II SA/Lu 390/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-10

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana w warunkach samowoli budowlanej, może zostać utrzymana w mocy, jeśli w postępowaniu administracyjnym nie zapewniono czynnego udziału wszystkim stronom postępowania, w tym spadkobiercom zmarłego współwłaściciela nieruchomości oraz współinwestorowi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego pominęły obowiązek zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu spadkobiercom zmarłego współwłaściciela nieruchomości oraz jego mężowi, który również był współinwestorem. Skoro te strony posiadały interes prawny i legitymowały się statusem strony postępowania, ich pominięcie stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części mieszkalnej wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Samowola dotyczyła dobudowy do istniejącego budynku, z naruszeniem przepisów dotyczących usytuowania obiektu w granicy działki. Skarżąca S.K. argumentowała, że uzyskała zgodę sąsiadki i informację z urzędu gminy o braku konieczności formalności przy niewielkiej powierzchni dobudowy. Sąd administracyjny uznał, że w postępowaniu administracyjnym nie zapewniono czynnego udziału wszystkim stronom, w tym spadkobiercom zmarłego współwłaściciela nieruchomości oraz mężowi skarżącej, który również był współinwestorem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono na rzecz S. K. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Ref.staż.Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] , które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza na rzecz S. K. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 390/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu odwołania S.K., utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r., adresującą do S.K. nakaz rozbiórki części mieszkalnej o wymiarach 5,50 m na 3,45 m, wykonanej w warunkach samowoli budowlanej w latach 2001-2003, dobudowanej do już istniejącego budynku mieszkalnego na działce o numerze ewidencyjnym 1044, położonej w R. przy ul. B.P. Rozstrzygające znaczenie przypisał lokalizacji samowolnie zrealizowanej części budynku mieszkalnego, jednym rogiem usytuowanej bezpośrednio w granicy z nieruchomością sąsiednią, drugim zaś w odległości zaledwie 1,10 m od tej linii, co wbrew wymogowi statuowanemu mocą § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji uznał za zasadne zastosować dyspozycję art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przy braku jurydycznych podstaw do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, przewidzianej unormowaniem art. 48 ust. 2 tej ustawy, wobec braku w zaistniałych okolicznościach faktycznych realnej możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W świetle obowiązującego stanu prawnego, akcentowana przez inwestorkę zgoda za strony właścicielki nieruchomości sąsiedniej na zrealizowane samowolnie zbliżenie obiektu do wspólnej granicy pozostaje bez jurydycznego znaczenia. Tytułem podstawy prawnej powzięcia decyzji odwoławczej powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Na powyższe skargę złożyła S.K., wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji. Argumentując swe stanowisko, podnosiła okoliczność sprzedaży nieruchomości, wykonanie objętych nakazem rozbiórki robót budowlanych po uzyskaniu uprzednio informacji od pracownika Urzędu Gminy, iż przy powierzchni dobudowy nie przekraczającej wymiaru 35 m2 nie są wymagane żadne formalności, a która w istocie poprawia estetykę obiektu i nikomu nie przeszkadza, w szczególności bezpośrednia sąsiadka wyraża konsekwentnie swe przyzwolenie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prawne wraz z leżącym u jego podstaw uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalność organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, gdy decyzje wydane w toku instancji w badanym postępowaniu administracyjnym tego rozstrzygającego wymogu nie realizują, jako powzięte z naruszeniem przepisów o procedowaniu w administracji, stanowiącym podstawę jego wznowienia, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazana wadliwość procedowania podlegała stwierdzeniu w ramach sądowoadministracyjnej kontroli poza granicami zarzutów skargi, jak tego wymaga unormowanie art. 134 cytowanej na wstępie rozważań ustawy. Organy nadzoru budowlanego, przeprowadzając czynności dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, pominęły oblig zrealizowania prawa do czynnego udziału w postępowaniu, należnego spadkobiercom zmarłego współwłaściciela H.J. , do którego to grona należą żona oraz pełnoletnie już dzieci, a legitymujący się orzeczeniem sądowym o stwierdzeniu nabycia spadku, jak to wynika z jego odpisu okazanego na rozprawie sądowoadministracyjnej. Skoro wobec następstwa prawnego, z racji spadkobrania uzyskali oni udział w prawie do nieruchomości stanowiącej przedmiot stwierdzonej samowoli budowlanej, pod tytułem współwłasności, to tym samym w sposób oczywisty legitymują się interesem prawnym dla uzyskania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W dalszej kolejności organy rozstrzygające w administracji skierowały decyzję nakazującą rozbiórkę jedynie do S.K., jako inwestorski, gdy z zapisu zawartego w protokole oględzin, opatrzonego podpisem obojga małżonków K. i pracownika organu, wynika wspólnie przynależny im status inwestorów. Okoliczność ta, w świetle dotychczas zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, nie została przez organy rozstrzygające rozważona, a w następstwie poddana ocenie i to przy formalnoprawnym udziale drugiego z wywodzonych inwestorów. Wobec powyższego, przy wadliwym w przedstawionym kontekście prowadzeniu postępowania, zaadresowanie kontrolowanych decyzji, stanowiących nakaz rozbiórki w toku instancji, wyłącznie do S.K. z pominięciem przyznania jej mężowi, jako współinwestorowi, statusu strony postępowania administracyjnego, a w sposób czyniący zadość ustawowym wymogom procedowania w administracji, gdy zważyć art. 107 § 1 k.p.a. podlega jurydycznej kwalifikacji, jako istotne naruszenie przepisów administracyjnego postępowania, skutkujące dla J.K. zaistnieniem podstawy do jego wznowienia z racji pozbawienia ustawowo zastrzeżonego dlań prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, przy przynależnym mu w zaistniałych okolicznościach interesie prawnym, o którym stanowi art. 28 k.p.a., gdy co do zasady grono inwestorów może odbiegać od grona osób legitymujących się tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, objętej samowolną inwestycją. Jedynie na marginesie przedstawionej oceny prawnej należy wskazać na obowiązek organów rozstrzygających w toku instancji na stosowanie unormowań obowiązujących w dacie każdorazowo podejmowania kolejnej decyzji, co zostało pominięte, gdy zważyć nowelę warunków technicznych, wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 07 kwietnia 2004 r., a w dalszej kolejności jej § 2, zawierający unormowanie przechodnie, stanowiące o obowiązywaniu nowego już brzmienia powoływanego § 12 w dacie rozstrzygnięcia odwołania, co jednak podlegać będzie merytorycznemu rozważeniu przez właściwy organ przy dalszym postępowaniu w administracji, po wyeliminowaniu wskazanych uchybień o charakterze proceduralnym, czyniących na obecnym etapie badanie materialnoprawnej legalności przedwczesnym. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit b i przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak na wstępie, gdy obowiązek zwrotu od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego znajduje podstawę w dyspozycji art. 200 ostatnio cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło