II SA/Lu 396/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor – sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant ref-staż. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2004r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127§3 i art.138§1pkt.1 kpa w zw. z art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz.371) utrzymał mocy decyzję własną z dnia [...] października 2003r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich W. K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że W. K. złożył wniosek o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania - jako dziecko poczęte- w obozie hitlerowskim w Z. w okresie od 2 czerwca 1943r. do 19 sierpnia 1943r., przedstawiając jako dowody oświadczenia świadków: J. O. i S. B. Organ administracyjny odmawiając przyznania W. K. uprawnień kombatanckich podniósł, że uprawnienia te, zgodnie z art.1-4 ustawy o kombatantach przysługują wyłącznie osobom, które osobiście doświadczyły represji i nie mogą być przyznane za represje, którym podlegali rodzice zainteresowanej osoby. Skargę do sądu administracyjnego wniósł W. K. domagając się uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów. W uzasadnieniu podniósł, że organ administracji błędnie stwierdził, ze pobyt ciężarnej matki w obozie hitlerowskim nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego zawężająca interpretacja pojęcia osoby represjonowanej jest istotnym naruszeniem przepisów prawnych zawartych w preambule ustawy kombatanckiej z 1991r. i ustawy o planowaniu rodziny i ochronie płodu ludzkiego z 1993r. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że nie było podstaw do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, gdyż ustawa o kombatantach nie ma zastosowania do dziecka poczętego. W ocenie organu pogląd Sądu Najwyższego, iż pojęcie " osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych" oznacza również dziecko poczęte jest nieaktualny, gdyż został wyrażony na gruncie uchylonego obecnie art.8§2kc oraz art.1ust.2 ustawy z dnia 7 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. ( Dz.U. Nr17, poz.78 z późn. zm. ) Organ Administracyjny stwierdził, że w obecnym stanie prawnym obowiązuje zasada, że zdolność prawna przysługuje człowiekowi od chwili urodzenia. (art.8 §1 kc). Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 927§2kc, a także powołany w skardze art. 4461 kc, który osobie nienarodzonej przyznaje roszczenia odszkodowawcze za szkody, jakich doznała przed urodzeniem. Organ podkreślił przy tym, że dochodzenie tego roszczenia jest możliwe wyłącznie na drodze cywilnej i tylko na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych, a nie w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona w rozpatrywanej sprawie decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Podstawą jej wydania były art.1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r.o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz.371 z późn. zm.), które określają zakres podmiotowy ustawy. W ocenie Sądu ustawa o kombatantach ma zastosowanie również do dzieci poczętych. Wbrew stanowisku organu administracyjnego pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1996r., sygn. akt III ARN 96/95, OSNP 1996/24/366, iż pojęcie " osoba podlegająca represjom w hitlerowskim obozie koncentracyjnym" oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, zachował nadal aktualność, pomimo uchylenia art.8§2 kc. Zgodzić należy się ze stwierdzeniem Sądu Najwyższego, iż kategoria osób przebywających w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady jest synonimem pojęcia "istoty ludzkiej" i obejmuje zarówno osobę fizyczną, jak też dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe. Ustawa o kombatantach w art.4 ust.2 wprost ma zastosowanie do dzieci odebranych rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu wynarodowienia, a założenie racjonalności działania ustawodawcy wyklucza przypisanie mu zamiaru nierównego traktowania dziecka poczętego w łonie matki i tuż po urodzeniu. Z tego względu niedopuszczalna jest, przyjęta w zaskarżonej decyzji, zwężająca interpretacja pojęcia osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy kombatanckiej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145§1pkt.1lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł, jak w sentencji.