II SA/Lu 4/10

WyrokWSA w Lublinie2010-04-15

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu dostosowania samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, musi prowadzić do uzyskania stanu prawnego, w tym obejmować wykonanie wszystkich elementów niezbędnych do prawidłowego użytkowania obiektu, takich jak więźba dachowa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem musi w pełni realizować ten cel. Oznacza to, że jeśli nakazano rozbiórkę dachu, to w ramach legalizacji należy również nałożyć obowiązek jego ponownego wykonania i przykrycia budynku, aby obiekt był kompletny i nadawał się do użytkowania. Decyzja pozbawiona tego elementu jest niepełna i nie spełnia wymogów art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Właściciele zgłosili zamiar budowy parterowego budynku gospodarczego. Po jego wybudowaniu, sąsiadka zgłosiła zastrzeżenia co do jego zgodności z prawem, wskazując na naruszenie odległości od granicy i obecność okna wychodzącego na jej posesję. Organy nadzoru budowlanego nakazały wykonanie szeregu robót rozbiórkowych i budowlanych w celu dostosowania obiektu do stanu zgodnego z pierwotnym zgłoszeniem. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie rozpoznały sprawę, a ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na inwestorów obowiązek wykonania rozbiórki dachu, ścian II kondygnacji, stropu, części ścian I kondygnacji oraz wybudowania nowych ścian zgodnie z wymogami prawa. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując nałożone obowiązki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Magdalena Markowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. T. i K. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Pismem z dnia 22 maja 2003 r. K. T. zgłosił zamiar dobudowy do obory, znajdującej się na działce nr 597 położonej w H. R., budynku gospodarczego o wymiarach 7,25 x 4,8 m i powierzchni do 35 m2. W dniu 26 maja 2003 r. Starosta Ł. stwierdził, że nie wnosi sprzeciwu co do planowanej dobudowy. Po wykonaniu budynku zastrzeżenia co do jego zgodności z prawem zgłosiła. A. M. właścicielka sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr 598/2. W piśmie z dnia 8 listopada 2007r podniosła, że budynek został zlokalizowany z naruszeniem odległości od granicy, a ponadto jedna z przybudówek ma okno wychodzące na jej posesję. Po przeprowadzeniu w dniu 10 grudnia 2007 r. oględzin ustalono, że na działce nr 597 stanowiącej własność K. i B. T. znajduje się piętrowy budynek gospodarczy o wysokości około 6,8 m, konstrukcji murowanej o wymiarach 5,47 x 6,45 m, oddalony od granicy z działką sąsiednią o 1,70 m. Właściciele wybudowali go w roku 2003 r. w oparciu o dokonane zgłoszenie. Parter budynku wykorzystywany jest jako pomieszczenie chłodni na mleko, a piętro służy do magazynowania paszy dla zwierząt. Uznając, że budynek został wykonany niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, skoro zamierzano wybudować budynek gospodarczy parterowy o wym. 7,25 m x 4,80 m, oddalony od granicy z działką sąsiednią o 3 m, a zrealizowano budynek nie odpowiadający tym warunkom ilością kondygnacji, długością ścian i odległością od granicy z działką sąsiednią, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał inwestorom wykonać roboty budowlane w celu dostosowania przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem polegające na: rozbiórce więżby dachowej, rozbiórce ścian I kondygnacji, rozbiórce ściany o długości 5,47 m od strony wschodniej, wybudowaniu ściany o strony wschodniej o dł. 7,25 m w odległości 3,0 m od granicy z działką nr 598/2, dobudowaniu 1,78 m ściany zachodniej tak, aby długość jej wynosiła 7,25 m oraz wybudowaniu ściany południowej o długości 4,80 m. Na wykonanie powyższych robót organ zakreślił termin do 30 września 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Po rozpoznaniu skargi K. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. (sygn. akt II SA/Lu 745/08) uznając, że decyzje zapadły z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zarówno decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. i K. T. wykonać roboty budowlane w celu dostosowania przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem, polegające na: rozbiórce pokrycia i więźby dachowej, rozbiórce ścian II kondygnacji, rozbiórce wschodniej ściany I kondygnacji o długości 5,47 m, rozbiórce ściany południowej I kondygnacji o długości 6,45 m, wybudowaniu ściany wschodniej o długości 7, 25 m w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią nr 598/2, wybudowaniu ściany o strony wschodniej o długości 7,25 m w odległości 3,0 m od granicy z działką nr 598/2, dobudowaniu 1,78 m ściany zachodniej tak, aby długość jej wynosiła 7,25 m, wybudowaniu ściany południowej o długości 4,80 m. oraz wykonaniu więźby dachowej i pokrycia dachu. Na wykonanie powyższych robót organ zakreślił termin do dnia 31 października 2009r. Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na B. i K. T. obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2009r. rozbiórki pokrycia dachu i więźby dachowej, rozbiórki ścian II kondygnacji, rozbiórki stropu nad parterem, rozbiórki wschodniej ściany I kondygnacji o długości 5,47 m, rozbiórki ściany południowej I kondygnacji o długości 6,45 m, ewentualnie części tej ściany przekraczającej odległość 3m od granicy działki, wybudowania ściany wschodniej o długości 7, 25 m w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią nr 598/2, wybudowania ściany od strony wschodniej o długości 7,25 m w odległości 3,0 m od granicy z działką nr 598/2, dobudowania 1,78 m ściany zachodniej tak, aby długość jej wynosiła 7,25 m, wybudowania ściany południowej o długości 4,80 m. oraz wykonania więźby dachowej i pokrycia dachu. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość nr 597, na której zrealizowano budynek, znajdowała się w strefie zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem jednorodzinnej. Tymczasem inwestorzy z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wybudowali budynek dwukondygnacyjny o wym. 5,47 x 6,45 m o rozpiętości powyżej 4,8 m i powierzchni zabudowy wynoszącej 35,28 m2. W ocenie organu odwoławczego budowa takiego obiektu wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto usytuowanie budynku narusza § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nakazującego lokowanie budynków ścianą bez otworów w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z działka sąsiednią. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż działka inwestorów nie jest objęta zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co umożliwiałoby posadowienie budynku w mniejszej odległości od granicy z działką sąsiednią, niż nakazują to przepisy rozporządzenia. Zgodnie z art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.7 wspomnianej ustawy w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach – art.50 ust.1 pkt. 4 albo na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art.30 ust.1art. 50 ust.1 pkt.3, właściwy organ nakłada obowiązki wykonania określonych czynności lub robot budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, z warunkami dokonanego zgłoszenia, określając termin ich wykonania. Według organu określone w decyzji roboty budowlane taki właśnie cel spełniają. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. i K. T. podkreślili, że budynek zwany chłodnią mleka został wybudowany na podstawie zgłoszenia i posiada certyfikat wydany przez Powiatowego Lekarza Weterynarii. Skarżący zaznaczyli, że A. M. nie sprzeciwiała się budowie, która była nadzorowana przez inspektora budowlanego. Stwierdzili, że hodowla bydła i produkcja mleka są jedynym źródłem utrzymania ich rodziny. Wnieśli o pozostawienie budynku w takim stanie, w jakim znajduje się obecnie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Należy przede wszystkim zauważyć, że w wyroku z dnia 17 marca 2009r. ( sygn. akt II SA/Lu 745/08 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie za bezsporny uznał fakt, iż skarżący dokonał zgłoszenia zamiaru przystąpienia do realizacji parterowego budynku gospodarczego. o wymiarach 7,25 x 4,80 m o pow. do 35 m2 oddalonego od granicy z działką nr 598/2 o 3 m. Skoro Starosta pismem z dnia 26 maja 2003 r. dopuścił możliwość realizacji budynku w dokonanym zgłoszeniem kształcie, nie wnosząc sprzeciwu, to nie może budzić wątpliwości, iż skarżący uprawniony był do wykonania budynku gospodarczego jedynie w takim kształcie i w takiej odległości od granicy z działką sąsiednią, jak sam to określił w zgłoszeniu. Tymczasem zrealizowany budynek nie odpowiada parametrom wskazanym w zgłoszeniu. Nie tylko ma dwie kondygnacje zamiast jednej, ale zmieniono także wymiary długości ścian budynku (6,46m x 5,47m zamiast 7,25m x 4,8 m), a ponadto poprzez zlicowanie ściany wschodniej przedmiotowego budynku ze ścianą istniejącego budynku inwentarskiego zmniejszono wskazaną w zgłoszeniu odległość budynku od granicy z działka sąsiednią czym naruszono § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponieważ budowy nie można uznać za zrealizowaną w warunkach samowoli budowlanej o której stanowi art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego słusznie, według sądu, organy przyjęły, że zastosowanie znajdzie art. 51 w związku. z art. 50 Prawa budowlanego. W ocenie sądu słusznie również organy przyjęły, iż do realizacji budynku gospodarczego, o jakim mowa w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, podlegającego wyłącznie obowiązkowi zgłoszenia mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Akceptując tryb prowadzonego postępowania jak również ustalenia dotyczące stanu faktycznego sąd stwierdził jednak, że nie wszystkie nałożone na inwestorów zaskarżoną decyzją obowiązki prowadzą do uzyskania stanu zgodnego z prawem - czego wymaga art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie sądu wykonanie zaskarżonej decyzji w takim kształcie jak to ustaliły organy, nie prowadzi do uzyskania stanu zgodnego z prawem. Przede wszystkim sąd wskazał, że niewłaściwie określono ściany której kondygnacji winny ulec rozbiórce. Nakazanie inwestorom rozbiórki ścian I kondygnacji oznaczało bowiem rozbiórkę ścian parteru, zamiast ścian wykonanego samowolnie piętra. Mogło to doprowadzić do zniszczenia całego budynku, zamiast doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Sąd wskazał ponadto, iż nakazując rozbiórkę ściany wschodniej (równoległej do granicy z działką nr 598/2) nie nałożono na inwestora żadnego obowiązku wobec ściany południowej. Zdaniem sądu przeoczono, iż wyłącznie część tej ściany może pozostać nie naruszona, gdyż pozostanie w obrysie budynku Pozostała cześć tej ściany przekraczająca odległość 3 metrów od granicy z działką sąsiednią również winna ulec rozbiórce. Pozostawienie tego odcinka ściany nie spowoduje doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, gdyż w dalszym ciągu będą naruszone warunki techniczne określające odległości usytuowania budynków od granicy działki. Początek ściany południowej od strony wschodniej usytuowany jest w odległości 1,70 m od granicy z działką sąsiednią, co jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że decyzja nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności ma na celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Zalegalizowanie wykonanych robót oznacza, że budynek odpowiada przepisom prawa i jako taki może być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Oznacza to, że nakazując rozbiórkę więźby dachowej (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie i co było oczywiście uzasadnione) należało również nałożyć - po wykonaniu określonych robót - obowiązek ponownego jej wykonania i przykrycia budynku. Zalegalizowaniu w omawianym trybie podlega bowiem wyłącznie budynek kompletny posiadający między innymi konstrukcję dachową umożliwiającą normalne użytkowanie budynku. W ocenie sądu decyzja pozbawiona tego elementu jest decyzją niepełną i nie odpowiada wymogom art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż nie zmierza do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Podkreślić należy, że z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) ocena prawna i wskazania sądu co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej (Jan Paweł Tarno – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - Komentarz Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2004 str.220). Z treści zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organ odwoławczy określając zakres robót budowlanych do których wykonania zobowiązano inwestorów, uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zastosował się do wskazań dotyczących dalszego postępowania. Nie mogą zatem odnieść pożądanego przez skarżącego skutku zarzuty dotyczące posiadania przez niego certyfikatu wydanego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz ekonomicznej zasadności utrzymania budynku w jego obecnym kształcie. Zarzuty tej treści były zresztą podnoszone już w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łukowie, a następnie, jak wynika z uzasadnienia wyroku, także w skardze. Dla oceny poprawności zaskarżonej decyzji nie ma oczywiście żadnego znaczenia uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniejszych decyzji organów nadzoru budowlanego, na co zdają się zwracać uwagę skarżący. Jak już wyjaśniono, sąd zaakceptował zarówno ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy jak i zastosowany tryb postępowania. Zastrzeżenia sądu skoncentrowały się natomiast na wykazaniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie prowadzi do uzyskania stanu zgodnego z prawem. Ponowna decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uwzględnia natomiast wskazania sądu co do dalszego postępowania. Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło