II SA/Lu 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę I. oddala skargę; II. przyznaje [...] D. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. R. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy. D. R. w dniu [...] r. złożyła w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w [...] Starosta [...] pismem z dnia [...] r., nr [...], zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w tej sprawie, a kolejnym pismem z dnia [...] r., nr [...], poinformował o możliwości zapoznania się ze złożonymi przez inwestora materiałami obrazującymi warunki oddziaływania projektowanej zabudowy na zabudowę istniejącą. Następnie wskazaną na wstępie decyzją zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na budowę. Od decyzji odwołał się A. W. – współwłaściciel sąsiedniej działki nr [...], podnosząc, że nie wyraża zgody na realizację inwestycji przylegającej do ściany jego budynku mieszkalnego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ drugiej instancji stwierdził, iż inwestor spełnił wymogi określone w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dotyczące zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego oraz posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także wykonania projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Wojewoda podkreślił, iż projekt budowlany przewiduje m.in. rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie łazienki usytuowane bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...]. W świetle treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] działka objęta inwestycją położona jest w terenach zabudowy jednorodzinnej "MN", co uprawnia do zastosowania § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Planowana część dobudowana, zgodnie z tym wymogami określonymi w tym przepisie, ma długość i wysokość mniejszą niż budynek istniejący usytuowany bezpośrednio przy granicy. Ponadto plan miejscowy dopuszcza na tych terenach lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5 m od niej przy uzupełnianiu istniejącej zabudowy lub trudnych uwarunkowaniach wynikających z rozwiązań przestrzennych. Projektowana rozbudowa, która obejmuje realizację ściany bez otworów w granicy działki, ma charakter uzupełnienia i nie wprowadza utrudnień dla zabudowy znajdującej się na działkach sąsiednich w stopniu naruszającym zapisy § 13 i 60 powołanego rozporządzenia. Zdaniem Wojewody ustawienie przedmiotowego budynku względem budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr ewid. [...] pozwala stwierdzić, po analizie wysokości usytuowania okna i wzajemnych odległości budynku inwestora i planowanej inwestycji, brak wpływu rozbudowy na zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nasłonecznienie pokoi mieszkalnych. Przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia nakazują umożliwienie dostępu do oświetlenia naturalnego jedynie pokojom mieszkalnym, a nie całym terenom działek sąsiednich. Organ drugiej instancji podkreślił również, iż planowana inwestycja, jak wynika z decyzji z dnia [...] r., nr [...], uzyskała akceptację [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...], zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opracowanie projektowe jest kompletne, jego zawartość odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zostało wykonane przez projektantów legitymujących się uprawnieniami budowlanymi. W projekcie przedstawiono wzajemne usytuowanie elementów budynków w linii granicy, to jest w miejscu, gdzie planowane pomieszczenie będzie sąsiadować z istniejącym budynkiem na działce należącej do skarżącego. Wypełniono w ten sposób zawarte w § 12 ust. 1 pkt 2 lit. "b" powyższego rozporządzenia wymaganie zaprezentowania rozwiązań budowlano-konstrukcyjnych obiektu budowlanego i jego powiązania z podłożem oraz przyległymi obiektami budowlanymi. Zdaniem Wojewody [...] w tej sytuacji – wobec spełnienia przez inwestora wymogów określonych przepisami Prawa budowlanego – nie można było odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odpowiadając na zarzuty odwołania organ drugiej instancji wskazał, że w obecnym stanie prawnym na prowadzenie budowy w granicy z sąsiednią działką budowlaną nie jest potrzebna zgoda jej właścicieli. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył A. W., nie precyzując jej żądania, a wyrażając niezadowolenie z wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący podkreślił, iż ściana przedmiotowego budynku zaprojektowana w granicy znajdować się będzie w odległości 30 cm od okna jego budynku mieszkalnego, co uniemożliwi dostęp światła słonecznego oraz spowoduje zalewanie tego budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. R. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ nie może udzielić pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie spełni wszystkich prawem przewidzianych wymagań i z kolei, nie może odmówić uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor wszystkie wymagane przepisami przesłanki spełni. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", obliguje organ, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę do sprawdzenia: 1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; 2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub z terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 16, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpatrywanej sprawie organy administracji obu instancji uznały, iż inwestor wypełnił wszystkie powyższe warunki. Skarżący kwestionował prawidłowość rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego o pomieszczenie łazienki usytuowane bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr ewid. [...] oraz nr ewid. [...] (należącą do skarżącego). Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), powoływanego w dalszej części uzasadnienia jako: "rozporządzenie", jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych (ust. 3 pkt 1-3). Na obszarze wnioskowanej inwestycji obowiązuje plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. w sprawie zmian Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 151 poz. 3183 ze zm.). W świetle zapisów tego planu objęta pozwoleniem na budowę działka nr ewid. [...] – co w sprawie bezsporne – położona jest na terenie zabudowy jednorodzinnej, oznaczonym symbolem "MN". Dla terenu tego plan miejscowy dopuszcza lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5 m od niej przy uzupełnianiu istniejącej zabudowy lub trudnych uwarunkowaniach wynikających z rozwiązań przestrzennych (§ 3 ust. 1 pkt 1.1 ppkt 6 planu). Z treści projektu zagospodarowania działki wynika ponadto, że przedmiotowa działka budowlana ma szerokość 12,5 m, a więc jej szerokość jest mniejsza niż 16 m. Oznacza to, iż lokalizacja bezpośrednio w granicy z działką skarżącego nr ewid. [...] projektowanej do rozbudowy części budynku spełnia wymogi określone zarówno w § 12 ust. 2, jak i § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Jakkolwiek organy obu instancji nie przywołały § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, natomiast organ pierwszej instancji powołując treść § 12 ust. 2 rozporządzenia wskazał na § 12 ust. 3, zaś organ odwoławczy powołał niemający zastosowania w sprawie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, to uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, prawidłowo zakończonej decyzją udzielającą pozwolenia na rozbudowę zgodnie z wnioskiem inwestora. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Stosownie do § 57 ust. 1 rozporządzenia pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. W myśl § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) 7oo-17oo. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego wyżej co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Zasadne jest stanowisko organów administracji, iż projektowana inwestycja nie wprowadza utrudnień dla zabudowy sąsiedniej w stopniu naruszającym unormowania zawarte w powołanych przepisach. Ze złożonego przez inwestora uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę, zawierającego warunki oddziaływania projektowanej zabudowy na zabudowę istniejącą na działce skarżącego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że realizacja planowanej inwestycji nie uchybia wymogom wynikających z powołanych przepisów rozporządzenia. Przedłożony przez inwestora rysunek i dokumentacja fotograficzna oraz dokonana przez organy administracji analiza wysokości usytuowania okna i wzajemnych odległości budynku inwestora i planowanej inwestycji potwierdzają, że usytuowanie przedmiotowego budynku względem budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr ewid. [...] nie wpłynie negatywnie na zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nasłonecznienie pokoi mieszkalnych budynku skarżącego. Realizacja projektowanej części obiektu budowlanego nie przesłoni okna budynku mieszkalnego skarżącego znajdującego się – według jego wyjaśnień – 30 cm od granicy działki. W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] r., nr [...], z której wynika, iż planowana inwestycja, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 4 ust. 1 pkt 1.1 l.p. 2 obowiązującego planu miejscowego, uzyskała akceptację właściwego organu ochrony konserwatorskiej. Zatwierdzony projekt budowlany jest kompletny, został sporządzony przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi, a jego zawartość spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.). Inwestor, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy, złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawidłowo zatem organy administracji architektoniczno-budowlanej udzielając pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie powołały się na przepis art. 35 ust. 4 ustawy stanowiący, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 pkt 2, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ulega również wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym na prowadzenie budowy w granicy z sąsiednią działką budowlaną nie jest potrzebna zgoda jej właścicieli. Niezasadne są także zarzuty skarżącego, iż realizacja jednej ze ścian przedmiotowego budynku w granicy z działką skarżącego spowoduje zalewanie budynku skarżącego. Z zapisów znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy projektu budowlanego nie wynika w żaden sposób, by wody opadowe z projektowanego budynku odprowadzane miały być na teren działki sąsiedniej nr ewid. [...], stanowiącej własność skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł na podstawie art. 250 tejże ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).