II SA/Lu 387/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: NSA Jerzy Witold Marcinowski (spr.), WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant st. sekr. Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] i sprostowanej postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. w sprawie uchylenia, po wznowieniu postępowania administracyjnego własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1999 r. /bez numeru/ o zarejestrowaniu samochodu ciężarowego marki Honda Civic na nazwisko Z. M. oraz o odmowie zarejestrowania tego pojazdu jako ciężarowego; utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji podniesiono, że podstawą wznowienia postępowania, a w konsekwencji wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy w oparciu o dowód rejestracyjny wydany wcześniej przez Starostę Powiatowego. Decyzja dopuszczająca ten pojazd do ruchu została uznana za nieważną, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] z uwagi na okoliczność, że samochód został przebudowany z osobowego na ciężarowy, bez załączenia wyciągu ze świadectwa homologacji i w takim charakterze zarejestrowany. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, podzielając stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że istniały podstawy do wznowienia postępowania /art. 145 § 1 pkt 8 kpa/, a następnie do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 § 1 pkt 2 kpa, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji o dopuszczeniu samochodu do ruchu, jako ciężarowego. Skarżący, mimo żądania organu nie przedłożył w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego wyciągu ze świadectwa homologacji na samochód ciężarowy. Decyzja organu I instancji jest prawidłowa, bowiem zarejestrowanie samochodu na rzecz Z. M. było warunkowane wcześniejszą decyzją o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu jako ciężarowego na nazwisko E. B. - P. Kolegium podzieliło pogląd wyrażony w uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2002 r. Sygn. OPK 22/02, że Prawo o ruchu drogowym sprzed nowelizacji z dnia 6 września 2001 r. /Dz.U. Nr 125, poz. 1444/ przewidywało obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy. Decyzję powyższą zaskarżył do Sądu Z. M., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów art. art. 7, 8, 16 § 1 zd. 2, 77, 80, 107 § 1 i 3, 145 § 1 pkt 8, 156 § 1 i 2 kpa oraz art. 72 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602/. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ II instancji nie wskazał konkretnej podstawy prawnej, powołując się tylko ogólnikowo na ustawę – Prawo o ruchu drogowym. Nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania i nastąpiło tu naruszenie art. 16 § 1 kpa. W art. 145 § 1 pkt 8 kpa nie ma w ogóle mowy o przypadku, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, co do której następnie stwierdzono nieważność. W konsekwencji, decyzja wydana w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa jest decyzją wadliwą. W ocenie skarżącego, nie było również podstaw do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. Decyzje organów obu instancji wydane w stosunku do skarżącego godzą w naczelne zasady postępowania administracyjnego /art. 7 i art. 8 kpa/. Zdaniem skarżącego, nałożenie nań obowiązku uzyskania stosownego wyciągu ze świadectwa homologacji nie ma umocowania prawnego i nie wynika z art. 72 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła bez naruszenia przepisów prawa materialnego i formalnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ zwaną dalej PRD, producent lub importer m.in. nowego typu pojazdu samochodowego, obowiązany jest uzyskać nań świadectwo homologacji typu wydane przez właściwy organ. W myśl zaś art. 68 ust. 9 PRD, w razie wprowadzenia zmian m.in. w typie pojazdu, wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu. Podobne uregulowania wynikają z przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 PRD. Z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że wskazane przepisy PRD nie dają podstaw do równorzędnego traktowania tzw. badań homologacyjnych, mających na celu m.in. określenie rodzaju pojazdu, a stanowiących podstawę do wydania świadectwa homologacyjnego i tzw. badań technicznych pojazdu, stanowiących podstawę do wydania zaświadczenia o wyniku badania technicznego pojazdu. Niedopuszczalna jest zmiana danych, określonych w świadectwie homologacji pojazdu na podstawie wydanego zaświadczenia /por. m.in. uchwałę Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r. sygn. OPK 17/2000 – ONSA 2001/2, poz. 62; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 r. sygn. III RN 194/2001 – OSNAPiUS 2002/5, poz. 103 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2002 r. sygn. II SA/Kr 3230/2001 – niepubl./. Z akt sprawy wynika, że pierwotnymi współwłaścicielami samochodu marki Honda Civic 4D byli E. B. - P. i R. