II SA/Lu 391/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r sprawy ze skargi J. i J. małżonków Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] ustalające dla J. i J. Z. opłatę legalizacyjną w wysokości 30000 zł za budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. 312 przy ul. K. w L. bez ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał, że ustalenie opłaty legalizacyjnej znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach ustawy Prawo budowlane. Stosownie bowiem do art. 49 ust. 1 tej ustawy, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych właściwy organ bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W myśl art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Następnie WINB wskazał sposób obliczenia opłaty legalizacyjnej i podstawy prawne tego działania. W wyniku tego ustalono opłatę legalizacyjną w wysokości 30000 zł. Wskazano następnie, iż ustalenie przez organ nadzoru budowlanego opłaty legalizacyjnej w przypadku samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego lub jego części, a z takim przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, jest obowiązkiem wynikającym z ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, organ nadzoru budowlanego I instancji zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku prowadzonego postępowania podjął niezbędne kroki celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i podjął rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Trzeba stwierdzić, że powołana wyżej ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości zmniejszenia opłaty legalizacyjnej z uwagi na przyczyny ekonomiczne lub też z jakichkolwiek innych względów. Na powyższe rozstrzygnięcie organu administracji została wniesiona przez J. i J. małżonków Z. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której to skarżący domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia (błędnie wskazanego jako decyzja) przez ustalenie opłaty legalizacyjnej nie powodującej nadmiernego ich obciążenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności towarzyszące wykonaniu obiektu budowlanego na działce nr ewid. 312 przy ul. K. w L. oraz sytuację finansową skarżących. Wskazano również, iż wysokość opłaty legalizacyjnej całkowicie niszczy ekonomicznie i zdrowotnie J. i J. małżonków Z. i z tego powodu jest niehumanitarna i niezgodna z zasadami współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto wskazał, iż w tej sprawie nie może mieć zastosowania klauzula zasad współżycia społecznego, gdyż żaden przepis mający tutaj zastosowanie jej nie przewiduje. Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez skarżących okoliczności złożenia pisma do Ministra Infrastruktury o zmianę stawki opłaty organ stwierdził, iż pismo to nie było mu znane w dacie wydania postanowienia i nie może tym samym stanowić podstawy zmiany rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, iż J. i J. małżonkowie Z. wykonali obiekt budowlany – budynek mieszkalny jednorodzinny – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Konsekwencją tak popełnionej samowoli budowlanej jest nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu, o czym stanowi przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zanim jednak właściwy organ wyda decyzję nakazującą rozbiórkę obowiązany jest przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, o ile spełnione są ku temu warunki wskazane w art. 49 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Powyższe wskazuje, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej jest ostatnią czynnością z zakresu postępowania legalizacyjnego a jej uiszczenie pozwala na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (w sytuacji, gdy budowa została zakończona – art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie inwestorzy złożyli wymagane prawem dokumenty, pozwalające na kontrolę przez organ możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu w oparciu o przywoływany art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. Kolejną zatem czynnością organu było ustalenie, w drodze postanowienia, wysokości opłaty legalizacyjnej. W myśl przepisu art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Organ administracji prawidłowo przedstawił sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej, powołując przy tym stosowne przepisy. Słusznie również zauważono, iż do określenia wysokości stawki opłaty będą miał zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 120 poz. 1132), bowiem wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło w dniu 21 maja 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U Nr 93, poz. 888) – czyli przed 31 maja 2004 r. Na mocy zatem art. 2 ust. 4 tej ustawy będą miały tu zastosowanie przepisy dotychczasowe. Powyższe wskazuję, iż organ administracyjny ustalając wysokość opłaty legalizacyjnej na 30000 zł. nie uchybił żadnym przepisom prawa, a postanowienie wydane w tej sprawie należy uznać za prawidłowe. Słusznie podniesiono również w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji, iż ustawodawca nie dał żadnego luzu decyzyjnego w zakresie ustalania wysokości przedmiotowej opłaty. Tym samym nie ma możliwości zmiany zasad jej naliczania w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Na jej wysokość nie ma zatem wpływu sytuacja ekonomiczna inwestora, czy też podnoszona w piśmie procesowym z dnia 13 września 2005 r. okoliczność, iż przedmiotowa inwestycja wymuszona była niejako zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, zniesieniem podatkowych ulg budowlanych, czy też zwiększeniem wymiaru podatku obrotowego VAT na materiały budowlane. Podzielić należy również pogląd organu administracji wyrażony w odpowiedzi na skargę co do niezasadności powoływania się przez skarżących na zasady współżycia społecznego. Takiej klauzuli nie przewiduje żaden przepis prawa, mający zastosowanie w tej sprawie, dlatego też posłużenie się nią przy rozstrzyganiu sprawy byłoby naruszeniem prawa. Wobec powyższego, uznając, że organy administracji przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy nie naruszyły prawa należało skargę jako niezasadną oddalić na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).