II SA/Lu 387/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wznowienia postępowania oraz odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych podatku VAT. Decyzją z dnia 28 lutego 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 58 i art. 59 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania D. K., reprezentowanej przez pełnomocnika D. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 2 stycznia 2007 r., znak: [...], w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wznowienia postępowania oraz odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z dnia 26 czerwca 2003 r., znak: [...], wygaszającą pozwolenie wodnoprawne udzielone D. K. decyzją Wojewody z dnia 16 maja 1997 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż Starosta decyzją z dnia 26 czerwca 2003 r. [...], wygasił D. K. pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Wojewody z dnia 16 maja 1997 r., znak: [...], na wykonanie obiektu stawowego w miejscowości B. oraz piętrzenie wód i ich pobór z rowu melioracyjnego 39c dla potrzeb stawu rybnego zlokalizowanego na działce nr 314 w miejscowości B., gmina O. L., a także cofnął D. K. pozwolenie wodnoprawne udzielone tą samą decyzją na szczególne korzystanie z wód z rowu melioracyjnego 39c dla potrzeb stawu rybnego zlokalizowanego na działce nr 314 w miejscowości B., gmina O. L. Wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. złożył w imieniu D. K. jej małżonek – D. K., któremu strona potwierdziła pełnomocnictwo w dniu 20 stycznia 2007 r. Strona wskazała we wniosku, iż nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Starosta decyzją z dnia 2 stycznia 2007 r., znak: [...], odmówił przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z dnia 26 czerwca 2003 r., znak: [...], wygaszającą pozwolenie wodnoprawne udzielone D. K. decyzją Wojewody z dnia 16 maja 1997 r., znak: [...] oraz odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podkreśliło, iż decyzja ostateczna Starosty z dnia 26 czerwca 2003 r. zostało została doręczona stronie w trybie doręczenia zastępczego. Zdaniem Kolegium już z pisma z dnia 9 sierpnia 2005 r., w którym D. K. zwróciła się do Starosty o doręczenie jej wskazanej wyżej decyzji z dnia 26 czerwca 2003 r., wynikało, że wiedziała ona o wydaniu tej decyzji, a z całą pewnością strona mogła dowiedzieć się o tej decyzji z pisma organu z dnia 6 września 2005 r., stanowiącego odpowiedź na powyższe pismo strony, które zostało doręczone odwołującej się w dniu 14 września 2005 r. Tym samym, w ocenie organu drugiej instancji, wniosek odwołującej się o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do złożenia tego wniosku, określonego w art. 148 § 2 k.p.a., który upłynął najpóźniej w dniu 14 października 2005 r. Kolegium podkreśliło również, iż ani we wniosku o wznowienie postępowania ani w toku czynności związanych z rozpatrzeniem tego wniosku przez organy obu instancji strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez jej winy. Dlatego też zdaniem Kolegium brak było podstaw do przywrócenia odwołującej się terminu do złożenia powyższego wniosku. Na decyzję organu drugiej instancji skargę do sądu administracyjnego wniosła D. K., domagając się uchylenia zaskarżonego aktu w całości. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7 i art. 9 k.p.a., wskutek niedoręczenia stronie decyzji oraz niepoinformowania strony – po złożeniu przez nią pisma z dnia 9 sierpnia 2005 r. – o stanie sprawy i sposobie dalszego postępowania. Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji celowo nie poinformował jej o sposobie postępowania, gdyż decyzja o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego została oparta na fałszywych dowodach. W aktach sprawy brak jest – w ocenie strony skarżącej – wielu dokumentów, takich jak: wniosek strony o wycofanie zamiaru rezygnacji z pozwolenia, decyzji Burmistrza i protokołu kontroli wykonania stawu zgodnie z operatem wodnoprawnym. Skarżąca podkreśliła, iż jej pismo z dnia 9 sierpnia 2005 r. należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 11 października 2007 r. na rozprawie ustanowiony w ramach pomocy prawnej pełnomocnik skarżącej, popierając skargę, wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego uprawniony jest w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skargi na tę decyzję nie można uznać za zasadną. W myśl przepisu art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w pkt 1-8 powołanego przepisu. Stosownie do tego przepisu postępowanie wznawia się w szczególności, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4). Tryb wnoszenia podania oraz termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określony został w art. 148 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§2). Oznacza to, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 671). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 19 k.p.a. (wyroki NSA z dnia 8 grudnia 1995 r., SA/Wr 1164/95, niepubl. oraz z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 976/05, LEX nr 275519). Organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły skarżącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 26 czerwca 2003 r., znak: [...], wygaszająca pozwolenie wodnoprawne udzielone D. K. decyzją Wojewody [...] z dnia 16 maja 1997 r., znak: [...]. Po pierwsze należy podkreślić, że zasadne jest stanowisko organu drugiej instancji, iż wskazana wyżej decyzja Starosty z dnia 26 czerwca 2003 r., wygaszająca pozwolenie wodnoprawne udzielone D. K., została doręczona stronie zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. W myśl przepisu art. 44 § 1 i § 2 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swe czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy administracji prawidłowo zastosowały powyższy przepis i uznały, iż decyzja została doręczona w trybie określonym w powołanym wyżej przepisie (k.27 akt adm.). Nawet gdyby przyjąć, jak tego chce skarżąca, że decyzja Starosty z dnia 26 czerwca 2003 r. nie została jej doręczona, to i tak brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony i wznowienia postępowania, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie, określonego w powołanym przepisie art. 148 § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 9 sierpnia 2005 r. skarżąca złożyła w organie pierwszej instancji pismo, w którym zwróciła się o doręczenie jej decyzji, "w związku z powziętą informacją, iż Pan Starosta odebrał mi (wygasił) zezwolenie wodnoprawne" (k.24 akt adm.). Jeżeli nawet uznać, iż w tym dniu skarżąca nie wiedziała o wydaniu decyzji z dnia 26 czerwca 2003 r., to z całą pewnością powzięła ona wiedzę o tej decyzji w dniu 14 września 2005 r., to jest w dniu doręczenia jej pisma Starosty z dnia 6 września 2005 r. informującego o wydaniu przedmiotowej decyzji (k.25 akt adm.). Wniosek o wznowienie postępowania został zaś złożony przez stronę w dniu 4 grudnia 2006 r., a więc z uchybieniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Niezasadny jest również zarzut skarżącej, iż jej pismo z dnia 9 sierpnia 2005 r. należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie. Z pisma tego wynika jedynie, iż strona zwracała się do Starosty o doręczenie jej decyzji dotyczącej wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego, a nie wynika w żaden sposób, by strona wnosiła o wznowienie postępowania (k.24 akt adm.). Ponadto, gdyby strona istotnie wnosiła o wznowienie postępowania, a jej wniosek został mylnie potraktowany przez organ administracji jako pismo o innej treści, to strona mogła zwrócić się do tego organu o prawidłowe zakwalifikowanie tego pisma jako wniosku o wznowienie. Skarżąca tego nie uczyniła, a jednoznacznie brzmiący wniosek o wznowienie postępowania złożyła dopiero w dniu 4 grudnia 2006 r. Zasadnie również, zdaniem Sądu, organy administracyjne obu instancji odmówiły przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. W świetle art. 58 § 1 i §2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżąca nie dochowała powyższych warunków, nie uprawdopodobniła bowiem, iż złożenie wniosku o wznowienie z naruszeniem ustawowego terminu nastąpiło bez jej winy ani nie wskazała żadnych okoliczności wskazujących, że wniosek o przywrócenie terminu złożyła w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej należy podkreślić, iż Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). O zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).