważ grupowe kontakty nie były możliwe. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Należy przede wszystkim podkreślić, iż stosownie do art..1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U Nr153, poz.1269 ) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , iż sądy administracyjne nie dokonują oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia, lecz badają , czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa.. Zarzuty skargi ograniczają się wyłącznie do polemiki z oceną materiału dowodowego dokonaną w zaskarżonej decyzji , co jednak nie jest jednoznaczne z naruszeniem prawa przez organ administracji. Do niego należy bowiem wyrażona w art.107 § 3 kpa wyłączna i samodzielna ocena dowodów , a jej ograniczenia należy poszukiwać w konieczności przestrzegania zasad prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Wykazanie ich naruszenia prowadzi w efekcie do podważenia w toku postępowania sądowo administracyjnego także dokonanej oceny dowodów , co jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Podkreślić trzeba, iż z akt sprawy nie wynika, aby Kierownik Urzędu kwestionował podnoszone przez skarżącego okoliczności informowania członków AK o Niemcach stacjonujących w D., ich liczebności i uzbrojeniu. Podobna ocena dotyczy opisywanego w licznych pismach ostrzelania posterunku niemieckiego na plebani w D, co potwierdzili także świadkowie w złożonych przez siebie oświadczeniach. Istota rozstrzygnięcia sprowadza się natomiast do stwierdzenia, iż skarżący nigdy nie był członkiem Armii Krajowej . Jest bezspornym , iż uczestnictwa skarżącego w AK nie sposób wywieść z oświadczeń świadków, nie podaje on tej okoliczności także w swoim życiorysie z dnia 13 maja 1976 r , ani w jakimkolwiek innym dokumencie składanym przy ubieganiu się o uprawnienia kombatanckie w ZBOWiD-zie. Także w późniejszym okresie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego członkostwo w tej organizacji, ograniczając się do wskazywania zdarzeń , które nie mogły zostać zweryfikowane wobec śmierci ich uczestników. Dobitnym tego wyrazem jest powoływanie się na " jednoosobowe ‘’ złożenie przysięgi przed L. W. Zasadnie zatem Kierownik Urzędu przyjął, iż skarżący współpracował z członkami Armii Krajowej, co jednak nie oznacza pełnienia służby w polskiej podziemnej organizacji lub formacji o których mowa w art.1 ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U z 2002 r Nr 42 , poz.371 ze zmianami ) . Trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, iż między uczestnikiem ruchu oporu, a osobą działającą na rzecz ruchu oporu występuje zasadnicza różnica. W tym drugim wypadku chodzi o niezwykle cenną , ale świadczoną dobrowolnie i doraźnie pomoc organizacjom ruchu oporu, która nie była wymuszona , ani rozliczana według zasad dyscypliny obowiązującej żołnierzy ugrupowań konspiracyjnych. Sąd podkreślił przy tym , iż dzięki podobnemu wsparciu zdecydowanej większości Polaków ruch oporu mógł w ogóle funkcjonować ( wyrok NSA z dnia 20 lutego 1986 r sygn .akt II SA 2044/ 85 ONSA 1986 / 1 / 15 ). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 1989 r ( sygn. akt II SA 1031/ 89 ONSA 1989 / 2 / 99 ) wyjaśniając, iż udzielenie pomocy członkowi – lub członkom – ruchu oporu, nawet , gdy osoba udzielająca tej pomocy wiedziała o ich przynależności do ruchu oporu, nie czyni z niej również członka ruchu oporu i nie stanowi podstawy przyznania uprawnień kombatanckich( por. także wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 1996 r sygn. akt V SA 796/ 94 , wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2002 r sygn. akt V SA 2157/ 01 ). W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż Kierownik Urzędu dokonał właściwej interpretacji zebranego materiału dowodowego , a wyprowadzone wnioski są poprawne. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr153, poz.1270 ) skargę należało oddalić.