II SA/Lu 388/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. R., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64 poz. 593 ze zm.) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] r. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego M. R.. Organ odwoławczy wskazał na następujące motywy rozstrzygnięcia: 1. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych w tym m.in. do zasiłku celowego uzależnione jest od wysokości dochodu, który nie może przekraczać kryterium dochodowego, a w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi ono 461 zł. Poza tym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i 2 ww ustawy). Dochód M. R. w listopadzie 2005 roku tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, wynosił 216 zł (karta 62 akt adm.), skarżący nie przekroczył więc wyznaczonego ustawą kryterium dochodowego, który umożliwiał mu ubieganie się o świadczenie z ośrodka pomocy społecznej. 2. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, iż zaskarżona decyzja I instancji nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym na podstawie uznania administracyjnego. Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Rzeczą organu jest bowiem, ocena - z jednej strony – spełnienia warunków uzasadniających przyznanie zasiłku – z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. SKO wskazało, że środki finansowe przewidziane w budżecie na realizację zadań z tego zakresu są ściśle określone. Organ dysponujący tymi zasobami jest obowiązany do ich wydatkowania w sposób racjonalny i zgodny z prawem. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ze względu na ograniczone możliwości finansowe, nie był w stanie zaspokoić potrzeb skarżącego. M. R. w skardze do sądu administracyjnego kwestionował zaskarżoną decyzję, twierdząc, iż jest ona dla niego niezmiernie krzywdząca. Potrzebę uzyskania zasiłku celowego skarżący uzasadnił swoją szczególnie trudną sytuacją materialną i osobistą. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawa. Poza sporem jest, że skarżący, na wniosek którego wszczęte zostało postępowanie o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału (wniosek z dnia 30.12.2005 r., karta 58 akt adm.), będąc osobą samotną, spełniał kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), gdyż nie przekroczyło kwoty 461 zł w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie tego zasiłku, dochód skarżącego wynosił 216 zł. Zatem M. R. przysługiwało, w myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, prawo do świadczeń z pomocy społecznej, w tym prawa do zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Przyznanie tego zasiłku uzależnione jest od oceny organu administracji, który działając na podstawie i w ramach przepisów prawa decyduje, czy i w jakiej wysokości zasiłek może być przyznany. Z motywów decyzji organów obu instancji wynika, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego spowodowana była brakiem środków pieniężnych na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. W świetle dowodów zgromadzonych w toku postępowania, ocena powyższa powzięta została z naruszeniem powinności organu administracji wynikających z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa i jest co najmniej przedwczesna. Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, pominął dowód z pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (karta 72 akt adm.), z treści którego wynika, że Ośrodek dysponował środkami na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. W miesiącu styczniu 2006 r. na zasiłki celowe przeznaczona była kwota 4 tys. zł, z czego wykorzystano 639 zł, przyznając zasiłki celowe dla dwóch osób. W świetle powyższych okoliczności nie można podzielić stanowiska zaskarżonej decyzji, iż środki przeznaczone w budżecie GOPS na realizacje zadań z zakresu pomocy społecznej były niewystarczające, co uniemożliwiło przyznanie skarżącemu zasiłku celowego. Oznacza to, iż zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem powołanych powyżej przepisów prawa procesowego, narusza również art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Niewystarczające wyjaśnienie i rozważenie okoliczności sprawy, czyni zasadną ocenę, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego nastąpiła z naruszeniem wskazanego przepisu prawa materialnego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazane uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji wyjaśni jej istotne okoliczności i rozważy cały materiał dowodowy, przy uwzględnieniu powyższych uwag. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.