II SA/Lu 391/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu odwołania K. L. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza L. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 24 lutego 2011 r., nr [...], zobowiązującej K. L. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym w kwocie 4 800,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi – utrzymało w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że wyrokiem z dnia 15 marca 2007 r., [...], Sąd Okręgowy w L. zasądził od K. L. alimenty na rzecz jego małoletnich synów A. L. i E. L. w kwocie po 200 zł miesięcznie na każdego z nich. Wobec bezskutecznej egzekucji powyższych świadczeń decyzją z dnia 12 października 2009 r., nr [...], organ pierwszej instancji przyznał osobom uprawnionym, to jest A. L. i E. L. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 200,00 zł miesięcznie na każde z dzieci na okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. W dniu 24 lutego 2011 r. organ ten, działając w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał dłużnika alimentacyjnego – K. L. do zwrotu: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie powyższej decyzji z dnia 12 października 2008 r. w kwocie 4 800,00 zł, 2) odsetek ustawowych naliczonych do dnia 24 lutego 2011 r. w wysokości 554,00 zł, a także dalszych odsetek ustawowych liczonych do dnia spłaty należności głównej. Utrzymując w mocy powyższą decyzję Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydania po zakończeniu okresu świadczeniowego decyzji nakazującej dłużnikowi alimentacyjnemu zwrot wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zaś dłużnik ten ma prawny obowiązek powyższe świadczenia zwrócić. Powinności te nie są uzależnione od spełnienia dodatkowych warunków, co oznacza, iż przy wydawaniu decyzji o zwrocie należności na podstawie powołanych przepisów nie bierze się pod uwagę sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej, czy też majątkowej dłużnika alimentacyjnego. Jednocześnie Kolegium pouczyło stronę odwołującą się, iż stosownie do art. 30 ust. 2 powołanej ustawy może ona ubiegać się o umorzenie przedmiotowych należności przez organ właściwy wierzyciela. Rozstrzygnięcie takiego wniosku następuje jednak w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył K. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze oraz w pismach procesowych z dnia 13 czerwca 2011 r. skarżący zarzucił, iż organy administracji nie uwzględniły jego bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Podkreślił, że w związku z brakiem własnego mieszkania zmuszony jest mieszkać w budynku gospodarczym (byłym kurniku), stanowiącym własność jego matki, a jedyne źródło jego utrzymania stanowią: zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 477 zł. Skarżący podniósł, iż orzeczono u niego znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki te są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 1a). Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela, w myśl art. 27 ust. 2 ustawy, ma obowiązek wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza L. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 24 lutego 2011 r., nr [...], zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym, to jest A. L. i E. L., w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. w kwocie 4 800,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie znajdują zastosowanie powołane przepisy ustawy. Przepisy te regulują obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz organu, który je wypłacał. W tym postępowaniu obowiązkiem organu właściwego wierzyciela jest jedynie ustalenie czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej i w jakiej wysokości. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Na wynik sprawy nie mogą mieć zatem wpływu okoliczności podniesione w skardze, dotyczące trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Wyliczona przez organy administracji kwota należności podlegających zwrotowi oraz kwota odsetek ustawowych ustalonych na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Kwota ta nie była ponadto kwestionowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy. Niezasadne są zarzuty podniesione w skardze oraz w pismach procesowych z dnia 13 czerwca 2011 r. Należy ponownie podkreślić, iż kwestie dotyczące trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Okoliczności te natomiast skarżący może i powinien podnosić w toku postępowania w przedmiocie umorzenia tychże należności. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając właśnie sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).