II SA/Lu 384/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński - sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Delegatury w C. Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. po rozpatrzeniu odwołania M.S. od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2004 r. o odmowie stwierdzenia nabycia przez odwołującego się prawa własności nieruchomości położonej w O., gmina W., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka Nr 377 o powierzchni 1001 m2 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że M.S. na podstawie aktu notarialnego Rep. ANr [...] z dnia 8 kwietnia 1981 r. stał się użytkownikiem wieczystym nieruchomości Skarbu Państwa położonej we W.-O. przy ul. N., składającej się z działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr 53/3 o powierzchni 1000 m2 (obecnie Nr 377 o powierzchni 1001 m2) dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą Kw Nr [...]. W § 5 umowy użytkowania wieczystego zawarte jest stwierdzenie, że działka została oddana w użytkowanie wieczyste celem wzniesienia budynku mieszkalnego parterowego. Użytkownika wieczystego zobowiązano do rozpoczęcia budowy w 1981 r. i zakończenia jej w ciągu czterech lat, tj. do 1985 r. Jak wynika z oględzin przedmiotowej nieruchomości (organ używa nieznanego Kodeksowi postępowania administracyjnego pojęcia "wizja lokalna") przeprowadzonych w dniu 27 maja 2004 r., znajduje się na niej stary budynek mieszkalny drewniany z 1936 r. w bardzo złym stanie technicznym oraz szczątki drewnianej komórki. Działka jest nie grodzona, porośnięta pokrzywami i innymi chwastami; sprawia wrażenie zaniedbanej i niezamieszkałej. Znajdująca się w dokumentacji mapka wyrysu geodezyjnego z dnia 27 maja 1980 r. wskazuje, że na działce istniały trzy obiekty, przypuszczalnie jest to dom drewniany i dwie komórki. W ocenie organu administracji w sprawie niniejszej nie jest spełniona przesłanka zawarta w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209) zmienionej ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592), bowiem na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste nie wybudowano budynku mieszkalnego, który to wymóg zawiera § 5 aktu notarialnego z dnia 8 kwietnia 1981 r. Warunek zabudowy działki musi być przy tym spełniony – zdaniem organu – w obu datach, tj. 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r. Jednocześnie poinformowano stronę, że wieczysty użytkownik nie spełniający warunków uwłaszczenia na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. może wystąpić z wnioskiem o uwłaszczenie na podstawie art. 32 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2002 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję, nie sprecyzowaną co do wniosków. Skarżący podniósł, że art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. nie dotyczy obowiązków użytkownika wieczystego wynikających z umowy użytkowania wieczystego. Przepis ten wymaga jedynie, aby grunt był zabudowany zarówno w dniu 26 maja 1990 r. jak i w dniu 24 października 2001 r. Fakt ten jest bezsporny, gdyż istnienie budynku potwierdzono również w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 27 maja 2004 r. Stan techniczny budynku i jego wygląd nie podlega zaś ocenie organu uwłaszczającego. Bezsporne jest również zamieszkiwanie brata skarżącego – K.S. w tym budynku, bowiem w Urzędzie Gminy w ewidencji ludności wpisany jest jego adres: O. ul. N. i data zameldowania: 05.07.1974 r. (na tę okoliczność do skargi dołączono poświadczenie zameldowania na pobyt stały wydane przez Urząd Gminy z29 czerwca 2004 r.). Ponieważ w podanych w ustawie datach skarżący był użytkownikiem wieczystym działki Nr 377, która jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, to spełnia on przesłanki do otrzymania działki na własność. Informacja zawarta w uzasadnieniu decyzji, że strona może ubiegać się o uwłaszczenie w trybie art. 32 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zaś nieprawdziwa, gdyż przepis ten nie stanowi podstawy do zobowiązania Skarbu Państwa do przekazania działki na własność. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności. Zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 24 października 2001 r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja (wydawana w tym przedmiocie przez właściwy organ określony w ust. 3 cyt. przepisu – w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa jest to starosta) stała się ostateczna. W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność Skarbu Państwa oddana została w użytkowanie wieczyste M.S.yzją Naczelnika Miasta z dnia [...] czerwca 1980 r. Nr [...]. Następnie w dniu 8 kwietnia 1981 r. zawarta została w Państwowym Biurze Notarialnym umowa użytkowania wieczystego (Rep. A. Nr 219/1981). Dla nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta Kw Nr [...] w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego, której treść potwierdza te okoliczności. Bezsporne jest także i to, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny. Skarżący trafnie podkreśla, że stan techniczny tego budynku i jego wygląd nie podlega ocenie organu administracji orzekającego o uwłaszczeniu. Z treści omawianego przepisu nie wynika nadto, by zabudowa nieruchomości na cele mieszkaniowe musiała nastąpić po ustanowieniu użytkowania wieczystego. Dlatego też podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, iż znajdujący się na działce Nr 377 budynek mieszkalny został wybudowany w 1936 r. (według notatki służbowej na k. 22 akt adm. w czasach I Wojny Światowej), jest zaniedbany i w bardzo złym stanie technicznym, nie stanowi przeszkody do orzeczenia o nabyciu własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego. W świetle powyższego unormowania nie jest także istotna kwestia, czy budynek jest faktycznie zamieszkały. Ustalenia w tym zakresie z oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 31 marca 2004 r. (k. 26 akt adm.) i przez organ odwoławczy w dniu 27 maja 2004 r. (k. 35-36 akt adm.) są rozbieżne. Bezsporne jest, że w budynku nie zamieszkuje skarżący – użytkownik wieczysty, natomiast zameldowany w nim jest od 1974 r. jego brat – K.S. Prawdą jest, że umowa użytkowania wieczystego z dnia 8 kwietnia 1981 r. zobowiązywała skarżącego do wybudowania na nieruchomości w ciągu czterech lat nowego budynku mieszkalnego. Jednakże konsekwencją niedopełnienia tego obowiązku mogło być rozwiązanie umowy przez organ administracji i zarządzenie odebrania działki (§ 6 umowy), co w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło. Powyższa sytuacja nie upoważnia natomiast organu administracji do odmowy orzeczenia o nabyciu własności nieruchomości przez użytkownika wieczystego na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., jeżeli na tej nieruchomości znajduje się w dalszym ciągu budynek mieszkalny zbudowany jeszcze przed ustanowieniem użytkowania wieczystego. Organy administracji rozpatrujące sprawę nie wyjaśniły nadto z naruszeniem obowiązków z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. charakteru nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości pozwala bowiem na uwłaszczenie nie tylko użytkowników wieczystych nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne, lecz także użytkowników wieczystych nieruchomości rolnych. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka Nr 377 określona jest w tym rejestrze jako "użytki rolne zabudowane" w klasie B-R VI (k. 3 akt adm.), zaś w księdze wieczystej Kw Nr [...] jest opisana jako "nieruchomość rolna" (k. 8 akt adm.). Z powyższych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania naruszono też wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć również istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.