II SA/Lu 386/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew I. oddala skargę, II. przyznaje [...] M.C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych podatku VAT. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia R.G. – uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...]., Nr [...] w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania decyzji z dnia [...]., Nr [...] w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] wydaną na wniosek R.G., Wójt Gminy udzielił zezwolenia na wycinkę na działce nr 540/1 położonej w miejscowości R. dwóch sztuk drzew z gatunku topola, dziewięć sztuk drzew z gatunku jesion oraz dwóch sztuk drzew z gatunku modrzew. Następnie, w związku z wnioskiem K. G. z dnia 3 marca 2008 r. o wstrzymanie wycinki drzew, które jak podniosła, rosną na jej posesji – postanowieniem z dnia [...]., Nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 149 § 1 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...]. udzielającą R.G. zezwolenia na wycinkę drzew i jednocześnie postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wstrzymał z urzędu wykonanie tej decyzji. W związku z zażaleniem R.G. na postanowienie organu I instancji o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (zaskarżonym niniejszą skargą) - uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia nie przedstawił żadnych wiarygodnych materiałów dowodowych na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, do czego był zobligowany na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. W ocenie Kolegium znajdujący się w aktach sprawy dowód w postaci zdjęcia lotniczego z naniesionymi granicami działki nr 540/1 wskazuje, że drzewa rosną tylko na tej działce, zaś z zeznań R.G. złożonych do protokołu z posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika ponadto, że rosną w odległości 6-8 m od granicy działki będącej własnością K.G. Organ odwoławczy uchylając postanowienie Wójta Gminy wziął również pod uwagę oświadczenie R.G., iż do wycinki pozostały już tylko cztery drzewa rosnące pod linią energetyczną i ich wycięcie uzależnione jest od zdemontowania tych linii przez zakład energetyczny, a ponadto są podcięte i przy silnym wietrze grożą wywróceniem się na jego budynek mieszkalny. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła K.G. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na jego wydanie z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania: art. 90, art. 136, art. 138 § 2 k.p.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca wyjaśniła, iż mapki satelitarne z których w ocenie organu odwoławczego wynika, że przedmiotowe drzewa rosną na posesji R.G., stanowią wewnętrzny dokument Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i były wykonywane na jej potrzeby, wobec czego nie mogą być dokumentem na podstawie którego ustala się granice posesji, tym bardziej, iż mogą zawierać błędy. Podnosi, że drzewa znajdują się na jej działce i że nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wnosząc o odrzucenie skargi Kolegium wskazało, iż K.G. nie jest stroną postępowania wznowieniowego, wobec czego nie przysługuje jej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Postępowanie wznowieniowe nie zostało bowiem wszczęte na wniosek K. G. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, lecz wszczęte zostało z urzędu na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, skoro K. G. nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania to nie może być uznana za stronę postępowania zaś fakt doręczenia jej postanowień organu I instancji z dnia [...] oraz zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego nie jest równoznaczny z dopuszczeniem jej do udziału we wznowionym postępowaniu w charakterze strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Kontrola dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. W niniejszej sprawie Sąd dokonując kontroli zasadności uchylenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji zezwalającej na wycinkę drzew stwierdza, że skarga K.G. nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Dopuszczalność wstrzymania wykonania decyzji przez organ administracji uregulowana jest w art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jak wynika zatem z powołanego przepisu, wykonanie decyzji nie zostaje wstrzymane z mocy prawa, lecz na organ został nałożony obowiązek rozważenia (z urzędu lub na wniosek strony) wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli wykonanie decyzji może prowadzić do stanu prawnego lub faktycznego, który jest nieodwracalny. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji. Jednak, co słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 1998 r. (sygn. akt IV SA 2311/96), wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu pismo skarżącej z dnia 3 marca 2008 r., w którym wniosła o wstrzymanie wycinki drzew, nie stanowiło dostatecznej podstawy do natychmiastowego podjęcia przez organ działań wstrzymujących wykonanie decyzji z dnia [...] zezwalającej na wycinkę drzew. Należy podzielić pogląd Kolegium, iż organ I instancji nie przedstawił żadnych wiarygodnych materiałów dowodowych na istnienie przesłanek, które mogłyby wskazywać na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej. Strona postępowania administracyjnego R. G. wystąpił z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie wycinki drzew znajdujących się na działce nr 540/1, której jest właścicielem, przedstawiając jako dowód wypis z ewidencji gruntów i decyzją z dnia [...] otrzymał zezwolenie na wycinkę drzew znajdujących się na tej działce. Nie można zatem, mając również na uwadze ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wstrzymać wykonania decyzji ostatecznej, nie wskazując uzasadnionych podstaw. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w związku z pismem K.G. podnoszącym zarzut, że R.G. dokonuje wycinki drzew na jej działce, zachodzi określona w art. 152 § 1 k.p.a. przyczyna wstrzymania decyzji, a to w ocenie Sądu nie uzasadnia wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji z dnia [...]. Odnosząc się do wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odrzucenie skargi K. G. należy stwierdzić, że Sąd skargę oddalił, bowiem nie wystąpiły żadne przesłanki z art. 58 p.p.s.a. warunkujące odrzucenie tej skargi. W świetle powyższej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 19 pkt 1, oraz z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).