II SA/Lu 389/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi C. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz C. Ł. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA / Lu 389/ 04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r Nr[...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie przyznania C.Ł. uprawnień kombatanckich, argumentując, iż wniosek został złożony po terminie wymaganym przez art. 22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 2001 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W dniu 19 lipca 2002 r C. Ł. złożył wniosek o wznowienie postępowania , twierdząc, iż wniosek został złożony z zachowaniem terminu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r Kierownik Urzędu zawiesił postępowanie w sprawie, powołując się na postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym , który miał orzec o zgodności art. 22 ust. 3 powołanej ustawy z Konstytucją. W dniu 23 maja 2003 r C.Ł. złożył ponownie wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Kolejnym Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. podjęto zawieszone postępowanie w sprawie, a decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr: [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. znak : [...] na podstawie której umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania C.Ł. przyznania uprawnień kombatanckich i jednocześnie odmówił ich przyznania wnioskodawcy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] maja 2004 r znak : [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, iż wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu administracji zeznania powołanych przez zainteresowanego świadków mających potwierdzić jego pobyt w obozie w Z. w lipcu 1943 r budzą wątpliwości. Z materiału źródłowego dostępnego organowi , który stanowił informator encyklopedyczny " Obozy Hitlerowski na ziemiach polskich 1939 – 1945 opracowany przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce wynika, iż obóz przesiedleńczy w Z. istniał od listopada 1942 r do stycznia 1944 r. Przebywała nim ludność wysiedlona z Z. Przeciętny stan obozu wynosił około 10 tysięcy osób , a ogółem przeszło przez niego ok.100 tysięcy osób. Świadkowie nie mogli zatem , w przekonaniu organu, pamiętać poszczególnych osób, tym bardziej, że w lipcu 1994 r byli w wieku od 4 do 7 lat. Podkreślono także fakt, iż pobytu zainteresowanego w obozie nie potwierdziło Archiwum Państwowe. Ponadto z ankiety kierowanej do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych wynika, iż strona nie była wysiedlana w czasie okupacji. W ocenie Kierownika Urzędu zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego C. Ł. domagał się uchylenia powyższej decyzji i przyznanie należnych mu uprawnień kombatanckich. Przekonywał, iż zaskarżona decyzja jest wydana w oparciu o subiektywną ocenę okoliczności faktycznych i prawnych. Ani dane encyklopedyczne, ani pozostałe szczątkowe dane nie są w stanie wyjaśnić tragedii, jaką przeżyły dzieci na Z. w czasie okupacji Hitlerowskiej. Fakt jego pobytu w obozie potwierdzili wiarygodni świadkowie. Omawiana w decyzji Ankieta nie stanowi miarodajnego dowodu w tej sprawie. Skarżący uznał za krzywdzące , że nie daję się wiary zeznaniom świadków , z którymi razem przebywał w obozie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca podlegają uchyleniu , jednak z przyczyn innych niż wskazane w skardze. Sąd może wziąć je pod uwagę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U Nr 153, poz.1270 ). W ocenie Sądu kwestią zasadniczą jest zastosowany przez organ administracji tryb weryfikacji decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r , na mocy której umorzono postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Powołany w decyzji z dnia [...] lipca 2003 r art.154 § 1 kpa jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych. Zawsze jednak dotyczy decyzji ostatecznej, to jest takiej, od której nie służy odwołanie. Będzie to zatem decyzja , od której nie wniesiono odwołania, jak również decyzja wydana po rozpatrzeniu odwołania. Może to być również decyzja utrzymana w mocy po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ( art.127 § 3 i 4 kpa ). Z akt sprawy wynika, iż skarżący po otrzymaniu w dniu 1 lipca 2003 r decyzji o umorzeniu postępowania , czego dowodem jest potwierdzenie jej doręczenia, złożył prośbę o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Oznaczone jest ono datą 11 lipca 2002r, jednak prezentata Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nosi datę 19 sierpnia 2002r. Brak postanowienia wydanego w oparciu o art.134 kpa pozwala sądzić, iż zostało ono złożone w terminie przewidzianym do przedstawienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ( art.129 § 2 w związku z art.127 § 3 kpa).Skoro decyzja nie była jeszcze ostateczną nie było żadnych podstaw do wznowienia postępowania , a złożona prośba winna być potraktowana jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1981 r sygn .akt II SA 52/ 81 ONSA 1981/7/83, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 1988 r sygn .akt II SA 1001/ 87 GAP 1989, nr.18-20, str.75, wyrok NSA z dnia 22 maja 1991 r sygn .akt IV SA 349/ 91 OSP 1992/10 str.229 ). Zastosowanie zatem art. 154 kpa było w tej sytuacji wykluczone. Nie do przyjęcia jest argumentacja Kierownika Urzędu , że skoro strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia , ani też na podstawy stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji to złożone pismo stosownie do art.235 § 1 kpa zostało zakwalifikowane jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art.154 kpa. Przede wszystkim nie wiadomo, o które pismo chodzi. Czy to z dnia 11 lipca 2002 r czy też wniosek o wznowienie postępowania z dnia 23 maja 2003 r , w którym skarżący powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, co jest oczywiście przesłanką wznowienia postępowania w oparciu o art.145 a § 1 kpa. Jeśli natomiast organ uznał, iż prośba z dnia 11 lipca 2002r była w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania to ustalenie braku podstaw wznowieniowych w żadnym przypadku nie mogło prowadzić do zastosowania trybu skargowego, lecz do wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania. Wadliwość tego rozwiązania staje się jednak oczywista w świetle wcześniejszych spostrzeżeń co do braku ostatecznego charakteru decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. Art.235 kpa nie mógł mieć zastosowania także i z tej przyczyny, iż dotyczy on jedynie skarg w ścisłym znaczeniu to jest skarg w rozumieniu art.227 kpa i nie może wyprzedzać regularnej procedury. Treść składanych przez skarżącego pism nie daje żadnych podstaw do przyjęci , iż są to skargi w rozumieniu powołanego przepisu co w efekcie wyłącza możliwość jego zastosowania. Konsekwentnie przyjąć należy , iż Kierownik Urzędu związany jest wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 11 lipca 2002r . Poprawność zastosowania właściwego trybu postępowania ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zakres kompetencji organu odwoławczego jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji w nadzwyczajnych trybach postępowania. Odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej bez konieczności zachowania innych warunków. Dopuszczenie zatem do konkurencyjności pomiędzy trybami nadzwyczajnymi, a odwołaniem czy też wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy pozostaje w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i sposób oczywisty ogranicza zakres weryfikacji decyzji nieostatecznej. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270) zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.