II SA/Lu 397/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-07-06

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej powinien zostać rozpatrzony na podstawie przepisów o prawie pomocy, jeśli ustawa z góry zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona wnosząca skargę na decyzję w przedmiocie pomocy społecznej jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Wobec braku obowiązku uiszczania kosztów, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Przepisy o prawie pomocy stosuje się w takich przypadkach jedynie do ewentualnego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania, który został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący, bezrobotny bez prawa do zasiłku i bez majątku, domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek, stwierdzając, że skarżący jest zwolniony z kosztów z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. (data wpływu do sądu), skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów postępowania. Wniosek powyższy został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżący został wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego majątku, nie osiąga też żadnych dochodów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Żądanie skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże strona wnosząca skargę na działanie lub bezczynność organu w sprawach wymienionych w art. 239 pkt 1 ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Do kategorii spraw wymienionych w tym przepisie należą m.in. sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, mieści się w kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie, zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje uzasadnienia. Powyższe skutkuje odmową przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że brak jest podstaw do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie orzeczenia sądu (lub referendarza sądowego) strony, która jest z tego obowiązku zwolniona na mocy ustawy. Innymi słowy, nie ma potrzeby wydawania orzeczenia przyznającego stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ w niniejszej sprawie skarżącemu przysługuje zwolnienie ustawowe z obowiązku ich ponoszenia. Skarżącemu należy również wyjaśnić, że urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) jest przesyłany każdej osobie fizycznej, która zgłosi wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponieważ zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek [o przyznanie prawa pomocy] składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast stosownie do art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zatem w stosunku do osób, które są zwolnione od kosztów sądowych z mocy ustawy, przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy stosuje się jedynie w zakresie zastępstwa prawnego (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego), o ile żądanie takie zostanie zgłoszone w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło