II SA/Lu 393/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania M. B. uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł.... o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz jej syna – M. L. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że M. B. w dniu 29 lipca 2008r. /data wpływu – 30 lipca 2009r./ wniosła "o wyrównanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego od dnia urodzenia dziecka, zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z października 2007r." Pismem z dnia 1 sierpnia 2008r. Kierownik MOPS w Ł. wyjaśniła wnioskodawczyni, że wskazany wyrok TK o sygn. P 28/7 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie mając na uwadze, że pismo to nie miało cech decyzji administracyjnej, postanowieniem z dnia 3 lipca 2009r., wyznaczyło organowi I instancji 14 - dniowy termin na załatwienie sprawy. W wykonaniu powyższego, organ I instancji potraktował wniosek M. B. z dnia 30 lipca 2008r. jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 a kpa i decyzją z dnia 6 lipca 2009r. odmówił wznowienia postępowania "w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na M. L. za okres od urodzenia do 30 września 2004r." - ze względu na przekroczenie ustawowego miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 145a § 2 kpa. Decyzja ta nie została zaskarżona, wskutek czego stała się ostateczna. Następnie w dniu 18 stycznia 2010r. /data wpływu 22 stycznia 2010r./ M. B. złożyła kolejne pismo wskazując, że "w związku z brakiem odpowiedzi organu na postanowienie Kolegium z dnia 3 lipca 2009r. wnosi o ponowne wypłacenie jej zasiłku pielęgnacyjnego od daty urodzenia syna tj. od 21 marca 2003r. do 30 września 2004r. zgodnie z orzeczeniem TK z października 2007r.". Rozpoznając ten wniosek, organ I instancji uznał, że zachodzi tożsamość sprawy ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną z dnia 6 lipca 2009r. i postępowanie umorzył decyzją z dnia 8 lutego 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 7 kwietnia 2010r. uchyliło decyzję organu I instancji stwierdzając, że organ nie ustalił prawidłowo żądania strony i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nakazał temu organowi ustalenie czy strona ponownie żąda wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem TK czy też jest to inne żądanie. Skargę do sądu administracyjnego wniosła M. B., domagając się uchylenia decyzji Kolegium, jako niezgodnej z prawem. Skarżąca podniosła, że "skoro SKO postanowieniem z dnia 3 lipca 2009r. unieważniło swoją decyzję z dnia 20 maja 2009r., to automatycznie nieważna stała się decyzja MOPS z dnia 6 lipca 2009r." Wskazała, że nieuzasadnione jest potraktowanie przez Kolegium jej podania z 18 stycznia 2010r. jako nowej sprawy i nakazanie sprecyzowania żądania, bowiem wyraźnie wskazywała w toku postępowania, że domaga się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów. Prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, że organ i instancji nie ustalił należycie żądania skarżącej, dlatego jego decyzja o uznaniu sprawy za tożsamą ze sprawą, w której wydano decyzję z dnia 6 lipca 2009r., a w konsekwencji umorzenie niniejszego postępowania, jako bezprzedmiotowego, jest przedwczesne. Umorzenie postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej (tożsamości spraw) jest bowiem dopuszczalne tylko wówczas, gdy bezsporne jest, że sprawa dotyczy tego samego przedmiotu tzn. tego samego żądania, które było już przedmiotem innego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, choćby decyzja ta nie rozstrzygała sprawy merytorycznie. Tymczasem w niniejszej sprawie nie jest oczywiste, czy żądanie skarżącej z dnia 18 stycznia 2010r. jest tożsame z jej żądaniem z dnia 29 lipca 2008r., załatwionym decyzją z dnia 6 lipca 2009r. Mianowicie sprawa zakończona ostateczną decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łęcznej z dnia 6 lipca 2009r., na którą w uzasadnieniu powołuje się organ I instancji, dotyczyła wniosku skarżącej z dnia 29 lipca 2008r. "o wyrównanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego od daty urodzenia dziecka, zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z października 2007r. (Dz.U. z 2007r., Nr 200, poz.1146)", który został potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania. Natomiast w piśmie z dnia 18 stycznia 2010r. /z datą wpływu 22 stycznia 2010r./ skarżąca wprawdzie ponownie wniosła o wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego od daty urodzenia syna M. L., ale jednocześnie wskazała, że czyni to "w związku z postanowieniem SKO z dnia 3 lipca 2009r., SKO41/1442/OS/2009 i SKO 41/1842/OS/2009 i brakiem odpowiedzi na tę sprawę". Z uwagi na to, że kwestia "wypłacenia zasiłku pielęgnacyjnego" za wskazany okres była już przedmiotem oceny (choć jedynie formalnej, a nie merytorycznej) w postępowaniu o wznowienie, a jednocześnie skarżąca we wniosku powołała inne postanowienia SKO, to słusznie Kolegium uznało, że uzasadnione jest wyjaśnienie przez skarżącą, czego w istocie się domaga. Potraktowanie natomiast przez organ I instancji jej pisma jako ponownego wniosku o wznowienie postępowania o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego było przedwczesne i w konsekwencji spowodowało niekorzystny dla skarżącej skutek w postaci umorzenia postępowania, co uzasadniało uchylenie decyzji o umorzeniu i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu skarżąca będzie miała prawo wyjaśnić, czego się domaga w piśmie z dnia 18 stycznia 2010r., a więc czy kwestionuje postanowienie organu I instancji z dnia 6 lipca 2009r. np. z uwagi na brak przesłanek uzasadniających odmowę wznowienia postępowania czy też domaga się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie innego właściwego przepisu czy też może potwierdza, że jest to jej ponowny wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Należy ponadto zauważyć, że sama skarżąca w istocie potwierdziła - w skardze skierowanej do Sądu - wątpliwości co do charakteru i podstawy prawnej jej żądania z dnia 18 stycznia 2010r., skoro podniosła, że decyzja z dnia 6 lipca 2010r. o odmowie wznowienia postępowania o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego "stała się automatycznie nieważna, gdyż powstała na skutek unieważnionej postanowieniem SKO z dnia 3 lipca 2009r. decyzji z dnia 20 maja 2009r." Gdyby bowiem przyjąć - jak twierdzi skarżąca - że decyzja z dnia 6 lipca 2009r. jest nieważna, to tym bardziej umorzenie postępowania przez organ I instancji z powodu powagi rzeczy osądzonej tą decyzją z dnia 6 lipca 2009r., byłoby dotknięte rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniałoby uchylenie przez Kolegium decyzji o umorzeniu, a jednocześnie – z uwagi na to, że Kolegium, jako organ odwoławczy, nie mogłoby samodzielnie rozpoznać wniosku o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego (który - jak podkreśla skarżąca w skardze - nie jest nowym wnioskiem), ponieważ naruszyłby w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania, jedynym prawidłowym rozwiązaniem byłoby takie samo, jak w zaskarżonej decyzji tj. uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Podkreślić należy, że decyzja Kolegium nie przesądza wyniku sprawy, a uchylenie decyzji organu I instancji jest w istocie korzystne dla skarżącej, ponieważ wniosek z dnia 18 stycznia 2010r. będzie podlegał ponownej ocenie – postępowanie będzie toczyć się od nowa, a skarżąca będzie miała prawo składać wyjaśnienia, oświadczenia i żądania. Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)