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" s.c. w Ł. Z homologacji producenta wynikało, że przedmiotowy pojazd był samochodem osobowym. E. B. - P. i R. P. dokonali zmiany, polegającej na zamontowaniu w części bagażowej metalowej kasetki do przewozu wartości. Na podstawie opisu zmian dokonanych w pojeździe, oceny technicznej i zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych samochodu E. B. - P. i R. P. uzyskali rejestrację pojazdu jako ciężarowego, zawartą w decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1999 r. /bez numeru/ wydanej z upoważnienia Starosty. W dniu 21 września 1999 r. samochód ten kupił Z. M., który również uzyskał rejestrację pojazdu jako ciężarowego, zawartą w ostatecznej decyzji z dnia [...] września 1999 r. /bez numeru/ wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdziło nieważność w/w decyzji z dnia [...] września 1999 r. wydanej z upoważnienia Starosty. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 kpa. Decyzja, którą nieważność stwierdzono /decyzja z dnia [...] września 1999 r. wydana z upoważnienia Starosty / stanowiła podstawę do wydania z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1999 r., mocą której zarejestrowano przedmiotowy samochód jako ciężarowy na nazwisko Z. M. /art. 72 ust. 1 pkt 3 PRD w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r./. W tych okolicznościach wystąpiła podstawa wznowienia, przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Wbrew poglądowi skarżącego stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, mieści się również w regulacji art. 145 § 1 pkt 8 kpa /por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. III ARN 21/96 – OSN 1997, Nr 3, poz. 32/. Nie ulega wątpliwości, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji ostatecznej w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutki ex tunc, tj. uznaje się, że nieważność decyzji istniała już w dacie jej wydania /por. Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz pod redakcją B. Adamiak i J. Borkowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck; Warszawa 2000 r., str. 643/. Taki stan rzeczy spowodował, że przedmiotowy samochód nie mógł być zarejestrowany na nazwisko skarżącego jako pojazd ciężarowy na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 PRD /tj. na podstawie już wydanego dowodu rejestracyjnego określającego typ samochodu jako ciężarowy/. Konieczne było zatem przedłożenie przez skarżącego wyciągu ze świadectwa homologacji, określającego typ samochodu jako ciężarowy /art. 72 ust. 1 pkt 3 kpa/. Skoro skarżący takiego dokumentu nie dostarczył, przeto istniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 kpa. W tych okolicznościach, chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 PRD oraz procesowego /art. 145 § 1 pkt 8 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa/. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 16 § 1 kpa, bowiem art. 151 § 1 pkt 2 kpa pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej. Wbrew zarzutom skargi, rozstrzygnięcia organów decyzyjnych w przedmiotowej sprawie zapadły bez naruszenia przepisów art. art. 7 i 8 kpa. Co się zaś tyczy zarzutów skierowanych do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], to zauważyć należy, że ma ona znamiona decyzji ostatecznej i nie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Do kognicji Sądu nie należy zatem badanie jej legalności. Nie są trafne zarzuty naruszenia art. 77 i art. 80 kpa, bowiem organy, czyniąc zadość powinnościom wynikającym z tych przepisów, zebrały i oceniły materiał dowodowy, przy czym dokonana ocena nie nosi cech dowolności. Ma natomiast skarżący rację w zakresie twierdzenia, że zaskarżona decyzja nie wskazuje konkretnych podstaw materialnoprawnych zawartych w PRD, a zatem nie w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 1 i § 3 kpa. To uchybienie jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ należało orzec jak w sentencji.