II SA/Lu 385/21
WyrokWSA w Lublinie2021-09-14
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za niewykonanie odstrzału sanitarnego dzików może zostać nałożona na koło łowieckie, jeśli nie osiągnęło ono narzuconego limitu odstrzału, mimo podjęcia działań w tym kierunku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna na podstawie art. 85aa ust. 1 pkt 18 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt może być nałożona jedynie za faktyczne nieprowadzenie odstrzału sanitarnego, a nie za niewykonanie narzuconego limitu. Ustawodawca posłużył się formą niedokonaną "nie prowadzi", co oznacza, że kara nie jest wymierzana za sam rezultat, lecz za brak podjęcia działań. Organy obu instancji błędnie utożsamiły niewykonanie limitu z nieprowadzeniem odstrzału, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Koło łowieckie zostało ukarane karą pieniężną za niewykonanie odstrzału sanitarnego 20 dzików, podczas gdy pozyskano jedynie 9 sztuk. Koło argumentowało, że utrudnienia wynikały ze zmian rozporządzeń, małej populacji dzików i trudności w ich lokalizacji. Organy uznały te argumenty za niewystarczające, wskazując na obowiązek wykonania odstrzału wynikający z rozporządzenia wojewody i przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Koło wniosło skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisu dotyczącego kar pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii i zasądził od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz Koła Łowieckiego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi Koła Łowieckiego Nr [...] "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie odstrzału sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r., Nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] na rzecz Koła Łowieckiego Nr [...] w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] r. w sprawie sanitarnego odstrzału dzików na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. L. . z 2020 r., poz. 972), wydanym na podstawie art. 46 ust. 3 pkt 1, pkt 8, pkt 8b, pkt 8c, pkt 10 oraz art. 47a ust. 1 - 1a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt Wojewoda L., w jego § 1 ust. 2 pkt 9 lit. t, nakazał K. L., przeprowadzenie w terminie od [...] r., odstrzału sanitarnego 20 dzików w obwodzie łowieckim nr [...]. Rozporządzenie to zmienione było rozporządzeniami Wojewody L. Nr [...] z 27 lutego 2020 r. (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz.1412); Nr [...] r. (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz. 2020); Nr [...] r. (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r.,poz. 2381); Nr [...] [...]. (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz. 2808); Nr [...] [...] (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz.2954); Nr [...] r. (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz.3283); Nr [...] [...] r. (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz.3795). Ostatecznie na mocy rozporządzenia Nr [...] Wojewody L. z dnia [...] r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sanitarnego odstrzału dzików na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz. 3795) ustalono, że w ramach odstrzału sanitarnego na terenie obwodu łowieckiego nr [...] należało odstrzelić 20 sztuk dzików w terminie do dnia [...] r.
Decyzję z dnia [...] r., Nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. wymierzył K. L. karę pieniężną w wysokości [...] złotych za niewykonanie odstrzału sanitarnego w obwodzie łowieckim nr [...] na terenie Województwa L. zgodnie z Rozporządzeniem nr [...] Wojewody L. z dnia [...] r.
Uzasadniając decyzję Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. wyjaśnił, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w przypadku zagrożenia wystąpienia lub wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania i potrzeby zarządzenia środków, o których mowa w art. 45 ust. 1, na obszarze przekraczającym obszar jednego powiatu właściwy powiatowy lekarz weterynarii informuje o tym natychmiast właściwego wojewódzkiego lekarza weterynarii. Wedle art. 46 ust. 3 ustawy wojewoda w przypadku, o którym mowa w ust. 1, na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii, w drodze rozporządzenia nakazuje odstrzał sanitarny zwierząt na określonym obszarze, w tym nakazuje dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich odstrzał sanitarny zwierząt wolno żyjących (dzikich).
W dniu [...] w Dzienniku Urzędowym Województwa L. ukazało się Rozporządzenie numer [...] Wojewody L.. Zgodnie z nim K. L. zostało zobowiązane do wykonania odstrzału sanitarnego dzików na terenie obwodu łowieckiego numer [...] w ilości 20 sztuk na terenie powiatu [...] Obszar obwodu łowieckiego określa Uchwała Sejmiku Województwa L. numer [...] z dnia [...] roku w sprawie podziału województwa [...] na obwody łowieckie (Dz. Urz. Województwa L. z 2015 r. poz. 1566). K. L. złożyło do Powiatowego Lekarza Weterynarii w L. dokumentację potwierdzającą wykonanie odstrzału sanitarnego w ilości 9 sztuk dzików pozyskanych w okresie od [...] roku w obwodzie numer [...], co stanowi 45% zarządzonego odstrzału sanitarnego.
Zarząd Koła Łowieckiego w piśmie z dnia 25 września 2020 roku wyjaśnił, że wykonanie odstrzału sanitarnego w obwodzie [...] było bardzo utrudnione z uwagi na częste zmiany Rozporządzenia, nieadekwatna ilość nakazanych dzików do odstrzału sanitarnego oraz całkowity brak występowania szkód łowieckich w obwodzie.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. stwierdził, że K. Ł. nie wykonało obowiązku w zakresie odstrzału sanitarnego dzików. Zamiast nakazanego Rozporządzeniem numer [...] odstrzału 20 sztuk dzików na terenie obwodu numer [...] odstrzelono 9 sztuk dzików. Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. po zapoznaniu się z pismem z dnia [...] r. uznał je za niewystarczające usprawiedliwienie niewykonania obowiązku w zakresie odstrzału sanitarnego dzików. Odnosząc się do podnoszonego przez K. argumentu, że na terenie obwodu łowieckiego nr [...] nastąpił spadek populacji dzików, Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. stwierdził, że pogłowie dzików ustalane jest w drodze inwentaryzacji przez Polski Związek Ł.. Wielkość tej populacji i wyznaczony na jej podstawie limit nakazanego odstrzału sanitarnego na obszarze poszczególnych obwodów łowieckich nie zostały zatem przyjęte w rozporządzeniu Wojewody L. bez stosownego rozeznania w sprawie. Wydanie rozporządzenia nakazującego odstrzał sanitarny ma na celu zapobieżenie rozwlekania afrykańskiego pomoru świń, w szczególności ochronę trzody chlewnej przed przeniesieniem czynnika zakaźnego z miejsc bytowania dzików do gospodarstw.
Zgodnie z art. 85aa ust. 1 pkt 18 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt kto będąc dzierżawcą lub zarządcą obwodu łowieckiego, nie prowadzi odstrzału sanitarnego zwierząt wolno żyjących (dzikich) na określonym obszarze, podlega karze pieniężnej w wysokości od 0,25 do 1,3 kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanej przez Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Stosownie do treści tego przepisu Organ nie ma możliwości ustalenia kary w wysokości innej aniżeli w powołanym w nim przedziale.
Kara pieniężna w wysokości [...] zł została ustalona w dolnej granicy jej wymiaru, to jest w wysokości 0,25 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wymierzając wysokość kary pieniężnej Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. kierował się dyrektywami wymiaru kary wskazanymi w art. 189 d K.p.a. Organ miał na uwadze przede wszystkim niewykonanie obowiązku odstrzału sanitarnego nakazanego Rozporządzeniem numer [...], przyczyny niewykonania odstrzału, rodzaj i waga uchybienia oraz zaangażowania w realizację odstrzału sanitarnego myśliwych, będących członkami koła łowieckiego.
Uwzględniając charakteru działalności koła łowieckiego, jak również możliwe skutki polegające na rozprzestrzenianiu się wirusa afrykańskiego pomoru świń Powiatowy Lekarz Weterynarii w L. stwierdził, że nie sposób uznać zaniechania koła łowieckiego za naruszenie, którego waga jest znikoma.
Jednocześnie z uwagi na charakter nałożonych na koło łowieckie obowiązków wynikających z działań zmierzających do zmniejszenia ryzyka przeniesienia czynnika zakaźnego do gospodarstw rolnych oraz rozprzestrzeniania się wirusa afrykańskiego pomoru świń Powiatowy Lekarz Weterynarii nie znalazł przesłanek do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 189 f Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w L. wniosło K. L.. Podnosi się w nim, że obecnie populacja dzików na terenie obwodu łowieckiego jest nieliczna i migrująca, a spotkanie dzika i jego odstrzał jest bardzo trudny, czego potwierdzeniem jest liczba wejść w łowisko. Ponadto dzierżawiony przez koło obwód łowiecki o charakterze polnym nie jest predysponowany do licznego występowania dzików, czego potwierdzeniem są wcześniejsze inwentaryzacje, jak również poziom odstrzału w poprzednich sezonach łowieckich. Przy tak nielicznej liczebności populacji, radykalnemu zmniejszeniu uległ jej potencjał rozrodczy, a zatem należy się spodziewać, że w kolejnych miesiącach odstrzał dzika będzie coraz trudniejszy.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...]([...]) Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w L..
Uzasadniając rozstrzygnięcie decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 46 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, stosownie do którego wojewoda wydaje na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii, rozporządzenie nakazując dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich odstrzał sanitarny zwierząt na określonym obszarze. Wojewoda L. rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na K. L. obowiązek odstrzału 20 dzików na terenie obwodu łowieckiego nr [...] do dnia [...] r. Rozporządzenie było kilkakrotnie zmieniane. Finalnie na mocy rozporządzenia Nr [...] Wojewody L. z dnia [...] r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sanitarnego odstrzału dzików na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r., poz. 3795) ustalono, że w ramach odstrzału sanitarnego na terenie obwodu łowieckiego nr [...] należało odstrzelić 20 sztuk dzików do dnia 12 lipca 2020 r. Rozporządzenie pierwotne i zmieniające nie zostały zaskarżone, a więc na Kole spoczywał obowiązek wykonania odstrzału.
Następnie organ odwoławczy ustalił, że zamiast nakazanego odstrzału 20 dzików na terenie obwodu nr [...] odstrzelono tylko 9, a więc nakaz nie został wykonany, co uzasadniało wymierzenie K. kary pieniężnej stosownie do art. 85aa ust. 1 pkt 18 u.z.c.z.z.
Kara została ustalona w dolnej granicy jej wymiaru, w wysokości 0,25 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego tj. w kwocie [...]zł, z uwzględnieniem dyrektyw wymiaru kary wskazanych w art. 189d k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na możliwe rozprzestrzenianie się wirusa afrykańskiego pomoru świń, nie można uznać zaniechania Koła za naruszenie, którego waga jest znikoma, a wysokość kary, biorąc pod uwagę liczbę członków Koła, znacząca. Organ nie znalazł więc przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. L. domagało się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego, zarzucając im naruszenie:
1) Przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art.85aa ust.1 punkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, poprzez rozszerzającą wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie przepisu wyrażające się w przyjęciu i ukaraniu skarżącego: przez organ pierwszej instancji za nieprowadzenie odstrzału sanitarnego zwierząt wolno żyjących (dzikich), a orzeczenie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji za niewykonanie odstrzału sanitarnego dzików na obszarze obwodu łowieckiego nr [...], podczas gdy powyższy przepis stanowi, że karze pieniężnej podlega dzierżawca bądź zarządca obwodu łowieckiego, który nie prowadzi odstrzału sanitarnego zwierząt wolno żyjących(dzikich) na określonym obszarze;
b) art.85aa ust.1 punkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że skarżący nie prowadził odstrzału sanitarnego dzików na obszarze obwodu łowieckiego nr [...], podczas gdy skarżący prowadził regularny odstrzał sanitarny dzików w ww. obwodzie łowieckim w nakazanym terminie;
c) art.85aa ust.1 punkt 18 w związku z art. 46 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, poprzez ich zastosowanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że przepisy te stanowią podstawę do nałożenia kary pieniężnej za nieprowadzenie odstrzału sanitarnego, a karze pieniężnej powinien podlegać wyłącznie ten, kto nie podejmował nakazanych przepisami rozporządzenia działań;
d) §1 ust 2 pkt 9 lit. i Rozporządzenia nr [...] Wojewody L. z dnia [...] roku w sprawie sanitarnego odstrzału dzików na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r.,poz.972 ze zm.; dalej: Rozporządzenie), przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym wskazaniu skarżącego, jako zobowiązanego do wykonania odstrzału sanitarnego dzików;
e) Rozporządzenia nr [...] Wojewody L. z dnia [...] roku w sprawie sanitarnego odstrzału dzików na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Województwa L. z 2020 r.,poz.972 ze zm.; dalej: Rozporządzenie), poprzez jego zastosowanie do skarżącego, który nie jest wskazany w ww. rozporządzeniu, jako zobowiązany do wykonania nakazu odstrzału sanitarnego dzików;
2) Przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art.7 Kpa, art.8 § 1 Kpa, art.77 § 1 Kpa,art.80 Kpa, przez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez: niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny; a także nieodniesienie się do dokumentów przedstawionych przez stronę, w tym niewyjaśnienie, dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej, co doprowadziło do błędnego uznania, iż skarżący nie prowadził odstrzału sanitarnego dzików na obszarze obwodu nr [...];
b) art.8 § 1 Kpa i art.107 § 3 Kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, nieprzedstawienie przez organ jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za tym, iż skarżący nie wywiązywał się z nakazu prowadzenia odstrzału sanitarnego na wskazanym obszarze i określonym terminie oraz brak wskazania dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
c) art.138 § 1 pkt 1 Kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w H. z dnia [...] roku , w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia i orzeczenia o umorzeniu postępowania;
d) art.189f § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie, polegające na odmowie odstąpienia od wymierzenia kary, pomimo zaistnienia przesłanek obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;
e) art.189c Kpa poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej powinien zastosować przepisy względniejsze dla skarżącego;
f) art.6 Kpa i art. 15 Kpa poprzez naruszenie zasady praworządności, nakładającej na organy administracji publicznej obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), oraz art. 15 Kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności polegające na zastosowaniu przez organ odwoławczy nieobowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisów prawa;
g) art.81a § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji pozostających w sprawie i niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te powinny być rozstrzygane na korzyść strony.
Mając na uwadze powyższe zarzuty i wnioski skarżące K. wniosło o zasądzenie od Lekarz Weterynarii zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz przeprowadzenia na podstawie art.106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dowodu uzupełniającego z dokumentu - książki ewidencji polowań K. L. w sezonie [...] - odstrzał sanitarny w obwodzie nr [...], na okoliczność prowadzenia przez skarżącego regularnego odstrzału sanitarnego dzików w ww. obwodzie i nakazanym terminie oraz z wyciągu rocznego planu łowieckiego i formularza inwentaryzacji zwierzyny na dzień [...] roku, na okoliczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej bez dostatecznego rozeznania w sprawie oraz braku możliwości zrealizowania nakazu odstrzału sanitarnego w ilości określonej w rozporządzeniu. Ponadto Koło wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art.119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W obszernych wywodach uzasadnienia skargi podniesiono, że wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 85aa ust.1 pkt 18 jest możliwe tylko wtedy, gdy odstrzał w ogóle nie był prowadzony lub gdy był prowadzony nienależycie, natomiast samo nieosiągnięcie narzuconych limitów odstrzału nie oznacza, że go nie przeprowadzono. Organy obu instancji nie dokonały dokładnych ustaleń w zakresie liczebności populacji dzików w danym obwodzie, pomimo możliwości dokładnego rozpatrzenia sprawy, poprzez analizę dokumentów inwentaryzacji zwierzyny i rocznych planów łowieckich. Informacje te mógł uzyskać również od innych organów państwowych, ponieważ w sporządzaniu inwentaryzacji biorą udział przedstawiciele organów państwowych, właściwi nad leśniczowie Państwowego Gospodarstwa L. Lasy Państwowe oraz przedstawiciele właściwej izby rolniczej. Dodatkowo roczny plan łowiecki jest sporządzany po zasięgnięciu opinii właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) oraz właściwej izby rolniczej, i podlega zatwierdzeniu przez właściwego nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa L. Lasy Państwowe w uzgodnieniu z [...] Związkiem Ł.. Organy obu instancji nie uwzględniły również tego, że K. w analizowanym okresie podjęło wszelkie możliwe działania, aby odstrzał sanitarny wykonać a jego nie wykonanie spowodowane było małą liczebnością populacji dzików na terenie obwodu numer [...]. Stwierdzone to zostało przez myśliwych na podstawie znikomej ilości szkód łowieckich na uprawach rolniczych, brakiem szkód zgłaszanych przez administrację Lasów Państwowych w szkółkach leśnych, które to szkody w obu przypadkach wyrządzane są przez dziki oraz trudnością ze stwierdzeniem obecności dzików na terenie obwodu na podstawie zostawianych przez te zwierzęta śladów bytowania w postaci; tropów, odchodów, legowisk, tarzawisk.
K. zaprzecza aby zostało zobowiązane do wykonania odstrzału sanitarnego dzików na podstawie §1 ust.2 pkt.9 lit. i rozporządzenia nr [...] Wojewody L. z dnia [...] roku, jak wskazuje organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji. Organ poprzez niewłaściwe określenie podstawy prawnej, błędnie wskazał skarżącego, jako zobowiązanego do wykonania odstrzału sanitarnego dzików. Dodatkowo rozporządzenie nr [...] Wojewody L. z dnia [...] roku w sprawie sanitarnego odstrzału dzików na terenie województwa [...] zastosowano do skarżącego Koła, natomiast nie jest ono wymienione w tym rozporządzeniu, jako zobowiązane do wykonania nakazu odstrzału sanitarnego. Zatem decyzja została skierowana do podmiotu, którego prawidłowa nazwa nie widnieje w rozporządzeniu. Pominięcie przez organ prawidłowego wskazania adresata pozbawia wydany akt charakteru decyzji administracyjnej. Określenie strony jest zasadniczym elementem konstrukcyjnym orzeczenia i wątpliwości w tym zakresie dyskwalifikują decyzję, bowiem wadliwość tego rodzaju zagraża w podstawowym zakresie ochronie interesów strony w postępowaniu.
Zdaniem skarżącego Koła, z powyższym względów nie zachodziła przesłanka wymierzenia mu kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi wyjaśnić należy, że na zgodny wniosek stron sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących i mających w sprawie zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 85aa ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1421), dalej jako "u.o.z.z.", zgodnie z którym kto wbrew wydanym w celu zwalczania choroby zakaźnej zwierząt lub zapobiegania takiej chorobie nakazom, zakazom lub ograniczeniom, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 8 i art. 46 ust. 3 pkt 8, będąc dzierżawcą lub zarządcą obwodu łowieckiego, nie prowadzi odstrzału sanitarnego zwierząt wolno żyjących (dzikich) na określonym obszarze, podlega karze pieniężnej w wysokości od 0,25 do 1,3 kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wykładnia językowa art. 85aa ust. 1 pkt 18 u.o.z.z. wskazuje, że karze pieniężnej, podlega ten, kto nie prowadzi odstrzału sanitarnego zwierząt wolno żyjących (dzikich) na określonym obszarze. Przepis ten ma charakter represyjny, w związku z czym musi być wykładany ściśle - w przypadku regulacji dotyczących kar pieniężnych, a więc nakładających na podmiot obciążenia finansowe, nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Dokonując wykładni językowej przytoczonego przepisu należy zauważyć, że ustawodawca posłużył się czasownikiem w formie niedokonanej: "nie prowadzi", a nie w formie dokonanej "nie przeprowadził". W przepisie tym nie odwołano się więc do wyniku, czy też rezultatu odstrzału, nie ma w nim mowy o niewykonaniu przewidzianych (przez organ samorządowy) w rozporządzeniu poziomów odstrzału sanitarnego. W konsekwencji, pojęcia "nieprowadzenia" odstrzału nie można utożsamiać jedynie z faktem niewykonania przez koło łowieckie limitu (a więc w całości) odstrzału zwierząt dzikich ustalonego w rozporządzeniu wojewody stosownie do art. 46 ust. 3 pkt 8 u.o.z.z. W następstwie powyższej wykładni przyjąć należy, że karze pieniężnej z art. 85aa ust. 1 pkt 18 u.o.z.o.z. podlega tylko taki podmiot (będący dzierżawcą lub zarządcą obwodu łowieckiego), który w ogóle nie podjął działań w postaci prowadzenia odstrzału sanitarnego zwierząt wolno żyjących (dzikich). Kara ta nie jest natomiast wymierzana za niewykonanie zaplanowanego limitu odstrzału. Należy bowiem zauważyć, że ilość zwierząt dzikich przeznaczonych do odstrzału ustalana w rozporządzeniu (mającym charakter prawa miejscowego), określana jest jedynie w oparciu o przypuszczenia co do liczby zwierzyny dzikiej bytującej na danym obszarze, w istocie organ samorządu terytorialnego wydając rozporządzenie zakłada, że na danym obszarze przez wskazany okres będzie znajdować się określona liczba zwierząt dzikich. Faktycznie jednak z natury tych zwierząt wynika, że przemieszczają się one swobodnie, migrując z jednych terenów na inne, co oznacza, że nie można wykluczyć, że pomimo określenia w rozporządzeniu liczby zwierząt w danym obwodzie łowieckim, faktycznie w danym okresie w tym obwodzie tych zwierząt nie będzie. Może więc zaistnieć sytuacja, że wykonanie odstrzału zgodnie z rozporządzeniem (w całości) okaże się niewykonalne, mimo podjęcia przez koło łowieckie wszelkich możliwych działań łowieckich, ze względu na brak na danym terenie wystarczającej liczby zwierząt. Uwzględniając powyższe i przyjmując racjonalność ustawodawcy, należy stwierdzić, że nałożenie sankcji pieniężnej (kary) na koło łowieckie na podstawie omawianego przepisu jest uzasadnione jedynie za zachowania cechujące się szczególnym lekceważeniem prawa, w szczególności za nieprowadzenie w ogóle nakazanego odstrzału sanitarnego, nie zaś za zachowania niezależne i nie zawsze możliwe do wykonania przez koło łowieckie, w tym za niewykonanie odstrzału w całości tj. w ilości określonej w rozporządzeniu. Jak wyżej wskazano, kary pieniężne nakładane na podstawie omawianego przepisu mają charakter represyjny, a więc są one uzasadnione dla usunięcia zagrożenia epidemiologicznego, które (z założenia ustawodawcy) stwarzają dzikie wolno żyjące zwierzęta. Logiczne jest więc, że zagrożenie takie nie występuje, jeśli nie ma dzikich zwierząt. W takiej sytuacji odpada powód/ przyczyna wymierzania kary pieniężnej; to samo dotyczy sytuacji, gdy koło dokonało odstrzału wszystkich bytujących w danym obwodzie (określonych) zwierząt, ale w ilości mniejszej, niż wskazana w rozporządzeniu. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wydając decyzje wymierzające skarżącemu K. karę pieniężną na podstawie art. 85aa ust. 1 pkt 18 u.o.z.z. organy obu instancji dokonały błędnej wykładni tego przepisu, nieprawidłowo utożsamiając fakt niezrealizowania przez skarżące K. limitu odstrzału określonego w rozporządzeniu z "nieprowadzeniem" odstrzału sanitarnego. W konsekwencji organy nie dokonały koniecznych ustaleń w sprawie i pominęły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, wbrew przepisom art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Obowiązkiem organów było ustalenie, czy działania łowieckie podejmowane przez skarżące Koło miały charakter prowadzenia odstrzału sanitarnego zwierząt, czy też nie, a więc czy działania te (mając na uwadze ich rodzaj, charakter i częstotliwość) można zakwalifikować jako prowadzenie odstrzału sanitarnego. Należy przy tym uwzględnić liczbę zwierząt faktycznie odstrzelonych oraz to, czy na danym obszarze i w danym terenie występowała "odpowiednia" ilość zwierząt. Jak wyżej zauważono, możliwa jest przecież sytuacja, gdy kołu łowieckiemu, pomimo podjęcia wszelkich możliwych i wymaganych działań łowieckich, ze względu na brak zwierząt, nie uda się dokonać odstrzału nawet w części. Taką sytuację (zachodzącą z przyczyn niezależnych od koła) należy kwalifikować jako "prowadzenie odstrzału" z art. 85aa ust. 1 pkt 18 u.o.z.z., co wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej. Wynikająca z art. 6 K.p.a. zasada praworządności oraz zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 K.p.a., nakładają na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Nałożenie na skarżące Koło kary administracyjnej mimo braku ku temu przesłanek i towarzyszące temu błędy w postępowaniu wyjaśniającym uniemożliwiają przyjęcie, że wydanie decyzji przez organy administracji obu instancji poprzedzone zostało dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy. Przy czym dotyczy to zarówno okoliczności faktycznych jak i prawnych sprawy (wykładni mających zastosowanie przepisów prawa czy stosowania właściwych przepisów). Skutkiem tego przyjąć należy, że zarówno decyzja organu odwoławczego jak i organu I instancji podjęte zostały z naruszeniem art. 6 K.p.a. jak i art. 8 K.p.a. Nie można natomiast przypisać organom obu instancji naruszenie art. 46 ust. 3 pkt 8 u.o.z.z. Przepis ten ma bowiem charakter normy kompetencyjnej skierowanej do wojewody oraz powiatowego lekarza weterynarii. Zatem naruszyć go nie mogą organy administracji stosujące wydane na jego podstawie rozporządzenie. Warto zaznaczyć, że w istocie § 1 ust. 2 pkt 9 lit. t rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] r. wskazuje jako podmiot zobowiązany K. Ł. nr [...] "[...]" a nie nr [...]. Jednak w toku postępowania administracyjnego skarżące K. nie miało wątpliwości, że obowiązek wynikający z powyższego paragrafu rozporządzenia nr [...] dotyczy w istocie jego, a nie innego koła łowieckiego (k. 1, 13, 30 - 31 akt administracyjnych). Skoro zaś to skarżące K. na podstawie rozporządzenia nr [...] i rozporządzeń je zmieniających, gdzie również powiela się nr [...], poczuwa się do obowiązku realizowania na obszarze obwodu łowieckiego nr [...] położnego w powiecie [...] sanitarnego odstrzału dzików i to ono przystąpiło do realizowanie tego obowiązku to nieuzasadnionym jest jego twierdzenie, że to nie ono zostało do tego zobowiązane na mocy rozporządzenia nr [...].
Sąd odstąpił od przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów wskazanych w skardze z uwagi na to, że, jak wynika z powyższych wywodów, nie wymagała tego ocena legalności działania w niniejszej sprawie obu organów administracji publicznej. W myśl zaś unormowania art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów może mieć miejsce, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym istotne wątpliwości zawsze muszą być związane z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś.. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 wspomnianej ustawy. Obejmują one zwrot wpisu od skargi w kwocie [...]zł , wynagrodzenia dla rady prawnego – pełnomocnika strony skarżącej w kwocie [...]zł orzeczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ) oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło